Bài 1: Các hoạt động kinh tế cơ bản trong đời sống xã hội (NH2627 lớp 10) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy kể tên một hoạt động kinh tế đang diễn ra trong đời sống hằng ngày và chia sẻ về vai trò của hoạt động này đối với đời sống xã hội.

Em hãy quan sát các hình ảnh sau để trả lời câu hỏi:

Em hãy mô tả nội dung hoạt động sản xuất trong các hình ảnh và cho biết hoạt động đó có đóng góp gì cho đời sống xã hội?

Em hãy đọc các trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

Trường hợp 1:  Công ty X là doanh nghiệp chuyên sản xuất các sản phẩm may mặc. Trong năm vừa qua, công ty đã kí kết được nhiều hợp đồng có giá trị lớn với các đối tác nước ngoài, mở ra những cơ hội phát triển kinh doanh đầy triển vọng. Để thực hiện hiệu quả các hợp đồng này, Ban Giám đốc đã xây dựng kế hoạch tổ chức và phân bố hợp lí các yếu tố sản xuất. Cụ thể, công ty tiến hành phân công lao động cho các bộ phận như cắt vải, may và kiểm tra chất lượng; đồng thời phân bổ máy móc, nguyên vật liệu và các nguồn lực cần thiết cho từng bộ phận.

Nhờ sự sắp xếp khoa học này, hoạt động sản xuất của công ty diễn ra đồng bộ và hiệu quả, đảm bảo tiến độ thực hiện hợp đồng. Kết quả là doanh thu và lợi nhuận của công ty tăng cao so với năm trước. Từ đó, công ty có điều kiện cải thiện thu nhập cho người lao động, tạo động lực để họ hăng say làm việc và gắn bó hơn với doanh nghiệp.

Ban Giám đốc Công ty X đã thực hiện việc phân chia các yếu tố phục vụ cho sản xuất và phân chia kết quả sản xuất như thế nào? Hoạt động này mang lại kết quả gì cho doanh nghiệp và người lao động?

Trường hợp 2: Cứ mỗi sáng thứ Bảy, ở xã Si Ma Cai (tỉnh Lào Cai) lại có chợ phiên. Tờ mờ sáng, người và xe tấp nập đổ về chợ. Chính giữa chợ là hàng chục sạp tạp hoá, với quần áo, giày dép, đồ gia dụng, vật liệu sản xuất,... Phía cuối chợ là khu bán lúa, gạo, ngô, lạc, khoai, sắn, rau, quả, lợn, gà,... Đây là nơi diễn ra hoạt động trao đổi, mua bán, đưa hàng hoá đến tay người tiêu dùng. Người dân nơi đây ai cũng mong đến phiên chợ để bán được những sản phẩm mình có và mua được những thứ cần thiết cho sinh hoạt và sản xuất.

Người dân xã Si Ma Cai đến chợ để làm gì? Việc duy trì hoạt động trao đổi ở chợ có vai trò như thế nào đối với đời sống của người dân nơi đây?

Em hãy quan sát tranh và độc thông tin sau để trả lời câu hỏi

Cứ mỗi dịp cận tết Nguyên đán, mùa khai giảng năm học mới hay mùa du lịch hè,... nhu cầu tiêu dùng, mua sắm hàng hóa, dịch vụ của người tiêu dùng lại tăng cao, tạo cơ hội cho các nhà sản xuất, phân phối đẩy mạnh hoạt động sản xuất, cung ứng hàng hóa, dịch vụ ra thị trường. Hiện nay, người tiêu dùng ngày càng có xu hướng ưu tiên mua những mặt hàng, dịch vụ thiết yếu, lựa chọn những sản phẩm có chất lượng, an toàn cho sức khỏe, thân thiện với môi trường với mức giá cả hợp lí,... Xu hướng này khiến các doanh nghiệp phải tối ưu chi phí, kiểm soát chất lượng, minh bạch thông tin, tăng cường sử dụng công nghệ số,... để tạo niềm tin, đáp ứng nhu cầu của khách hàng, từ đó đạt hiệu quả kinh doanh ngày càng cao.

1/ Các nhân vật trong hai bức tranh trên sử dụng sản phẩm gạo để đáp ứng nhu cầu gì? Mục đích sử dụng có gì khác nhau? Từ đó, em hãy trình bày hiểu biết của mình về hoạt động tiêu dùng.

2/ Hoạt động tiêu dùng có vai trò thế nào đối với hoạt động sản xuất, phân phối – trao đổi?

1. Em hãy đọc các trường hợp sau để trả lời câu hỏi:

a. Thực hiện sản xuất xanh, giảm thiểu ô nhiễm hướng tới phát triển bền vững không chỉ giúp doanh nghiệp Việt Nam hoà vào dòng chảy quốc tế mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Doanh nghiệp sẽ áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng như: sử dụng các phương tiện tiêu thụ ít điện năng; điện mặt trời;... từ đó tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi thế cạnh tranh, có cơ hội bước chân vào những thị trường “khó tính” khi tạo ra được những sản phẩm “xanh”, thân thiện với môi trường.

1/ Em hiểu thế nào là sản xuất xanh?

2/ Việc thực hiện sản xuất xanh sẽ mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp và xã hội?

b. Nền kinh tế đang suy thoái, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn nên phải thu hẹp sản xuất, kéo theo nhiều lao động mất việc làm. Doanh nghiệp Y chọn giải pháp thương lượng với người lao động cùng chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, mỗi người chỉ đi làm bán thời gian và hưởng mức lương bán thời gian, sau khi sản xuất ổn định sẽ được hưởng đầy đủ mức lương.

Giải pháp điều chỉnh hoạt động phân phối thu nhập của doanh nghiệp Y mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp và người lao động?

c. Bán hàng trực tuyến là một hình thức kinh doanh được nhiều bạn trẻ thử sức vì không tốn chi phí thuê mặt bằng, nguồn nhân lực, có thể cạnh tranh với các cửa hàng khác, mang lại nguồn thu nhập hàng tháng thông qua sử dụng các công cụ truyền thông để quảng cáo các sản phẩm của mình. Người tiêu dùng ngày càng thích sử dụng hình thức mua sắm trực tuyến này vì nhiều tiện lợi. Tuy nhiên, hình thức bán hàng này cũng tiềm ẩn một vài nhược điểm như: mất thời gian chờ đợi hàng hóa đến tay, sản phẩm nhận được nhiều khi không đúng với quảng cáo, một số người kinh doanh qua mạng để vi phạm các quy định của Nhà nước như trốn thuế, bán sản phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ,...

1/ Bán hàng trực tuyến thuộc hoạt động kinh tế nào? Hình thức bán hàng này có tác động tích cực, tiêu cực gì đến đời sống xã hội?

2/ Hãy nêu biện pháp để hạn chế tác động tiêu cực của hình thức bán hàng trực tuyến.

d. Hiện nay, việc tiêu dùng các sản phẩm được sản xuất từ nhựa trở nên phổ biến. Số lượng bao bì nhựa, túi nilon, ống hút nhựa,... được sử dụng ngày càng gia tăng dẫn đến lượng rác thải cũng tăng dần theo từng năm.

1/ Theo em, hoạt động tiêu dùng nêu trên có ảnh hưởng gì đến đời sống xã hội?

2/ Hãy đề xuất biện pháp để khắc phục hạn chế của hoạt động tiêu dùng này.

2. Em hãy đưa ra lời khuyên cho các nhân vật trong những tình huống sau và giải thích:

a. Chị H có ý định sẽ mở một xưởng sản xuất quần áo thời trang, gắn nhãn mác một số thương hiệu nổi tiếng đang được người tiêu dùng ưa chuộng lên sản phẩm của mình. 

Theo em, chị H có nên thực hiện dự định này không? Vì sao?

b. Bố mẹ N có ý định mở một quán trò chơi điện tử trực tuyến ngay gần cổng một trường trung học phổ thông với mong muốn sẽ thu hút được đối tượng khách hàng là các bạn học sinh.

Nếu là N, em sẽ nói gì với bố mẹ về ý định này?

3. Em hãy lấy ví dụ để chứng minh cho những nhận định dưới đây về vai trò của các hoạt động kinh tế:

a. Hoạt động phân phối không chỉ giúp sử dụng hợp lí các nguồn lực mà còn bảo đảm việc chia sẻ thành quả sản xuất trong xã hội, tạo động lực cho sản xuất và lao động.

b. Tiêu dùng là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp xác định chất lượng, hình thức sản phẩm cung ứng cho thị trường.

Em hãy thiết kế một sản phẩm truyền thông cổ động cho hoạt động tiêu dùng xanh và chia sẻ nội dung, ý nghĩa của sản phẩm.