18. Em hãy cho biết nhận định nào dưới đây là đúng khi nói về vai trò của phát triển kinh tế:

A. Phát triển kinh tế tạo điều kiện cho mọi người có cuộc sống ấm no, có điều kiện chăm sóc sức khỏe, nâng cao tuổi thọ.

B. Phát triển kinh tế đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần ngày càng phong phú của con người, phát triển con người toàn diện.

C. Phát triển kinh tế tạo điều kiện nâng cao năng lực cạnh tranh về kinh tế của quốc gia trong quá trình hội nhập quốc tế.

D. Phát triển kinh tế góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường sinh thái trong quá trình phát triển xã hội.

18. Em hãy tìm hiểu về tình hình thực hiện một loại hình bảo hiểm mà em quan tâm ở địa phương nơi em sinh sống và đánh giá vai trò của loại hình bảo hiểm đi đối với việc đảm bảo an toàn cho cuộc sống của những người dân đã tham gia loại hình bảo hiểm đó.

19. Đọc các trường hợp dưới đây:

Trường hợp 1

Nhờ chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước cùng vị nỗ lực của người dân địa phương, quê hương của bạn Hà đã đạt chuẩn nông thủ mới. Hà và các bạn được học trong ngôi trường khang trang hơn, các dịch vụ yên văn hoá xã hội của địa phương cũng được cải thiện rõ rệt. Công việc kinh doanh của gia đình Hà cũng thuận lợi hơn. Thấy nhà mình ngày càng có điều kiện, Hà cho rằng bản thân không cần phải nỗ lực học tập, không cần tham gia hỗ trợ gia đình.

Trường hợp 2

Sau khi tốt nghiệp đại học ở nước ngoài, anh Tân được một công ty có tiến tuyển dụng với mức lương cao. Thế nhưng anh Tân đã từ chối và trở về nước. mở công ty kinh doanh ở quê nhà. Công ty của anh Tân đã tạo công ăn việc là cho nhiều lao động trẻ trong vùng và đóng góp vào ngân sách của địa phương.

a) Theo em, các chủ thể trong mỗi trường hợp trên đã thực hiện trách nhi của công dân đối với phát triển kinh tế như thế nào?

b) Là công dân, em sẽ làm gì để thực hiện trách nhiệm của bản thân với phát triển kinh tế của đất nước?

19. Em đã và đang tham gia loại hình bảo hiểm nào? Hãy đánh giá lợi ích từ việc tham gia bảo hiểm đó với bản thân, gia đình và xã hội.

19. Ông P là chủ hộ kinh doanh. Thời gian đầu khi mới kinh doanh, ông P thực hiện đúng chế độ kế toán, kê khai đầy đủ doanh số bán hàng theo từng ngày. Nhưng thời gian sau đó, ông bắt đầu không kê khai một số hàng bán ra hằng ngày để giảm tiền thuế phải nộp.

Hành vi, việc làm của ông P có vi phạm nghĩa vụ của người kinh doanh không? Vi phạm nghĩa vụ nào?

19. Gia đình ông S và gia đình ông P là hàng xóm cùng có chung một hàng rào thấp ngăn chia hai nhà. Gia đình ông S sinh sống trên khu đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ năm 2005; năm 2010 gia đình ông S đã trồng nhiều cây bưởi ở hàng rào giáp ranh với khu đất của gia đình ông P. Khu đất của nhà ông P là khu đất của Nhà nước được gia đình ông thuê lại để trồng cây, đến năm 2020 gia đình được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để ở. Năm 2022, nhân lúc gia đình ông S không có nhà, ông P đã chặt cảnh của 3 cây bưởi của nhà ông S cạnh hàng rào chung. Sự việc này dẫn đến hai gia đình cãi nhau to. Ông P cho rằng, vì các cành bưởi này vườn sang đất nhà ông nên ông có quyền chặt đi.

a) Hành vi của ông P đã xâm phạm đến quyền và nghĩa vụ nào của công dân?

b) Hậu quả nào có thể xảy ra với ông P từ hành vi vi phạm của mình?

19. Hãy sưu tầm và chia sẻ với các bạn về một tấm gương thực hiện quyền và nghĩa vụ học tập của công dân. Bài học rút ra cho em là gì?

19. Khi đang chăm sóc vườn điều của gia đình, chị G phát hiện một con vật bị thương. Chị G đã mang con con vật đó về nhà chăm sóc và nuôi dưỡng. Sau khi tìm hiểu, biết đó là cu li - một trong những loài động vật quý hiếm, chị G đã không mang đến trung tâm cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật để bản giao mà tiếp tục thực hiện việc nuôi và nhốt cu li tại nhà để tìm người bán.

a) Em có nhận xét gì về hành vi của chị G?

b) Theo em, hành vi đó sẽ dẫn đến tác hại và hậu quả gì trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên

20. Đọc thông tin

Hiện trạng tăng trưởng kinh tế “nóng” ở một số quốc gia đã làm xuất hiện từ trạng cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên không tái tạo, suy thoái môi trường tự nhiên phá vỡ cân bằng sinh thái, xuất hiện thiên tai gây hậu quả xấu cho con người, nhất là những người nghèo, đồng thời gây ra phân hoá xã hội. Đó là sự tăng trưởng kinh tế không cùng nhịp với tiến bộ và phát triển xã hội.

( Theo Bộ Công Thương Việt Nam, moit.gov.vn)

a) Em hãy chỉ ra tác động của tăng trưởng kinh tế "nóng" tới phát triển bền vững.

b) Hãy tìm thêm các ví dụ chứng tỏ tăng trưởng kinh tế có thể tác động tiêu cực tới phát triểm bền vững

20. Doanh nghiệp tư nhân của bà M đăng kí kinh doanh mặt hàng nước lọc tinh khiết. Trong quá trình mở rộng sản xuất kinh doanh, bà M sản xuất thêm mặt hàng nước ngọt có ga. Việc làm ăn rất phát đạt và đem lại doanh thu lớn cho bà M và gia đình. Tuy nhiên, sau gần 1 năm sản xuất, bà M vẫn chưa đăng kí kinh doanh mặt hàng nước ngọt có ga. Bà M cho rằng, gia đình bà đã đăng kí kinh doanh là được, còn kinh doanh cái gì là quyền của người kinh doanh.

Hành vi, việc làm của doanh nghiệp bà M có phù hợp với pháp luật về quyền của công dân trong kinh doanh hay không? Vì sao?

20. K nói với Y cho mình mượn xe máy để đi đến nhà người trong họ hàng ở cách nhà 3km, hẹn sau 2 giờ sẽ trả lại. Mượn được xe, K không đến nhà người họ hàng mà lại dùng xe máy chở đồ đạc từ nơi khác về nhà mình, 2 giờ, rồi 3, 4 giờ trôi a mà Y vẫn chưa thấy K mang trả xe cho mình. Phải đến hơn 5 giờ K mới trở về trả xe cho Y. Biết chuyện này, N là bạn của K nói K không nên làm như thế, vì K đã hỏi mượn xe để đi chơi đến nhà người họ hàng chứ không phải để chở đồ đạc.

a) Trong tình huống trên, K có quyền dùng xe máy của Y để chở đồ đạc của mình khác với mục đích mượn xe ban đầu không? Vì sao?

b) Hành vi của K có thể dẫn đến hậu quả gì?

20. Công viên gần khu vực nhà S đang sinh sống đã có những thùng phân loại rác được đặt ở các vị trí khác nhau để thu gom và phân loại rác theo quy định. Nhưng S phát hiện một số người dân vẫn còn nhầm lẫn bỏ bánh kẹo, nước uống và giấy lộn vào trong một thùng.

Nếu là S, trong tình huống này em sẽ làm gì để mọi người thực hiện đúng nghĩa vụ bảo vệ môi trường?

21. Em hãy quan sát hình 1.4 về các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc năm 2015 và chỉ ra:

a) Các mục tiêu liên quan tới tăng trưởng kinh tế.

b) Các mục tiêu liên quan tới phát triển kinh tế.

c) Các mục tiêu liên quan tới đảm bảo sự bền vững về môi trường. d) Mối quan hệ giữa các mục tiêu phát triển bền vững.

d) Mối quan hệ giữa các mục tiêu phát triển bền vững.

21. Công ty T chuyên kinh doanh hàng điện tử. Việc kinh doanh của công ty diễn ra khá suôn sẻ, mang lại lợi nhuận cao. Tuy nhiên, vì quá ham lợi nhuận mà công ty đã có hành vi khai không đầy đủ, chính xác số tiền để tính thuế phải nộp, công ty đã khai không đúng căn cứ tính thuế dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp cho Nhà nước.

a) Em hãy nhận xét về hành vi của công ty T trong tình huống trên.

b) Hành vi của công ty T có thể dẫn đến hậu quả gì?

21. M nhặt được một túi xách tay trong đó có 30 triệu đồng, một thẻ căn cước công dân mang tên Phạm Văn H, một giấy phép lái xe mô tô và các giấy tờ khác. M đã vứt thẻ căn cước công dân và các giấy tờ, chỉ giữ lại số tiền. Nhặt được số tiền lớn, M không giấu được niềm vui nên đã mời bạn bè ăn nhậu và mua sắm mấy đồ vật cho mình. Hành vi và việc làm của M không qua mắt được mấy người trong khu dân cư và có người đã báo việc này với công an phường. M được công an phường gọi đến làm việc. Lúc đầu M còn nói dối quanh, nhưng sau đó đã phải khai thật về việc mình nhặt được tài sản bị đánh rơi nhưng không trả lại.

a) Em hãy cho biết M đã vi phạm nghĩa vụ nào liên quan đến tài sản của công dân. Vi phạm như thế nào?

b) M có thể phải nhận hậu quả nào từ hành vi của mình?

21. Bạn D là thành viên của tổ tự quản bảo vệ môi trường ở địa phương. Để thực hiện trách nhiệm của mình, bạn D thường xuyên nhắc nhở mọi người thực hiện tốt các quy định chung về bảo vệ môi trường. Nhưng gia đình nhà bà G lại thường xuyên phản đối và không đồng ý với hoạt động của bạn D và tổ tự quản.

a) Em hãy nhận xét hành vi của bạn D và gia đình bà G.

b) Nếu là bạn D, em sẽ làm gì để gia đình bà G thực hiện nghiêm túc việc bảo vệ môi trường?

22. Theo em, học sinh lớp 12 có thể thực hiện quyền kinh doanh hay không? Vì sao?

22. Em hãy kể về các loại tài sản thuộc quyền sở hữu của gia đình em và cho biết mọi người trong gia đình đã thực hiện quyền sở hữu đó như thế nào.

23. Em hãy tìm hiểu và nêu một số trường hợp thực hiện tốt hoặc chưa tốt quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh mà em biết.

24. Giả sử trong gia đình em có người làm nghề kinh doanh, em sẽ khuyên họ như thế nào về thực hiện quyền và nghĩa vụ trong kinh doanh?