Bài 8: Đạo đức kinh doanh (CD lớp 11) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

1. Em hãy sưu tầm và chia sẻ về một tấm gương có đạo đức trong kinh doanh.

2. Em hãy tìm kiếm các thông tin/hình ảnh/video về các hành vi vi phạm đạo đức trong kinh doanh và chia sẻ với các bạn trong lớp.

1. Em hãy cho biết các ý kiến dưới đây là đúng hay sai. Vì sao?

A. Đạo đức kinh doanh chỉ được biểu hiện trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp với khách hàng, người tiêu dùng.

B. Khi doanh nghiệp thực hiện đạo đức kinh doanh thì lợi ích của doanh nghiệp sẽ thống nhất với lợi ích của người tiêu dùng và xã hội.

C. Chỉ cần chủ doanh nghiệp thực hiện đạo đức kinh doanh, còn người lao động, nhân viên trong doanh nghiệp thì không cần.

2. Em hãy cho biết hành vi của các nhân vật trong các trường hợp dưới đây là thực hiện đạo đức kinh doanh hay vi phạm đạo đức kinh doanh. Vì sao?

A. Khi khách hàng phản ánh về chất lượng sản phẩm, nhân viên của công ty X có thái độ phục vụ tiêu cực.

B. Công ty chế biến nông sản X tìm cách để ép giá thu mua nông sản của bà con nông dân.

C. Doanh nghiệp P đóng bảo hiểm đầy đủ cho nhân viên theo đúng quy định của pháp luật.

D. Cửa hàng kinh doanh của anh X thường xuyên lấy ý kiến của khách hàng để cải thiện chất lượng phục vụ.

E. Công ty T tìm mọi cách để triệt hạ sản phấm của đối thủ cạnh tranh.

3. Em hãy xử lí tình huống dưới đây:

Để tăng lợi nhuận, doanh nghiệp chế biến nông sản H cố tình sử dụng nguyên liệu giá rẻ, không đảm bảo chất lượng để sản xuất. Không những thế, doanh nghiệp này còn xả thải trái phép, làm ảnh hưởng đến môi trường và cuộc sống của người dân xung quanh.

Câu hỏi: Em hãy nhận xét về việc làm của doanh nghiệp trên. Nếu là nhân viên của doanh nghiệp này, em sẽ thể hiện thái độ và hành vi như thế nào?

4. Em có đồng tình với ý kiến dưới đây không? Em hãy liệt kê các biện pháp để thực hiện đạo đức kinh doanh.

Lợi nhuận có thể làm cho người kinh doanh trở nên mù quáng, vô trách nhiệm bằng cách che giấu các hành vi vi phạm pháp luật của mình. Vì vậy, để thực hiện đạo đức kinh doanh, không chỉ bằng tuyên truyền, vận động mà còn cần một hành lang pháp lí đủ mạnh và có tính răn đe cao.

5. Em hãy xử lí tình huống dưới đây:

Lợi dụng tình hình mưa lũ dài ngày, nhiều cửa hàng thực phẩm đă tăng giá bán các mặt hàng lên gấp hai lần giá bình thường. Gia đình bạn B cũng có cửa hàng kinh doanh thực phẩm và cũng định tăng giá bán để kiếm lời.

a) Em hãy nhận xét việc làm của các chủ thể kinh doanh trong tình huống trên.

b) Nếu là B, em sẽ vận động người thân trong gia đình thực hiện đạo đức kinh doanh như thế nào?

Em hãy đọc thông tin, trường hợp và trả lời câu hỏi

Thông tin. Trong số những người giàu có nổi danh bởi tinh thần tự lập và ý chí khởi nghiệp ở Việt Nam đầu thế kỉ XX, Bạch Thái Bưởi nổi lên như là một nhân vật điển hình. Xuất thân hoàn cảnh nghèo khó, Bạch Thái Bưởi đã mau chóng gây dựng và phát triển sự nghiệp riêng. Ông là nhà tư sản tự thân duy nhất trong bốn người giàu có nhất Việt Nam đầu thế kỉ XX mà dân gian vẫn quen gọi là “Nhất Sĩ, nhị Phương, tam Xường, tứ Bưởi”. Ông sinh năm 1874 tại làng An Phú, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông (nay là quận Hà Đông, thành phố Hà Nội). Bài học văn hoá kinh doanh của ông là tinh thần tự tôn dân tộc. Mua lại tàu từ đối thủ nước ngoài rồi đặt lại bằng những tên Việt Nam gợi về dòng giống dân tộc vẻ vang: Lạc Long Quân, Hồng Bàng, Trưng Trắc,... Ông còn quan tâm đến đời sống giới thợ thuyền, dành chế độ an sinh cho nhân viên, trợ cấp du học cho học sinh nghèo,...

(Theo Phạm Văn Thuỷ, Ngô Nguyễn Phương Hà, Tinh thần khởi nghiệp của tư sản Việt Nam đầu thế kỉ XX: Trường hợp doanh nhân Bạch Thái Bưởi (1874 - 1932), Tạp chí Nghiên cứu Chính sách và Quản lí, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2022, số 01, tr. 105-117)

Trường hợp. Chị M là giám đốc công ty kinh doanh các mặt hàng tiêu dùng. Từ khi thành lập, chị M không ngừng lao động sáng tạo, xây dựng công ty ngày càng lớn mạnh, tạo ra nhiều công ăn việc làm, ổn định đời sống cho người lao động và đóng góp đầy đủ các nghĩa vụ kinh tế - xã hội với đất nước. Trong kinh doanh, chị M luôn chú trọng đến chất lượng sản phẩm và uy tín với khách hàng. Chị còn giáo dục nhân viên của mình thái độ phục vụ khách hàng tận tình, trách nhiệm. Khi thị trường bán lẻ gặp khó khăn, chị M vẫn cố gắng đảm bảo công ăn việc làm, chế độ tiền lương cho người lao động trong công ty và tích cực tìm các giải pháp khắc phục. Nhờ đó, người lao động trong công ty của chị luôn nỗ lực hết mình, giữ gìn lề lối, tác phong trong công việc. Hằng năm, công ty còn đóng góp hàng chục tỉ đồng tiền thuế cho ngân sách nhà nước và thực hiện tốt trách nhiệm xã hội.

Câu hỏi:

a) Em hãy nhận xét việc làm của các chủ thể được nhắc đến ở thông tin và trường hợp trên.

b) Theo em, việc làm của các chủ thể đó có ý nghĩa như thế nào đối với doanh nghiệp, người tiêu dùng và xã hội?

Em hãy quan sát hình ảnh, đọc trường hợp và trả lời câu hỏi:

Hình ảnh:

Trường hợp 1. Khi phát hiện chất lượng sản phẩm không đảm bảo, để bảo vệ quyền lợi của khách hàng, doanh nghiệp D đã chủ động thông báo cho các đối tác, khách hàng và tiến hành thu hồi sản phẩm. Bên cạnh đó, doanh nghiệp này thường xuyên tổ chức các hoạt động từ thiện, hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, xây dựng trường học trên địa bàn. Sự đóng góp của doanh nghiệp D đã góp phần tích cực cho sự phát triển của địa phương.

Trường hợp 2. Vì mục tiêu lợi nhuận, công ty T đã cố tình quảng cáo không đúng về công dụng của sản phẩm. Giám đốc công ty này đã yêu cầu nhân viên sử dụng nhiều hình thức để quảng cáo cường điệu về sản phẩm nhằm thu hút khách hàng.

Câu hỏi:

a) Em hãy liệt kê các biểu hiện của đạo đức kinh doanh và các hành vi vi phạm đạo đức kinh doanh được đề cập ở mỗi hình ảnh và trường hợp trên.

b) Em hãy kể thêm các biểu hiện khác của đạo đức kinh doanh và hành vi vi phạm đạo đức kinh doanh.

c) Theo em, chúng ta cần có thái độ như thế nào với những biểu hiện vi phạm đạo đức kinh doanh?

Em hãy tìm và chia sẻ ý nghĩa của những câu ca dao, tục ngữ nói về vấn đề đạo đức trong kinh doanh.