13. Buổi học nhóm của các học sinh lớp 9A bỗng nhiên trở nên sôi nổi khi M và H tranh luận với nhau về lí tưởng sống của thanh niên hiện nay. M phát biểu, thanh niên chỉ nên tập trung vào học tập và rèn luyện để có nhiều cơ hội tốt trong tương lai, thành công của mỗi người thể hiện ở danh vọng, tiền bạc và sự tôn vinh của xã hội. H phản đối ý kiến của M, theo H, nếu ai cũng chỉ nghĩ đến sự thành công của riêng mình thì những công việc chung của xã hội sẽ ra sao. Thanh niên cần có tình yêu và trách nhiệm với cộng đồng, cần tích cực tham gia vào các hoạt động xã hội, làm những điều có ý nghĩa, vì lợi ích của mọi người. 

a) Em có nhận xét gì về ý kiến của hai bạn M và H?

b) Nếu tham gia cuộc tranh luận đó, em sẽ phát biểu như thế nào? Giải thích phát biểu đó.

17. Giờ ra chơi, do mải chạy theo quả cầu đá trên sân, K vô ý va vào L làm bạn ngã xuống, vỡ chiếc vòng tay đang đeo. K lúng túng xin lỗi và hứa sẽ xin bố mẹ đền cho bạn L chiếc vòng mới. Biết bạn không cố tình nhưng tiếc chiếc vòng là kỉ vật bà ngoại tặng, L đã lớn tiếng quát bạn giữa sân trường và đòi bạn phải đền gấp 2 lần giá trị của chiếc vòng.

Em hãy nhận xét việc làm của bạn L trong tình huống trên. Nếu là L trong tình huống này, em sẽ có lời nói, việc làm gì để thể hiện lòng khoan dung?

17. Anh Hoàng và chị Hằng xây dựng gia đình với nhau và có một bé gái học lớp 2. Trước đây khi làm việc ở gần nhà, anh đảm nhận việc đưa đón con đi học hằng ngày. Sang năm mới, anh Hoàng thường xuyên phải đi công tác xa, với những chuyến đi dài ngày. Từ khi anh Hoàng hay đi công Thời gian đầu chị Hằng rất khó khăn, mệt mỏi, tưởng chừng không chịu đựng được. Nhưng chị không hề kêu ca, phàn nàn, mà đã tìm cách khắc phục, vượt qua hoàn cảnh. Thời gian trôi qua, chị Hằng quen dần với hoàn cảnh vắng chồng ở nhà, đảm đương việc chăm sóc và đưa đón con đi học mỗi ngày.

a) Trong trưòng hợp trên, chị Hằng đã thích nghi với thay đổi trong cuộc sống của gia đình mình như thế nào?

b) Vì sao chị Hằng đã đảm đương được công việc của gia đình khi không có chồng chị ở xa nhà?

17. Em hãy chia sẻ về một hành vi vi phạm pháp luật mà em biết và nêu bài học rút ra cho bản thân.

14. Bạn P ước mơ trở thành một nhà văn nổi tiếng. Cứ nghĩ đến việc những cuốn sách mang tên mình được đặt trên các kệ sách, được giới thiệu trên chương trình “Sách hay thay đổi cuộc đời” của VTV là P cảm thấy hạnh phúc. P thường nói với K rằng, ước mơ đó chính là mục đích, là lí tưởng sống của mình. Nghe P chia sẻ, K nghĩ, nền tảng ngôn ngữ của P khá tốt nhưng suốt ngày chỉ thấy cậu ấy mải mê với các hoạt động giải trí, thời gian quý báu thì chủ yếu dành vào việc chơi điện tử, lướt web, có mấy khi thấy chú tâm vào học tập, viết lách đâu, không biết cậu ấy sẽ thực hiện ước mơ bằng cách nào?

Em có nhận xét gì về suy nghĩ và hành động của P? Nếu là K, em sẽ nói với P như thế nào?

18. Em hãy cùng bạn thảo luận và chia sẻ về ý nghĩa của câu nói sau:

“Kẻ mạnh không phải là kẻ giẫm lên vai kẻ khác để thoả mãn lòng ích kỉ. Kẻ mạnh chính là kẻ giúp đỡ kẻ khác trên đôi vai mình.”

(Theo Đời thừa, Nam Cao tác phẩm, tập II, NXB Vǎn học, 1977, trang 69)

18. Nếu trong cuộc sống có những thay đổi bất lợi đến với em và gia đình, em cần làm gì để thích ứng với những thay đổi này?

18. Em hãy cùng bạn xây dựng một vở kịch với chủ đề “Trách nhiệm pháp lí của công dân trong bảo vệ môi trường”.

18. Sau khi tốt nghiệp đại học, đi làm và có một số vốn nhất định, H muốn thành lập một doanh nghiệp tư nhân chuyên sản xuất các sản phẩm mây tre đan truyền thống, nhưng bố mẹ của H lại ngăn cản, không đồng ý với lí do là mặt hàng đó rất ít khách hàng. Tuy nhiên, H không đồng ý và vẫn đăng kí thành lập doanh nghiệp tư nhân chuyên về các sản phẩm mây tre đan truyền thống.

a) Em hãy nhận xét hành vi của bố mẹ của H.

b) Hành vi của H có phù hợp với pháp luật không? Vì sao?

15. Tìm hiểu và giới thiệu về một tấm gương thanh niên/ học sinh sống có lí tưởng theo gợi ý:

- Thông tin cá nhân: Họ tên, quê quán,...

- Những biểu hiện cụ thể về lí tưởng sống: Mục đích sống, suy nghĩ, hành động,...

- Những đóng góp đối với cộng đồng, quê hương, đất nước,...

- Điều em học tập được từ tấm gương đó.

19. Em hãy cùng bạn thảo luận và chia sẻ về ý nghĩa của các câu tục ngữ, ca dao sau:

a. Giơ cao đánh khẽ.

b. Hoa thơm ai dễ bỏ rơi

Người khôn ai nỡ nặng lời với ai.

19. Khi thành lập công ty, anh D đã tiến hành đăng kí mã số thuế theo quy định của pháp luật. Trong quá trình phát triển, các hoạt động kinh doanh của công ty đều có chứng từ thuế và được lưu đầy đủ vào hồ sơ thuế và nộp thuế đầy đủ. Tuy nhiên, gần đây do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, hoạt động kinh doanh của công ty anh D gặp khó khăn, nên dù đã hoàn thiện hồ sơ nộp thuế nhưng công ty vẫn chậm nộp thuế.

Theo em, hành vi của công ty anh D có thể dẫn đến hậu quả pháp lí như thế nào?

16. Viết một bài luận ngắn thể hiện quan điểm của bản thân về những ý kiến sau:

a. Để đóng góp cho sự phát triển của đất nước, thanh niên Việt Nam hiện nay nên tập trung vào việc học tập và phát triển sự nghiệp. Tuy nhiên, những áp lực trong học tập và công việc có thể làm mất đi sự tự do và niềm vui trong cuộc sống của chính họ.

b. Học sinh hiện nay cần phải có tình yêu và lòng tự hào về dân tộc, hiểu về lịch sử, văn hoá, truyền thống của đất nước và sẵn sàng bảo vệ, gìn giữ những giá trị này, ngay cả khi điều đó đòi hỏi họ phải hi sinh.

20. Trong quá trình trao đổi với bạn về nghĩa vụ nộp thuế của công dân, K cho rằng, chỉ những công ty, doanh nghiệp, siêu thị hay đại lí lớn mới phải nộp thuế, còn cửa hàng tạp hoá nhỏ như của mẹ mình thì không cần.

Em có đồng ý với bạn K không? Vì sao?

17. Nếu chứng kiến người bạn thân của mình có thái độ hững hờ với cuộc sống xung quanh, luôn có suy nghĩ sống ngày nào biết ngày đó, em sẽ làm gì để giúp bạn? Giải thích vì sao em làm như vậy.

21. Em hãy cùng các thành viên chia sẻ về những khoản thuế mà gia đình em phải nộp cho Nhà nước (nếu có).

18. Hãy nêu lí tưởng sống của bản thân và viết ra những việc đã làm được/ chưa làm được để thực hiện lí tưởng đó. Đề xuất cách khắc phục những việc chưa làm được.

22. Em hãy chia sẻ trách nhiệm của học sinh khi thực hiện quyền tự do kinh doanh của công dân.

23. Em hãy cũng bạn tìm hiểu và vẽ sơ đồ tư duy về một số loại thuế cơ bản theo quy định của pháp luật.

24. Em hãy sưu tầm tấm gương thực hiện tốt quyền tự do kinh doanh. Bài học rút ra cho bản thân em là gì?