Giải bài tập - Sách áp dụng từ năm học 2026-2027 lớp 4
Khác (97)
Bài tập 1. Quan sát các bức tranh và trả lời câu hỏi:
a. Những người lao động trong các bức tranh trên làm nghề gì? Công việc của họ có đóng góp gì cho xã hội?
b. Em ấn tượng nhất với người lao động nào trong tranh? Vì sao?
c. Nếu thiếu một nghề trong tranh, cuộc sống sẽ thay đổi như thế nào?
d. Viết thêm tên một số nghề nghiệp trong xã hội mà em biết.
Bài tập 1. Tô màu vào 
trước ô chữ chỉ người có thể sẽ gặp khó khăn, cần sự giúp đỡ.
Bài tập 1. Quan sát các bức tranh dưới đây và tô màu vào 
ở những bức tranh thể hiện yêu lao động.
Dựa vào một bức tranh đã chọn, em hãy viết một câu ngắn giải thích vì sao bức tranh đó thể hiện yêu lao động.
Bài tập 1. Đánh dấu ✓ vào ☐ trước việc làm thể hiện sự tôn trọng tài sản của người khác.
☐ a. Hỏi mượn khi muốn sử dụng đồ dùng của bạn.
☐ b. Khi lỡ làm hỏng đồ mượn thì im lặng và trả lại chỗ cũ.
☐ c. Trả lại đồ mượn đúng hạn và kèm lời cảm ơn.
☐ d. Thấy bạn quên đồ nhưng không bận tâm vì không phải đồ của mình.
☐ e. Sử dụng đồ mượn cẩn thận như đồ của mình.
Vì sao em không chọn các việc làm còn lại?
Bài tập 1. Quan sát các bức tranh và tô màu vào 
ở các công trình, tài sản được gọi là của công. ở các công trình,
Kể thêm một tài sản của công mà em thường sử dụng hằng ngày.
Bài tập 1. Những bạn trong các tranh dưới đây đã thiết lập quan hệ bạn bè bằng cách nào?
a. Viết thêm những cách khác mà em biết để thiết lập quan hệ bạn bè.
b. Trong các cách trên, em thấy cách nào dễ thực hiện nhất đối với em? Vì sao?
Bài tập 1. Viết cách giúp duy trì tình bạn của những bạn trong các bức tranh dưới đây.
Viết thêm những cách giúp suy trì quan hệ bạn bè mà em biết.
Bài tập 1. Nêu vai trò của tiền trong những trường hợp sau:
a. Trong các tình huống này, nếu không có tiền thì điều gì có thể xảy ra?
b. Kể thêm một số vai trò khác của tiền.
Bài tập 1. Quan sát các bức tranh và tô màu vào 
ở những tranh thể hiện quyền của trẻ em.
Bài tập 2. Giải đố "Họ là ai?"
|
(1) Tay cầm cán chổi Chăm chỉ miệt mài Quét dọn hằng ngày Phố phường sạch sẽ. |
(2) Tay cầm cây kéo Tanh tách trên đầu Soi gương khen khéo Khách cười: Đẹp ghê! |
|
(3) Tạp dề làm áo Tay đảo liên hồi Món ngon dọn sẵn Mọi người đều khen. |
(4) Ai người đến lớp Chăm chỉ sớm chiều Dạy bảo mọi điều Cho em khôn lớn. |
|
(5) Ai nơi hải đảo biên cương Diệt thù, giữ nước coi thường hiểm nguy. |
(6) Nghề gì cần đến đục, cưa Làm ra giường, tủ,... sớm trưa ta cần. |
|
(7) Nghề gì bạn với vữa, vôi Dựng nhà cao đẹp, bạn, tôi đều cần. |
(8) Bổng, trầm, giai điệu ngân nga Tay ai lướt nhẹ phím ngà nhặt, khoan. |
a. Viết tên nghề được nhắc đến trong mỗi câu đố.
b. Chọn hai nghề trong những câu đố và viết ra vai trò của nghề đó đối với xã hội?
c. Chọn một nghề trong các câu đố và đóng vai người làm nghề đó để giới thiệu công việc của mình (nói hoặc viết 3 – 4 câu).
Bài tập 2. Đặt tên cho những việc làm thể hiện sự cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn trong các bức tranh dưới đây.
Bài tập 2. Khoanh tròn vào chữ cái ở những biểu hiện của yêu lao động.
a. Tích cực tham gia lao động.
b. Làm việc đối phó cho có.
c. Tự giác làm việc phù hợp với khả năng.
d. Trốn tránh việc được giao.
Nêu thêm một biểu hiện của yêu lao động.
Bài tập 2. Điền các từ: tốt đẹp, yêu quý, lòng tự trọng vào ô trống một cách thích hợp.
| Biết tôn trọng tài sản của người khác giúp chúng ta được mọi người tin tưởng và ............................. Điều này không chỉ thể hiện ............................. của mỗi cá nhân mà còn góp phần xây dựng các mối quan hệ ............................. trong cuộc sống. |
Trong 3 từ trên, em thấy từ nào quan trọng nhất? Vì sao?
Bài tập 2. Đánh dấu ✓ vào ☐ trước việc làm thể hiện biết bảo vệ của công.
☐ a. Tắt các thiết bị điện khi ra khỏi phòng học.
☐ b. Hái hoa trong công viên để tặng cô giáo.
☐ c. Vẽ hình trang trí lên bàn học của lớp.
☐ d. Cất các dụng cụ vào đúng chỗ sau giờ học thể dục.
☐ e. Nhắc các bạn không vẽ bậy lên tường lớp học.
Vì sao em không chọn các việc làm còn lại?
Bài tập 2. Đánh dấu ✓ vào ☐ trước những điều nên làm khi thiết lập quan hệ bạn bè.
☐ a. Thái độ luôn thân thiện, chân thành và cởi mở.
☐ b. Nói về bản thân mình nhiều hơn.
☐ c. Tập trung lắng nghe để hiểu về bạn.
☐ d. Ánh mắt tươi vui, nụ cười ấm áp.
☐ e. Tỏ ra thông minh, tài giỏi và coi thường bạn mới.
☐ g. Tập trung nói về những sở thích của mình.
☐ h. Thể hiện sự quan tâm đến những thói quen, sở thích của bạn.
Chọn một điều nên làm và nêu một ví dụ cụ thể.
Bài tập 2. Nối mỗi ứng xử phù hợp với tình huống để giúp duy trì tình bạn.
Em hãy giải thích một cặp nối mà em thấy quan trọng nhất.
Bài tập 2. Ghi Đ vào ☐ ở ý đúng, ghi S vào ☐ ở ý sai để giải thích lí do vì sao chúng ta phải quý trọng tiền.
☐ a. Đồng tiền là thành quả của sức lao động vất vả mà có được.
☐ b. Tiền giúp ta duy trì và nâng cao chất lượng cuộc sống.
☐ c. Tiền giúp ta thích gì được nấy.
☐ d. Tiền giúp ta chủ động, tự tin hơn trong cuộc sống.
☐ e. Tiền giúp ta thực hiện ước mơ và chia sẻ với những người khó khăn.
☐ g. Biết tiết kiệm tiền là một việc làm tốt.
☐ h. Quý trọng tiền giúp chúng ta biết tiết kiệm cho tương lai.
☐ i. Biết quý trọng tiền giúp em học cách sống có trách nhiệm.
Chọn một ý mà em đồng ý và một ý em không đồng ý, giải thích ngắn gọn.
Bài tập 2. Quan sát các bức tranh và tô màu vào 
ở những tranh thể hiện bổn phận của trẻ em.
Bài tập 3. Đọc bài thơ sau và thực hiện yêu cầu:
Chú thợ xây nhà
Cho em mái ấm
Cô may áo mới
Cho em đến trường
Ai ơi nhớ nhé
Công sức bao người
Biết ơn lao động
Làm người ngoan thôi.
a. Bài thơ nhắc nhở em điều gì?
b. Viết một đoạn văn ngắn chia sẻ suy nghĩ của em về lời nhắc nhở ấy.
Bài tập 3. Nối những việc làm sau với ô chữ phù hợp.
Sau khi nối, em hãy chọn một việc không nên làm và viết ra cách làm đúng.
Bài tập 3. Chọn cách ứng xử bằng cách đánh dấu ✓ vào ☐ và trả lời câu hỏi. Khi được phân công trực nhật, em sẽ:
☐ a. Làm đầy đủ, cẩn thận.
☐ b. Chờ bạn khác làm.
☐ c. Chủ động nhận việc phù hợp.
- Cách làm nào đúng? Vì sao?
- Khi chủ động nhận việc, em cảm thấy như thế nào?
Bài tập 3. Đọc câu chuyện sau và trả lời câu hỏi:
Ba lưỡi rìu
Ngày xưa, có một anh tiều phu rất nghèo, tài sản quý giá duy nhất của anh là một lưỡi rìu sắt dùng để đốn củi kiếm sống. Một hôm, khi đang làm việc bên bờ sông, anh vô ý đánh rơi lưỡi rìu xuống nước. Anh tiều phu đang buồn bã, lo lắng thì một cụ già xuất hiện, hỏi rõ sự việc. Sau đó, cụ lặn xuống sông, lần lượt vớt lên một lưỡi rìu bằng bạc và một lưỡi rìu bằng vàng nhưng anh tiều phu đều thật thà nói đó không phải là rìu của mình. Đến lần thứ ba, cụ già vớt được lưỡi rìu sắt, anh vui mừng nhận ngay. Cảm động trước lòng trung thực và không tham lam của anh, cụ già đã tặng anh cả ba lưỡi rìu. Nhờ vậy, cuộc sống của anh tiều phu trở nên đầy đủ và hạnh phúc hơn.
(Phỏng theo Truyện cổ tích Việt Nam)
1/ Vì sao anh tiều phu không nhận lưỡi rìu bạc và rìu vàng là của mình?
2/ Em rút ra bài học gì từ câu chuyện trên?
Bài tập 3. Điền các từ lợi ích, bền đẹp, tài sản chung vào ô trống một cách thích hợp.
| Của công là .................................., phục vụ .................................. của nhiều người trong một tập thể, cộng đồng. Do đó, chúng ta cần có ý thức bảo vệ của công để chúng luôn sạch sẽ, .................................. |
Nếu của công bị hư hỏng, ai sẽ bị ảnh hưởng?
Bài tập 3. Ghi Đ vào ☐ ở ý kiến đúng và ghi S vào ☐ ở ý kiến sai dưới đây.
☐ a. Nếu không có lòng chân thành, chúng ta không thể thiết lập được tình bạn.
☐ b. Thiết lập quan hệ bạn bè để cùng học hỏi lẫn nhau và cùng tiến bộ.
☐ c. Ai cũng có nhu cầu làm quen, kết bạn với nhau.
☐ d. Thiết lập quan hệ bạn bè sẽ làm mất thời gian, tốn công sức và tiền bạc.
☐ e. Thiết lập quan hệ bạn bè sẽ giúp cuộc sống có thêm nhiều niềm vui.
☐ g. Chỉ cần kết bạn cùng học ở trường mà không cần kết bạn ở làng xóm.
☐ h. Có cùng sở thích sẽ dễ kết bạn với nhau hơn.
Bài tập 3. Em đã gặp tình huống nào trong những tình huống ở bài tập 2. Hãy ghi lại những lời nói, việc làm cụ thể của em trong tình huống đó.
| Tình huống | Lời nói của em | Việc làm của em |
Bài tập 3. Đánh dấu ✓ vào ☐ trước biểu hiện của việc không quý trọng đồng tiền và trả lời câu hỏi.
☐ a. Sử dụng tiền hợp lí.
☐ b. Bảo quản tiền.
☐ c. Tiết kiệm tiền.
☐ d. Không để ý đến tiền.
Nếu không quý trọng tiền thì điều gì có thể xảy ra?
Bài tập 3. Đọc kĩ các hoạt động dưới đây, sau đó sắp xếp và phân loại chúng vào đúng cột: Quyền trẻ em hoặc Bổn phận của trẻ em.
| Quyền trẻ em | Bổn phận của trẻ em |
Bài tập 4. Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em lựa chọn.
a) Trong số những người dưới đây, ai là người lao động?
A. Học sinh mầm non.
B. Học sinh tiểu học.
C. Học sinh trung học cơ sở.
D. Người lính cứu hoả.
b) Câu tục ngữ nào dưới đây nói về lòng biết ơn đối với người lao động?
A. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
B. Ăn cây nào rào cây ấy.
C. Ăn trông nồi ngồi trông hướng.
D. Ăn cây táo rào cây sung.
c) Để thể hiện lòng biết ơn với người lao động, chúng ta không nên làm gì?
A. Chào hỏi người lao động.
B. Giúp đỡ người lao động những việc phù hợp với khả năng của mình.
C. Chê bai những công việc vất vả của người lao động.
D. Nói lời cảm ơn khi nhận được hàng hoá, dịch vụ.
d) Hành động nào dưới đây thể hiện sự thiếu tôn trọng người lao động?
A. Không chào hỏi, không lễ phép đối với người lao động.
B. Trân trọng những sản phẩm do người lao động đã làm ra.
C. Giúp đỡ người lao động khi họ gặp khó khăn.
D. Không lãng phí những sản phẩm do người lao động tạo ra.
Bài tập 4. Ghi Đ vào ☐ ở ý kiến đúng và S vào ☐ ở ý kiến sai khi đề cập tới nội dung cảm thông, giúp đỡ người gặp hoàn cảnh khó khăn.
☐ a. Bất kì ai cũng đều có lúc gặp khó khăn và cần sự giúp đỡ.
☐ b. Chỉ khi nào giàu có thì chúng ta mới có thể giúp được người gặp khó khăn.
☐ c. Cuộc sống xung quanh sẽ có thêm bình yên, vui vẻ nếu người có hoàn cảnh khó khăn được cảm thông và giúp đỡ.
☐ d. Cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn là việc ai cũng nên làm.
☐ e. Giúp đỡ người gặp khó khăn sẽ mang lại thiệt thòi cho bản thân.
☐ g. Chỉ nên giúp đỡ người gặp khó khăn mà chúng ta quen biết.
☐ h. Khi giúp đỡ người gặp khó khăn cần có thái độ chân thành, tế nhị.
☐ i. Cảm thông là biết chia sẻ và hiểu cảm xúc của người khác.
☐ k. Trêu chọc người gặp khó khăn là hành động bình thường.
☐ l. Giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn là việc nên làm.
☐ m. Giúp đỡ người khác khi có người lớn nhắc nhở.
Bài tập 4. Đánh dấu ✓ vào ☐ trước khẳng định thể hiện ý nghĩa của yêu lao động.
☐ a. Lao động giúp con người khoẻ mạnh.
☐ b. Lao động giúp tạo ra của cải.
☐ c. Lao động giúp rèn luyện tính chăm chỉ.
☐ d. Lao động để được khen ngợi.
Chọn một ý mà em thấy quan trọng nhất và giải thích lí do.
Bài tập 4. Khoanh tròn vào chữ cái trước ý kiến mà em tán thành.
a. Thấy đồ bị rơi mà không biết ai làm mất thì có thể mang về sử dụng.
b. Có thể sử dụng đồ của người khác khi họ đi vắng, rồi hỏi mượn sau.
c. Có thể thoải mái sử dụng đồ của bạn thân mà không cần hỏi mượn.
d. Tôn trọng tài sản của người khác là biểu hiện của phẩm chất trung thực.
Em hãy nêu một lí do vì sao các ý còn lại là chưa đúng.
Bài tập 4. Đánh dấu ✓ vào ô Đồng tình hoặc Không đồng tình với mỗi ý kiến sau và giải thích vì sao.
| Ý kiến | Đồng tình | Không đồng tình | Giải thích |
| a. Bảo vệ tài sản của trường, lớp cũng là bảo vệ của công. | |||
| b. Thấy người khác phá hoại của công mà im lặng là tiếp tay cho hành vi xấu. | |||
| c. Của công là tài sản chung nên ai cũng có quyền sử dụng theo ý muốn của mình. | |||
| d. Giữ gìn bàn ghế, sách vở ở lớp là việc làm bảo vệ của công. | |||
| e. Chỉ cần người lớn bảo vệ của công, học sinh không cần phải quan tâm. |
Bài tập 4. Đánh dấu ✓ vào ☐ thể hiện sự tán thành hoặc không tán thành với mỗi ý kiến sau và giải thích vì sao.
a. Khi thiết lập quan hệ bạn bè thì rất cần sự mạnh dạn, tự tin.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
b. Nếu mình không chủ động thiết lập quan hệ bạn bè thì các bạn khác sẽ làm.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
c. Càng có nhiều bạn bè càng phiền phức vì phải lo nghĩ nhiều cho bạn.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
d. Chỉ nên làm quen với những bạn có cùng thói quen, sở thích giống mình.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
Bài tập 4. Nối những việc làm phù hợp với ô chữ NÊN hoặc KHÔNG NÊN để duy trì tình bạn.
Bài tập 4. Đánh dấu ✓ vào ☐ thể hiện sự tán thành hoặc không tán thành với mỗi ý kiến sau và giải thích vì sao.
a. Chỉ có người nghèo mới cần phải tiết kiệm tiền.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
b. Tiết kiệm tiền là keo kiệt.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
c. Chỉ cần tiết kiệm tiền của bản thân.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
d. Không cần phải bảo quản đồ dùng của người khác.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
e. Không nên đem tiền cho người khác vì như thế là hoang phí.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
g. Bảo quản tiền là quý trọng thành quả lao động.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
h. Nhiệm vụ của trẻ em là học tập, chuyện tiền bạc là trách nhiệm của người lớn.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
i. Quan tâm đến tiền sẽ khiến con người tham lam.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
Bài tập 4. Đọc các khẳng định dưới đây và ghi Đ vào ☐ ở câu đúng, ghi S vào ☐ ở câu sai.
☐ a. Trẻ em có quyền được bảo vệ và được chăm sóc.
☐ b. Trẻ em chỉ có quyền, không cần thực hiện bổn phận.
☐ c. Thực hiện bổn phận giúp quyền của trẻ em được bảo đảm.
☐ d. Trẻ em chỉ cần thực hiện bổn phận ở trường, còn ở nhà thì không cần.
Sau khi đánh dấu, em hãy chọn một ý sai và sửa lại cho đúng.
Bài tập 5. Đánh dấu
vào thể hiện sự tán thành hoặc không tán thành với mỗi ý kiến sau và giải thích vì sao?
a. Chỉ cần biết ơn những người lao động mà mình trực tiếp sử dụng sản phẩm do họ tạo ra.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
b. Xã hội ngày càng giàu đẹp hơn là nhờ công lao của người lao động.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
c. Người lao động phải biết ơn chúng ta vì chúng ta đã mua hàng hoá của họ, chứ không phải ngược lại.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
d. Những người lao động có lương cao thì mới đóng góp cho xã hội.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
Bài tập 5. Đánh dấu ✓ vào ☐ thể hiện sự tán thành hoặc không tán thành với mỗi ý kiến sau và giải thích vì sao.
a. Là học sinh, để giúp đỡ người gặp hoàn cảnh khó khăn thì chỉ cần tham gia các hoạt động nhân đạo do nhà trường tổ chức.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
b. Cảm thông, giúp đỡ người gặp hoàn cảnh khó khăn là để nhận được sự khen ngợi và phần thưởng.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
c. Cảm thông, giúp đỡ người gặp hoàn cảnh khó khăn sẽ nuôi dưỡng và bồi đắp lòng nhân ái trong mỗi con người.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
d. Đôi khi, một lời an ủi, động viên người gặp hoàn cảnh khó khăn cũng là sự giúp đỡ.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
Bài tập 5. Ghi Đ vào ☐ ở ý kiến đúng, ghi S vào ☐ ở ý kiến sai.
☐ a. Lao động là việc của người lớn.
☐ b. Học sinh cần tham gia lao động phù hợp với khả năng.
☐ c. Yêu lao động giúp em trưởng thành hơn.
☐ d. Có thể trốn lao động nếu không thích.
Trong các ý kiến đúng ở trên, em thích nhất ý kiến nào? Vì sao?
Bài tập 5. Đọc tình huống và trả lời câu hỏi:
a. Sang nhà Minh chơi, Nam thấy xe ô tô đồ chơi của bạn để trên bàn. Nam lấy chơi và không may làm gãy bánh xe, rồi để lại chỗ cũ mà không nói gì với Minh.
1/ Em có đồng ý với việc làm của Nam không? Vì sao?
2/ Em sẽ khuyên Nam điều gì?
b. Vào giờ ra chơi, thấy Lan có chiếc bút máy mới rất đẹp để trên bàn, Mai đã tự ý lấy viết thử mà không hỏi ý kiến Lan. Chẳng may, Mai làm rơi bút khiến ngòi bị tắc mực.
1/ Em có đồng ý với việc làm của Mai không? Vì sao?
2/ Em sẽ khuyên Mai điều gì?
3/ Nếu là Mai, em sẽ nói câu gì đầu tiên với bạn?
Bài tập 5. Quan sát các bức tranh và cho biết bạn nào biết bảo vệ của công, bạn nào gây tổn hại tới của công? Vì sao?
Bài tập 5. Đánh số thứ tự vào 
cho các bước thiết lập quan hệ với bạn bè sao cho phù hợp.
Sau khi sắp xếp, em hãy chọn một bước mà em thấy khó nhất và giải thích vì sao.
Bài tập 5. Ghi Đ vào ☐ ý kiến đúng và ghi S vào ☐ ý kiến sai dưới đây:
☐ a. Để tình bạn bền chặt thì rất cần sự quan tâm, thăm hỏi lẫn nhau.
☐ b. Để duy trì tình bạn, nhất thiết phải gặp nhau mỗi ngày.
☐ c. Bạn bè có cùng sở thích sẽ dễ duy trì tình bạn hơn.
☐ d. Duy trì tình bạn sẽ khiến em mệt mỏi vì phải làm quá nhiều thứ cho bạn.
☐ e. Đã là bạn bè cùng lớp thì không cần phải cố gắng nuôi dưỡng, duy trì tình bạn.
☐ g. Mang lại những điều tốt đẹp cho nhau là cách duy nhất để duy trì tình bạn.
Sau khi đánh dấu, em hãy chọn một ý sai và sửa lại cho đúng.
Bài tập 5. Em đồng tình hay không đồng tình với việc làm của bạn nào dưới đây? Vì sao?
a. Lan cắt quần áo cũ để khâu quần áo cho chó mèo.
b. Vĩ lấy tiền lẻ gấp làm máy bay.
c. Dung lấy giấy trắng còn thừa ở vở cũ làm giấy nháp.
d. Tùng thúc ép bố mẹ mua cho giày mới khi giày cũ còn tốt.
e. Thảo khoá vòi nước khi dùng xong.
g. Mạnh nói: "Tiền là của bố mẹ, mình thích tiêu thế nào cũng được".
h. Nam luôn để dành một phần tiền mừng tuổi để mua sách và giúp đỡ người khó khăn.
Bài tập 5. Khoanh tròn vào chữ cái trước ý kiến đúng về ý nghĩa của việc thực hiện quyền và bổn phận của trẻ em.
a. Giúp trẻ em phát triển toàn diện.
b. Giúp xã hội trật tự, an toàn.
c. Để được làm theo ý thích.
d. Để trở thành công dân tốt.
Theo em, nếu trẻ em chỉ muốn hưởng quyền lợi mà không thực hiện bổn phận của mình thì điều gì sẽ xảy ra?
Bài tập 6. Em đồng tình hay không đồng tình với lời nói, hành vi của bạn nào trong mỗi trường hợp dưới đây? (Đánh dấu vào ô tương ứng và giải thích lí do)
| Lời nói, hành vi | Đồng tình | Không đồng tình | Giải thích lí do |
| a. Tắc đường, bác xe ôm đến đón muộn, Hùng cằn nhằn: "Bác đến trễ thế thì cháu sẽ nói với bố, mai nhờ người khác đón cháu!". | |||
| b. Dũng ước: “Lớn lên tớ sẽ làm công nhân giống bố tớ". Hùng cười và nói: "Ước gì không ước...". | |||
| c. Khi xe buýt vừa đóng cửa, chuẩn bị rời bến, thấy Hải và Hạnh hớt hải chạy đến, bác tài xế liền dừng xe, mở cửa cho hai bạn lên. Hải rối rít cảm ơn. Hạnh càu nhàu: "Sao phải cảm ơn? Mệt quá!". | |||
| d. Trong khu chung cư C2, mọi người đều yêu quý cô Hà lao công vì cô luôn niềm nở, tươi cười và giữ cho khu chung cư sạch sẽ. Học theo mọi người, Huế thường gom chai lọ, giấy vụn,... để cuối tuần mang đưa cho cô. |
Em có lời khuyên gì dành cho các bạn có lời nói, hành vi chưa đúng trong những trường hợp trên?
Bài tập 6. Em sẽ ứng xử như thế nào nếu gặp các trường hợp sau đây?
a. Lớp 4A có bạn Hà bị khuyết tật ở ngón tay. Mỗi khi gặp bạn ấy ở đâu, Thành cũng đều gọi to: "Ê! Hà tay thọt!".
b. Trong giờ học bóng rổ ở sân trường, chẳng may, bóng rơi trúng người khiến bạn Hương bị ngã ra đất, tay bị trầy xước.
c. Trong giờ ra chơi, em thấy một bạn bị các bạn khác trêu chọc vì nói lắp.
d. Một bạn mới chuyển đến lớp em, còn rụt rè và chưa quen ai.
e. Trên đường đi học, em thấy một em bé bị lạc, đang khóc và tìm mẹ.
g. Khu dân cư của em kêu gọi quyên góp áo ấm cho trẻ em vùng cao. Em rất muốn tham gia nhưng chưa biết có thể làm gì để giúp đỡ.
Bài tập 6. Viết tên 3 việc lao động phù hợp với học sinh lớp 4 mà em có thể làm.
Bài tập 6. Quan sát các bức tranh sau và cho biết bạn nào biết tôn trọng tài sản của người khác, bạn nào thiếu tôn trọng tài sản của người khác? Vì sao?
Bài tập 6. Đưa ra lời khuyên cho các bạn trong những tình huống dưới đây:
a. Trong giờ ra chơi, Tuấn rủ các bạn bẻ cành cây trong sân trường để làm kiếm và cùng chơi trò siêu nhân.
Lời khuyên của em:
b. Sau khi học xong tiết Mĩ thuật, Linh định mang một số bút màu của lớp về nhà vì nghĩ rằng ở lớp có nhiều bút nên thiếu vài cái cũng không sao.
Lời khuyên của em:
c. Trong lúc chờ bố mẹ đón, Minh rủ Vũ vẽ hình lên bức tường ở nhà chờ xe buýt cho đỡ buồn.
Lời khuyên của em:
d. Trong giờ học ngoại khoá Tin học, Quân mang đồ ăn vào phòng máy tính.
Lời khuyên của em:
Bài tập 6. Tô màu cho những cánh hoa xung quanh các cử chỉ, hành vi, thái độ giúp em dễ dàng thiết lập quan hệ bạn bè.
Bài tập 6. Đánh dấu ✓ vào ☐ thể hiện sự tán thành hoặc không tán thành với mỗi ý kiến sau và giải thích vì sao.
a. Giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn sẽ giúp tình bạn thêm duy trì bền chặt.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
b. Khi tình bạn đã được thiết lập sẽ luôn tồn tại nên không cần phải duy trì.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
c. Tình bạn sẽ phai nhạt nếu không thường xuyên tặng quà cho nhau.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
d. Góp ý, phê bình một cách chân thành, thẳng thắn khi bạn mắc lỗi cũng là cách để duy trì tình bạn lâu dài.
☐ Tán thành
☐ Không tán thành
Bởi vì:
Bài tập 6. Nối hình với ô NÊN hay KHÔNG NÊN sao cho phù hợp.
Với những hình ảnh nối với ô chữ "KHÔNG NÊN", em hãy giải thích vì sao.
Bài tập 6. Nêu 2 việc làm thể hiện em đang thực hiện quyền học tập của mình.
Bài tập 7. Em sẽ xử lí như thế nào nếu ở trong những tình huống dưới đây?
a. Khi thấy cô bán rau làm đổ xe rau ra đường, em định dừng lại nhặt rau giúp cô. Nhưng bạn thân kéo tay em, giục: "Muộn rồi, về thôi. Nếu mình không giúp thì sẽ có người khác giúp cô ấy".
b. Một bạn trong nhóm chê nghề nghiệp của bố mẹ một bạn khác là "không sang trọng", khiến bạn ấy rất buồn, tủi thân và muốn rời nhóm.
c. Mẹ của một bạn trong lớp em thường nấu đồ ăn sáng để bạn mang đến lớp. Nhưng bạn chỉ ăn một chút rồi bỏ đi. Nhìn những hộp xôi, hộp cơm, hộp bánh được chuẩn bị thơm phức và trang trí cẩn thận bị bỏ đi, nhiều bạn thấy rất tiếc nhưng lại ngại góp ý.
d. Cô giáo yêu cầu các bạn trong lớp giới thiệu về nghề nghiệp của người thân trong gia đình. Bạn ngồi cạnh em tỏ vẻ lo âu và nói: "Tớ không biết có nên giới thiệu nghề nghiệp của bố mẹ tớ không. Bố mẹ tớ chỉ làm công nhân lao động bình thường, không như bố mẹ của một số bạn trong lớp".
Bài tập 7. Đưa ra lời khuyên cho bạn trong những tình huống dưới đây:
| Tình huống | Lời khuyên của em |
| a. Tan học, Trung vừa lấy xe đạp chuẩn bị ra về thì một em nhỏ đang tập đi xe đạp ở phía sau vô tình lao tới, va vào khiến Trung ngã, xe đổ và cặp sách văng ra. | |
| b. Thu và Hương ngồi cùng bàn. Một lần, Thu vô ý làm dây mực ra vở của Hương. Sau khi tìm hiểu, Hương mới biết hôm đó Thu đang bị trật khớp tay vì bị ngã ở nhà. | |
| c. Sau một lần bị tai nạn giao thông, bác Hảo bị thương ở chân nên phải đi tập tễnh. Một số bạn trong xóm bắt chước dáng đi của bác để trêu đùa. | |
| d. Nhà trường phát động quyên góp ủng hộ học sinh bị ảnh hưởng bão lũ. Nhiều bạn đã ủng hộ tiền tiết kiệm và quần áo. Nhà Thanh nghèo nên bạn chỉ góp được một ít sách cũ. Dũng cho rằng Thanh như vậy là không biết quan tâm, giúp đỡ người gặp hoàn cảnh khó khăn. |
Bài tập 7. Xử lí tình huống
a. Sau giờ học, lớp em được phân công trực nhật. Một số bạn tích cực quét lớp, lau bảng, sắp xếp bàn ghế. Tuy nhiên, có bạn làm qua loa cho xong, có bạn lại đứng nói chuyện.
1/ Vì sao mỗi bạn cần tham gia đầy đủ công việc trực nhật?
2/ Nếu là lớp trưởng hoặc tổ trưởng, em sẽ làm gì để các bạn cùng tham gia?
b. Cuối tuần, bố mẹ dọn dẹp nhà cửa. Chị gái của An chủ động quét nhà, rửa bát. An thì ngồi xem ti vi, chơi điện tử.
1/ Em đồng tình với cách làm của ai? Vì sao?
2/ Em thường giúp gia đình những việc gì phù hợp với lứa tuổi?
c. Trong giờ Hoạt động trải nghiệm, nhóm của em được giao làm sản phẩm thủ công. Một số bạn làm việc rất tích cực, nhưng có bạn cho rằng việc này không quan trọng nên làm qua loa.
1/ Vì sao cần phải nghiêm túc khi tham gia lao động theo nhóm?
2/ Nếu là nhóm trưởng, em sẽ làm gì để bạn đó cùng cố gắng?
Bài tập 7. Quan sát các bức tranh tình huống sau và trả lời câu hỏi:
Nếu là người chị, em sẽ làm gì? Vì sao?
Nếu là hai bạn nam, em sẽ làm gì? Vì sao?
Nếu là Hưng, em sẽ làm gì? Vì sao?
Bài tập 7. Quan sát các bức tranh tình huống và trả lời câu hỏi:
Nếu là người chứng kiến, em sẽ làm gì? Vì sao?
Nếu là thành viên trong nhóm, em sẽ làm gì? Vì sao?
Bài tập 7. Em sẽ thiết lập quan hệ bạn bè như thế nào trong những trường hợp sau?
a. Lớp em có bạn Hạnh mới chuyển đến. Bạn ấy rất nhút nhát, tự ti vì bị khuyết tật ở chân.
b. Các thành viên trong câu lạc bộ bóng đá mà em vừa tham gia đều là những anh chị lớn tuổi hơn và đá bóng rất giỏi.
c. Nghỉ hè, em về quê thăm ông bà. Nhiều bạn nhỏ ở đây chỉ biết và thường chơi những trò chơi dân gian.
d. Khi đọc chuyên mục "Kết bạn bốn phương" ở báo X, em thấy có thông tin một bạn có phần giới thiệu rất thú vị và hợp sở thích, tính cách với em.
Bài tập 7. Đưa ra lời khuyên cho các bạn trong những trường hợp dưới đây:
| Trường hợp | Lời khuyên của em |
| a. Thanh phải theo bố mẹ chuyển đến nơi ở mới. Bạn rất buồn vì sợ rằng những người bạn đã chơi cùng bấy lâu sẽ không còn thân thiết với mình nữa. | |
|
b. Tuần trước, vì phải tập trung ôn thi học kì nên Vân đã quên gửi lời chúc mừng sinh nhật đến một người bạn thân ở xa. |
|
| c. Dạo gần đây, Hùng ngạc nhiên khi thấy Xuân thường lảng tránh mình, dù trước đây hai bạn rất thân thiết. | |
| d. Trong buổi thảo luận nhóm, Dung và Ly tranh luận khá nhiều về đáp án của một bài Toán. Sau buổi học, Dung cảm thấy Ly không còn thân thiết với mình như trước nữa. |
Bài tập 7. Đưa ra lời khuyên cho các bạn trong mỗi tình huống dưới đây:
a. Trong giờ học vẽ, đang tô màu cho bức tranh thì bút màu bị gãy ngòi, Lan bèn vứt luôn qua cửa sổ.
Lời khuyên:
b. Sinh nhật Khánh, bố mẹ tổ chức ở nhà hàng tự chọn. Khánh lấy rất nhiều đồ ăn về bàn. Chị gái bảo: "Em lấy nhiều thế, lỡ không ăn hết thì sao?". Khánh cười và nói: "Ăn không hết thì để lại. Đằng nào mình cũng trả tiền rồi".
Lời khuyên:
c. Mặc dù đã có xe đạp đi học nhưng Hiếu vẫn đòi bố mẹ phải mua cho chiếc xe đạp mới. Thương Hiếu, mẹ hứa: "Đợi bố khỏi ốm, đi làm lại, có tiền thì mẹ sẽ tiết kiệm tiền mua xe cho con".
Lời khuyên:
d. Sau Tết Nguyên đán, Lan có một khoản tiền mừng tuổi. Lan định góp cùng bố mẹ để gửi ngân hàng lấy lãi nhưng anh trai lại thuyết phục: "Cho anh vay để mua bộ đồ chơi xịn, hai anh em chơi chung. Tết sang năm, anh sẽ đưa hết tiền mừng tuổi của anh cho em".
Lời khuyên:
e. Minh thường được bố mẹ cho tiền ăn sáng, nhưng bạn hay dùng tiền đó để mua đồ chơi và truyện tranh.
Lời khuyên:
Bài tập 7. Kể 2 việc mà em đã làm để thực hiện bổn phận trong gia đình.
Bài tập 8. Kể một số việc em đã làm để thể hiện lòng biết ơn người lao động.
Bài tập 8. Viết lời an ủi và việc em có thể làm để thể hiện sự cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn trong những trường hợp sau:
| Trường hợp | Lời an ủi | Việc làm |
| a. Bạn trong lớp không may gặp tai nạn, bị thương nên phải tạm nghỉ học ở nhà. | ||
| b. Năm học mới đã bắt đầu được một tuần nhưng một bạn học trong lớp vẫn chưa có đủ sách vở, dụng cụ học tập vì gia đình bạn rất khó khăn. | ||
| c. Em có nhiều đồ chơi từ khi còn nhỏ. Trong khi đó, cậu bé hàng xóm rất thích đồ chơi nhưng không có tiền để mua. |
Bài tập 8. Khi cùng các bạn thực hiện một công việc chung, em sẽ chọn lời nói nào dưới đây? Vì sao?
Bài tập 8. Viết về một câu chuyện mà em đã chứng kiến hoặc tham gia thể hiện sự tôn trọng tài sản của người khác.
Bài tập 8. Viết về một lần mà em đã chứng kiến hoặc tham gia để bảo vệ của công.
Bài tập 8. Đưa ra lời khuyên cho các bạn trong những trường hợp dưới đây:
| Trường hợp | Lời khuyên của em |
| a. Giờ ra chơi, mặc dù thấy các bạn cùng nhảy dây rất vui nhưng vì nhút nhát nên Thu chỉ lặng lẽ đứng nhìn từ xa. | |
|
b. Biết Thịnh có sở thích vẽ tranh, bố dự định sẽ đưa bạn đến câu lạc bộ vẽ tranh để giao lưu và kết bạn. Dù rất thích nhưng Thịnh vẫn lo lắng vì chưa biết nên làm quen với các bạn mới như thế nào. |
|
| c. Minh vừa chuyển vào lớp 4A. Nhân dịp sinh nhật vào cuối tuần, Minh muốn mời một số bạn trong lớp tới dự để làm quen với nhiều bạn mới, nhưng Minh chưa biết phải chuẩn bị như thế nào. | |
|
d. Khi tham quan khu di tích, Lan gặp nhiều bạn nhỏ đến từ những nơi khác. Lan rất muốn làm quen, kết bạn với các bạn ấy nhưng chưa biết nên bắt đầu như thế nào. |
Bài tập 8. Dùng màu sắc để thể hiện tần suất thực hiện các hoạt động cùng bạn bè để duy trì tình bạn. Nếu thường xuyên, tô màu đỏ; thỉnh thoảng thực hiện hãy tô màu xanh và rất lâu chưa thực hiện hãy tô màu xám vào 
bên cạnh.
Bài tập 8. Thực hành:
a. Học cùng công nghệ: Xem đoạn phim Cha - Ching 1, Cha - Ching 2... để hiểu tiền sinh ra từ đâu? Vì sao chúng ta phải quý trọng đồng tiền? Chúng ta cần phải làm gì để thể hiện sự quý trọng đồng tiền?
b. Viết những việc em đã và sẽ làm để thể hiện sự quý trọng tiền.
c. Lập kế hoạch chi tiêu nhỏ
Trong một tuần, em được bố mẹ cho một khoản tiền (ví dụ: 50 000 đồng). Hãy lập kế hoạch sử dụng số tiền đó theo bảng sau:
- Số tiền dùng để mua đồ cần thiết:
- Số tiền tiết kiệm:
- Số tiền dùng để giúp đỡ người khác (nếu có):
Vì sao em lại chia như vậy?
Em học được điều gì sau khi thực hiện kế hoạch?
d. Lập bảng theo dõi quá trình chi tiêu của bản thân theo mẫu gợi ý sau:
BẢNG THEO DÕI CHI TIÊU TUẦN/THÁNG
Tuần/Tháng ...............................................
| Ngày | Nội dung (mua gì/nhận tiền) | Thu vào (+) | Chi ra (-) | Tiết kiệm | Ghi chú |
| Tổng |
Ghi chú: Nếu có thể, em hãy chia sẻ kết quả lên nhóm Zalo, Facebook,... của gia đình, lớp học.
Bài tập 8. Em chọn ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
a. Mỗi trẻ em đều có quyền được học tập.
b. Trẻ em không cần thực hiện bổn phận.
Bài tập 9. Sưu tầm tấm gương một người lao động mà em yêu quý, kính trọng. Sau khi hoàn thành, em hãy chia sẻ hoặc nhờ người thân chia sẻ lên nhóm Zalo, Facebook,... của lớp. Em hãy xem sản phẩm của các bạn, lựa chọn sản phẩm mà em yêu thích nhất và viết lời bình cho sản phẩm đó.
Bài tập 9. Nối cột A với cột B sao cho phù hợp để hoàn thành các câu ca dao, tục ngữ về sự cảm thông, giúp đỡ người gặp hoàn cảnh khó khăn.
Em thích nhất? Vì sao?
Bài tập 9. Viết tên một người chăm chỉ lao động mà em biết (bố mẹ, thầy cô, bác lao công,...). Em quý trọng điều gì ở người đó? Vì sao?
Bài tập 9. Thuyết trình về nội dung tôn trọng tài sản của người khác theo gợi ý sau đây:
- Vì sao phải tôn trọng tài sản của người khác?
- Việc xâm phạm tài sản của người khác có thể gây ra những hậu quả gì?
- Những việc cần làm và cần tránh để thể hiện sự tôn trọng tài sản của người khác?
Em hãy thực hiện năng lực số với các bước sau đây:
- Thiết kế bài thuyết trình;
- Lưu sản phẩm vào thiết bị điện tử và gửi cho thầy/cô giáo;
- Trình chiếu và thực hiện thuyết trình trước lớp.
Bài tập 9. Thực hiện các yêu cầu sau về việc bảo vệ của công:
- Nêu 2 – 3 việc em có thể làm để giữ gìn và bảo vệ của công.
- Cho một ví dụ về hành vi đúng và một hành vi chưa đúng liên quan đến việc bảo vệ của công.
- Giải thích vì sao cần bảo vệ của công.
Bài tập 9. Nhớ lại 3 việc mà bản thân đã từng thực hiện để làm quen với bạn mới và đánh giá mức độ hài lòng của em.
| Tên bạn em đã làm quen | Lời nói và việc làm khi đó | Mức độ hài lòng | |
| Tốt | Cần cố gắng hơn | ||
| 1. | |||
| 2. | |||
| 3. | |||
Bài tập 9. Dựa vào các gợi ý dưới đây, em hãy xây dựng cuốn "Sổ tay tình bạn" của riêng mình bằng việc ghi lại các thông tin về bạn bè để nhằm góp phần duy trì tình bạn lâu dài.
Chụp lại những thông tin trên và nhờ lưu trữ trong thiết bị điện tử của người thân trong gia đình.
Bài tập 9. Xử lí tình huống
a. Nam rất thích đi học nhưng hôm nay bố mẹ lại muốn Nam ở nhà giúp việc gia đình thay vì đến lớp.
1/ Trong tình huống này, Nam đang được hưởng quyền lợi gì của trẻ em?
2/ Theo em, Nam nên chia sẻ với bố mẹ như thế nào để vừa thực hiện quyền của mình, vừa lễ phép với bố mẹ?
b. Trong giờ ra chơi, Linh thấy một nhóm bạn thân nhiên vứt rác xuống sân trường dù thùng rác ở ngay bên cạnh.
1/ Theo em, hành động của nhóm bạn đã vi phạm bổn phận nào của trẻ em?
2/ Trong tình huống này, Linh nên làm gì để thực hiện bổn phận của mình?
c. Minh bị ốm nhưng thấy bố mẹ đang bận rộn nên Minh ngần ngại không muốn nói với bố mẹ vì sợ làm phiền.
1/ Theo em, Minh có quyền gì trong tình huống này?
2/ Minh nên làm gì để được người thân chăm sóc kịp thời?
d. Trong giờ học, dù cô giáo đã nhắc nhở cả lớp cần giữ trật tự để tập trung nghe giảng nhưng một số bạn vẫn nói chuyện và làm việc riêng gây ồn ào.
1/ Theo em, việc nói chuyện và làm việc riêng trong giờ học của một số bạn đã vi phạm bổn phận nào của người học sinh?
2/ Nếu là thành viên trong lớp học đó, em sẽ làm gì để giúp các bạn tập trung hơn và thực hiện đúng nội quy lớp học?
3/ Em đã và sẽ làm gì để chấp hành nội quy lớp học?
Bài tập 10. Nhớ lại 3 tình huống mà em đã cảm thông, giúp đỡ người gặp hoàn cảnh khó khăn. Ghi lại cách ứng xử và đánh giá của em.
| Tình huống | Ứng xử của em | Đánh giá về cách ứng xử đó |
| 1. | ||
| 2. | ||
| 3. |
Bài tập 10. Nếu thấy mình lười làm việc, em sẽ làm gì để thay đổi?
Bài tập 10. Thực hiện các yêu cầu sau về việc thiết lập mối quan hệ bạn bè:
- Nêu 2 - 3 cách em có thể làm để kết bạn mới trong lớp hoặc ở nơi em sinh hoạt.
- Trong các cách đã nêu, hãy chọn một cách em cho là phù hợp nhất với bản thân và giải thích vì sao.
- Viết hoặc nói một đoạn ngắn thể hiện cách em sẽ bắt đầu cuộc trò chuyện khi làm quen với một người bạn mới.
Bài tập 10. Viết ra những điều em muốn chia sẻ về người bạn thân thiết của mình theo gợi ý sau:
- Ngày mới quen nhau (hoàn cảnh quen biết);
- Những điều em đã làm để duy trì tình bạn;
- Những điều có được từ tình bạn;
- Mong ước tương lai về tình bạn.
Chia sẻ những điều trên và nhờ người thân quay hình lại, lưu trữ ở thiết bị điện tử và chia sẻ với thầy/cô giáo và cả lớp.
Bài tập 10. Viết một câu nhắc nhở bạn thực hiện tốt quyền hoặc bổn phận của trẻ em vào khung trang trí dưới đây:
Bài tập 11. Lập và thực hiện kế hoạch giúp đỡ người gặp khó khăn theo gợi ý dưới đây:
| Người gặp khó khăn | Địa chỉ | Thời gian thực hiện | Những việc giúp đỡ | Người hỗ trợ thực hiện |
Bài tập 11. Viết hai việc mà em hứa sẽ làm để rèn luyện thói quen yêu lao động.
- Gợi ý nội dung cam kết (em có thể lựa chọn hoặc tự nêu):
+ Tham gia đầy đủ và nghiêm túc các buổi lao động ở lớp, ở trường.
+ Hoàn thành tốt phần việc trực nhật được phân công.
+ Chủ động giúp bố mẹ làm việc nhà phù hợp với lứa tuổi.
+ Không ngại khó, không bỏ dở công việc giữa chừng.
+ Giữ gìn dụng cụ lao động và môi trường xung quanh sạch đẹp.
- Hình thức trình bày:
+ Viết rõ ràng, mỗi việc một câu.
+ Nội dung cụ thể, phù hợp với khả năng của bản thân.
+ Có thể trang trí bằng hình vẽ hoặc biểu tượng đơn giản.
Bài tập 11. Trong tuần qua, em đã thực hiện tốt quyền và bổn phận nào? Hãy ghi lại ngắn gọn "thành tích" của mình vào bảng dưới đây:
| Quyền em đã thực hiện | Bổn phận em đã hoàn thành |
Gợi ý thực hiện: