Bài 21: Quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo (CD lớp 11) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

1. Em hãy kể về một việc làm thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo mà em biết hoặc chứng kiến và rút ra bài học cho bản thân.

2. Em hãy viết bài/vẽ tranh/thiết kế đồ hoạ thông tin có nội dung tuyên truyền về Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016.

1. Em đồng ý hay không đồng ý với nhận định nào dưới đây? Vì sao?

A. Tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người khác là nghĩa vụ của mỗi công dân.

B. Mỗi người chỉ được theo một tín ngưỡng hoặc tham gia một tôn giáo là quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

C. Các tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam được hoạt động tự do trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật Nhà nước Việt Nam.

D. Công dân được tự do lựa chọn theo hoặc không theo một tín ngưỡng, tôn giáo mà không ai được cưỡng bức hay cản trở.

2. Theo em, hành vi nào dưới đây vi phạm quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo? Theo em, các hành vi đó có thể dẫn đến hậu quả gì?

A. Anh H lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo để hành nghề mê tín dị đoan, khám chữa bệnh cho người dân để trục lợi.

B. Chị P là tín đồ tôn giáo thực hiện tốt cả việc đạo và việc đời; luôn tuân thủ và chấp hành tốt chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo.

C. Bố mẹ T ép buộc T phải theo một tôn giáo mà gia đình đang theo.

D. Khi biết gia đình chị H theo tôn giáo, gia đình bà B đã tìm cách ngăn cản con trai mình kết hôn với chị H.

E. Chị N và anh G cùng tốt nghiệp ở một trường đại học, cả hai người đều có đủ điều kiện và đạt yêu cầu tuyển dụng của công ty K nhưng giám đốc công ty K lại kí quyết định nhận anh G vào làm việc với lí do anh G là người không theo tôn giáo.

3. Em hãy nêu những việc nên làm, những việc không nên làm để thực hiện quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

4. Em hãy xử lí các tình huống sau:

a. Ở xã X thuộc tỉnh H, người dân theo các tôn giáo khác nhau và chung sống rất đoàn kết. Gần đây, xuất hiện một số người đến xã X lấy danh nghĩa quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo để tuyên truyền về một tôn giáo mới. Từ khi nhóm người này xuất hiện thì nhiều người dân trong xã trở nên sống khép kín, ít giao lưu, có người còn từ chối tham gia các hoạt động cộng đồng và tụ tập làm mất trật tự an toàn xã hội.

Câu hỏi: Nếu là người dân của xã X, em sẽ làm gì để thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo?

b. Thấy hàng xóm có hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, B không đồng tình nhưng không biết làm cách nào để ngăn cản hành vi đó.

Câu hỏi: Nếu là B, em sẽ xử lí như thế nào?

Em hãy đọc thông tin, trường hợp và trả lời câu hỏi

Thông tin

1. Hiến pháp năm 2013

Điều 24 (Trích)

1. Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào. Các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật.

2. Nhà nước tôn trọng và bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

3. Không ai được xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôn giáo hoặc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật.

2. Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016

Điều 5. Các hành vi bị nghiêm cấm (Trích)

1. Phân biệt đối xử, kì thị vì lí do tín ngưỡng, tôn giáo.

2. Ép buộc, mua chuộc hoặc cản trở người khác theo hoặc không theo tín ngưỡng, tôn giáo.

3. Xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo.

4. Hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo:

a) Xâm phạm quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, môi trường;

b) Xâm hại đạo đức xã hội; xâm phạm thân thể, sức khoẻ, tính mạng, tài sản; xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác;

c) Cản trở việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân;

d) Chia rẽ dân tộc; chia rẽ tôn giáo; chia rẽ người theo tín ngưỡng, tôn giáo với người không theo tín ngưỡng, tôn giáo, giữa những người theo các tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau.

5. Lợi dụng hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo để trục lợi.

Điều 6. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người (Trích)

1. Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào.

2. Mỗi người có quyền bày tỏ niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo; thực hành lễ nghi tín ngưỡng, tôn giáo; tham gia lễ hội; học tập và thực hành giáo lí, giáo luật tôn giáo.

3. Mỗi người có quyền vào tu tại cơ sở tôn giáo, học tại cơ sở đào tạo tôn giáo, lớp bồi dưỡng của tổ chức tôn giáo. Người chưa thành niên khi vào tu tại cơ sở tôn giáo, học tại cơ sở đào tạo tôn giáo phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

4. Chức sắc, chức việc, nhà tu hành có quyền thực hiện lễ nghi tôn giáo, giảng đạo, truyền đạo tại cơ sở tôn giáo hoặc địa điểm hợp pháp khác.

5. Người bị tạm giữ, người bị tạm giam theo quy định của pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam; người đang chấp hành hình phạt tù; người đang chấp hành biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc có quyền sử dụng kinh sách, bày tỏ niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo.

Điều 9. Nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo (Trích)

1. Tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo phải tuân thủ Hiến pháp, Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Chức sắc, chức việc, nhà tu hành, người đại diện, ban quản lí cơ sở tín ngưỡng có trách nhiệm hướng dẫn tín đồ, người tham gia hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo thực hiện hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo đúng quy định của pháp luật.

Trường hợp 1. Chị M từ nhỏ đã theo tôn giáo cùng với người thân trong gia đình. Khi tròn 22 tuổi, chị M tìm hiểu và thấy tôn giáo Y có giáo lí và lễ nghi rất phù hợp với mình nên chị muốn chuyển sang theo tôn giáo này. Bố mẹ chị M không ngăn cản chị nhưng băn khoăn, lo lắng gia đình sẽ bị phân biệt đối xử, kì thị khi có người theo tôn giáo khác với tôn giáo mà mình đang theo.

Trường hợp 2. Anh T là nhân viên của một cơ sở y tế. Ở cơ quan, anh là người chăm chỉ có trách nhiệm với công việc, được mọi người tin tưởng, yêu mến. Ở khu dân cư, anh luôn quan tâm, giúp đỡ những gia đình gặp khó khăn, những người già, người bệnh. Trong đợt bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân, anh T được giới thiệu ra ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân xã. Có ý kiến cho rằng anh T là người theo tôn giáo nên muốn ứng cử thì anh phải từ bỏ tôn giáo đang theo.

Câu hỏi:

a) Từ thông tin 1 và 2, em hãy nhận xét về suy nghĩ, hành động của các nhân vật trong từng trường hợp trên. Theo em, quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng và tôn giáo được biểu hiện như thế nào trong các trường hợp trên?

b) Theo em, pháp luật nước ta quy định về quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo nhằm mục đích gì?

Em hãy đọc thông tin, trường hợp và trả lời câu hỏi

Thông tin

1. Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016

Điều 64. Xử lí vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo (Trích)

1. Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo hoặc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lí vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

2. Bộ luật Hình sự năm 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2017)

Điều 164. Tội xâm phạm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người khác (Trích)

1. Người nào dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác ngăn cản hoặc ép buộc người khác thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào, đã bị xử lí kỉ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù tù 3 tháng đến 1 năm.

Điều 331. Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân (Trích)

1. Người nào lợi dụng các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng, tôn giáo, tự do hội họp, lập hội và các quyền tự do dân chủ khác xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

2. Phạm tội gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội, thì bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm.

Trường hợp 1. Trên địa bàn xã T, người dân theo các tôn giáo khác nhau. Họ rất đoàn kết và nhiệt tình tham gia, hưởng ứng các phong trào ủng hộ đồng bào vùng lũ, hoạt động bảo vệ môi trường,... Các hoạt động này đã tạo ra sự gắn bó, đoàn kết giữa những người có tôn giáo và những người không theo tôn giáo.

Trường hợp 2. Một số cá nhân đã lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo để lập diễn đàn, hội nhóm trên các trang mạng xã hội nhằm thu lợi bất chính. Các đối tượng này đã giới thiệu một số thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng,... không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Nhiều người đã tin theo, mua về dùng, dẫn đến vừa mất tiền, vừa ảnh hưởng đến sức khoẻ.

Câu hỏi:

a) Dựa vào thông tin, em hãy nhận xét các hành vi không thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo trong mỗi trường hợp trên.

b) Theo em, các hành vi vi phạm nêu trên có thể gây ra những hậu quả gì và có thể bị xử lí như thế nào theo quy định của pháp luật?

Em hãy đọc trường hợp, tình huống và trả lời câu hỏi

Trường hợp 1. Gia đình anh H từ lâu đã thực hiện tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên để thể hiện lòng thành kính và biết ơn đối với ông bà tổ tiên. Là con trong nhà, H cũng ý thức được việc thờ cúng tổ tiên là phong tục được giữ gìn và lưu truyền từ bao đời nay, giúp mỗi người đề cao lòng hiếu nghĩa và truyền thống uống nước nhớ nguồn.

Trường hợp 2. Lớp X tổ chức đi tham quan một cơ sở tôn giáo là di tích lịch sử - văn hoá. Các bạn trong lớp ai nấy đều hào hứng tìm hiểu về lịch sử - văn hoá của cơ sở tôn giáo đó và những quy định có liên quan khi tới tham quan.

Tình huống. Trong lớp của M có một số bạn theo tôn giáo và một số bạn không theo tôn giáo. M cho rằng, khi tham gia các hoạt động của lớp thì nên tách thành các nhóm theo tôn giáo và không theo tôn giáo để thuận tiện trong triển khai các hoạt động.

Câu hỏi:

a) Em hãy nhận xét suy nghĩ, việc làm của các nhân vật trong các trường hợp trên. Theo em, những việc làm nào thể hiện trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo?

b) Nếu là M trong tình huống trên, em sẽ làm gì để thể hiện trách nhiệm của mình trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo?

c) Em hãy nhận xét suy nghĩ của M. Nếu là bạn của M, em sẽ làm gì để thực hiện trách nhiệm của mình trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân về tự do tín ngưỡng, tôn giáo?

Em hãy cho biết hình ảnh bên nhắc đến tín ngưỡng nào. Hãy chia sẻ những điều em biết về tín ngưỡng đó.