Bài 10: Quyền bình đẳng của công dân trước pháp luật (CD lớp 11) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy cùng các bạn trong nhóm xây dựng một kế hoạch tuyên truyền về quyền bình đẳng của công dân trước pháp luật theo gợi ý:

Lập kế hoạch tuyên truyền:

- Mục đích, đối tượng tuyên truyền;

- Hình thức, nội dung tuyên truyền;

- Thời gian, địa điểm thực hiện.

Trình bày kế hoạch trước lớp.

1. Nội dung nào dưới đây thể hiện quyền bình đẳng của công dân trước pháp luật?

A. Ông G và ông H có điều kiện, hoàn cảnh khác nhau cùng nộp đơn đăng kí doanh nghiệp, với hồ sơ và điều kiện như nhau, đều được cấp Giấy chứng nhận đăng kí doanh nghiệp.

B. S và P cùng 16 tuổi, cùng đi xe máy vào đường ngược chiều, nhưng cảnh sát giao thông chỉ xử phạt S mà không xử phạt P.

C. Bà X và bà Y là hai hộ kinh doanh cùng kinh doanh một mặt hàng và cùng chậm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp như nhau, nhưng cửa hàng của bà X bị xử phạt, còn cửa hàng của bà Y thì không bị xử phạt với lí do cửa hàng này bán hàng kém hơn.

D. Hai bạn B và C đều mới tốt nghiệp trung học phổ thông, đã khám sức khoẻ và đều thuộc diện nhập ngũ theo quy định, nhưng B có giấy gọi nhập ngũ, còn C thì được miễn với lí do chờ ôn thi đại học cho năm sau.

2. Em hãy xử lí tình huống sau:

a. Lớp 12B có 35 bạn đăng kí thi vào các trường đại học khác nhau trên cơ sở kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Kết quả có 10 bạn trúng tuyển vào đại học, 15 bạn đủ điểm vào các trường cao đẳng, còn 10 bạn khác thì không trúng tuyển, đi vào cuộc sống lao động. Với kết quả này, một số bạn cho rằng các bạn của lớp 12B không có quyền bình đẳng với nhau trong học tập.

Câu hỏi: Em có đồng ý với ý kiến của các bạn trong tình huống này không? Vì sao?

b. Trong đợt kiểm tra một số cửa hàng thuốc tân dược, Thanh tra Y tế tỉnh H phát hiện hai quầy thuốc của chị C và chị D có một số sai phạm. Cụ thể: Cửa hàng của chị C có một số thuốc trong đó cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc có bao bì không đúng hồ sơ đăng kí; còn cửa hàng của chị D thì thay đổi, sửa chữa hạn dùng ghi trên nhãn hiệu của một số thuốc tân dược. Theo vi phạm này, mức xử phạt vi phạm của mỗi cửa hàng sẽ là từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng. Nhưng Thanh tra Y tế chỉ ra quyết định xử phạt chị D, còn chị C được bỏ qua vì trước đó chị đã nhờ người quen giúp đỡ.

Câu hỏi:

a) Em nhận xét thế nào về việc xử phạt của Thanh tra Y tế trong tình huống trên?

b) Việc Thanh tra Y tế không xử phạt chị C gây ra hậu quả gì cho công dân và xã hội?

3. Tự liên hệ bản thân, em đã thực hiện pháp luật về quyền bình đẳng của công dân như thế nào?

Em hãy đọc thông tin, trường hợp, tình huống và trả lời câu hỏi:

Thông tin

1. Hiến pháp năm 2013

Điều 16

1. Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật.

2. Không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hoá, xã hội.

2. Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015

Điều 8. Bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trong tố tụng dân sự (Trích)

1. Trong tố tụng dân sự mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt dân tộc, giới tính, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần xã hội, trình độ văn hoá, nghề nghiệp, địa vị xã hội.

Mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân đều bình đẳng trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ tố tụng trước Toà án.

Trường hợp 1. Mặc dù hoàn cảnh gia đình khác nhau, sau khi có kết quả kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông, các bạn học sinh lớp 12A trường trung học phổ thông X đều đăng kí tham gia tuyển sinh đại học theo nguyện vọng của bản thân.

Trường hợp 2. Anh Kiên và chị Hạnh cùng nộp hồ sơ đăng kí thành lập doanh nghiệp tư nhân. Sau khi xem xét hồ sơ đăng kí doanh nghiệp, xét thấy hồ sơ của hai cá nhân này đáp ứng đầy đủ quy định của pháp luật, các cơ quan có thẩm quyền đã cấp Giấy chứng nhận đăng kí doanh nghiệp cho anh Kiên và chị Hạnh trong thời hạn quy định.

Tình huống 1. Ông N, bà M và bà V đều có cửa hàng bán quần áo may sẵn trên cùng một tuyến phố. Đến kì hạn nộp thuế, ông N và bà M đều thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ và đúng hạn. Riêng bà V luôn đề nghị cơ quan thuế ưu tiên cho chậm nộp thuế hàng tháng, vì bà là phụ nữ và kinh tế gia đình khó khăn hơn ông N và bà M. Đề nghị của bà V không được cơ quan thuế chấp thuận.

Tình huống 2. Năm nay Q, P và K đều đủ 17 tuổi, đều thuộc diện đăng kí nghĩa vụ quân sự theo quy định của Luật Nghĩa vụ quân sự. Q và P đã thực hiện xong việc đăng kí, còn K thì cho rằng bố của K là doanh nhân thành đạt, đã nộp nhiều tiền thuế cho Nhà nước, nên K được miễn đăng kí. Thấy vậy, Q nói với K: Bố của cậu nộp thuế là thực hiện nghĩa vụ của người kinh doanh, còn cậu cũng như chúng mình đều phải thực hiện đăng kí nghĩa vụ quân sự, thực hiện đúng nghĩa vụ công dân, không phân biệt.

Câu hỏi:

a) Trong trường hợp 1, các bạn học sinh lớp 12A đã được hưởng quyền gì? Các bạn ấy có bị phân biệt đối xử vì hoàn cảnh gia đình không?

b) Ở trường hợp 2, việc anh Kiên và chị Hạnh cùng được cấp Giấy chứng nhận đăng kí doanh nghiệp là thể hiện bình đẳng về quyền nào của công dân?

c) Trong tình huống 1, vì sao cơ quan thuế không chấp nhận đề nghị được nộp chậm thuế của bà V?

d) Em đồng ý với ý kiến của bạn Q hay bạn K trong tình huống 2? Vì sao?

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi

Thông tin 1. Bộ luật Hình sự năm 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2017)

Điều 3. Nguyên tắc xử lí (Trích)

1. Đối với người phạm tội:

a) Mọi hành vi phạm tội do người thực hiện phải được phát hiện kịp thời, xử lí nhanh chóng, công minh theo đúng pháp luật;

b) Mọi người phạm tội đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt giới tính, dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần, địa vị xã hội;

Thông tin 2. Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2021)

Điều 9. Bảo đảm quyền bình đẳng trước pháp luật (Trích)

Tố tụng hình sự được tiến hành theo nguyên tắc mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt dân tộc, giới tính, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần và địa vị xã hội. Bất cứ người nào phạm tội đều bị xử lí theo pháp luật.

Thông tin 3. Trong đợt kiểm tra đột xuất trên địa bàn xã H, Đội quản lí thị trường huyện T phát hiện hai cửa hàng kinh doanh đang bán hàng hoá nhập lậu. Cửa hàng của bà X bán đồ chơi điện tử nhập lậu trị giá 40 triệu đồng; cửa hàng của bà Y bán rượu, thuốc lá nhập lậu trị giá 60 triệu đồng. Căn cứ vào mức độ vi phạm của mỗi cửa hàng, Đội trưởng Đội Quản lí thị trường huyện T đã lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính đối với cửa hàng của bà X và cửa hàng của bà Y.

Thông tin 4. Tại phiên toà hình sự sơ thẩm Toà án nhân dân tỉnh V, hai bị cáo C và D bị tuyên phạm tội mua bán trái phép chất ma tuý là heroin với khối lượng khác nhau: Bị cáo C bán 10 gam heroin, bị cáo D bán 15 gam heroin. Toà án đã áp dụng điểm i khoản 2 Điều 251 Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội mua bán trái phép chất ma tuý, tuyên phạt tù giam bị cáo C và bị cáo D

Câu hỏi:

a) Từ các thông tin 1, 2, em hãy cho biết vì sao bà X, bà Y ở thông tin 3, bị cáo C và D ở thông tin 4 đều bị xử lí do vi phạm pháp luật. Việc Đội quản lí thị trường huyện T ở thông tin 3 và Toà án nhân dân tỉnh V ở thông tin 4 xử phạt những người vi phạm pháp luật đã thể hiện công dân bình đẳng về nội dung nào?

b) Từ các thông tin trên, em hiểu thế nào là công dân bình đẳng về trách nhiệm pháp lí?

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi

Trường hợp 1. Theo Quy chế tuyển sinh, học sinh người dân tộc thiểu số được cộng điểm ưu tiên khi xét tuyển vào đại học, thực hiện được quyền học tập của mình.

Trường hợp 2. Anh Thành và anh Tài ở hai tỉnh khác nhau đều muốn thành lập công ty. Anh Thành xin thành lập công ty dịch vụ và kinh doanh sản phẩm máy tính với vốn điều lệ 600 triệu đồng; anh Tài xin thành lập công ty sản xuất và kinh doanh nước giải khát với vốn điều lệ là 300 triệu đồng. Hai anh nộp hồ sơ đăng kí doanh nghiệp và đều được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng kí doanh nghiệp, không phụ thuộc vào vốn điều lệ của mỗi công ty.

Câu hỏi:

a) Quy định ưu tiên tuyển sinh đại học cho học sinh người dân tộc thiểu số có thể hiện quyền bình đẳng của công dân trước pháp luật hay không? Vì sao? Việc cộng điểm ưu tiên tạo cơ hội gì cho học sinh người dân tộc thiểu số?

b) Quyền bình đẳng của công dân được thể hiện như thế nào trong trường hợp 2?

c) Từ các trường hợp trên, theo em quyền bình đẳng có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi người?

Em hãy nêu một số quyền bình đẳng của công dân mà em biết.