Bài 18: Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở (CD lớp 11) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy cùng các bạn trong nhóm sưu tầm thông tin và thiết kế sản phẩm tuyên truyền về quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân trong khu dân cư (xã, phường; thôn, xóm); trình bày trước lớp sản phẩm của nhóm.

1. Hành vi nào sau đây là thực hiện đúng quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân? Vì sao?

A. Tự tiện vào nhà hàng xóm khi nghi ngờ người trong gia đình họ lấy trộm đồ vật của mình.

B. Khám nhà của một người theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền,

C. Vào nhà người khác khi nghi ngờ trong nhà có kẻ trộm đang lẩn trốn.

D. Vào nhà người khác khi nghi ngờ trong nhà có đồ vật, tài liệu liên quan đến vụ án.

2. Bà X dựng xe máy ở cổng nhà nhưng quên túi xách ở xe. Khi quay ra, thấy túi xách của mình không còn nữa, bà X hoảng hốt vì trong túi có tiền và giấy tờ cần thiết. Bà X nghi cho V (12 tuổi) đã lấy túi xách của mình, vì lúc ấy V đang chơi ở gần đó. Bà X đến nhà V đòi khám nhà nhưng chị em V không đồng ý. Bà X vẫn xông vào nhà lục soát, bất chấp sự phản đối của hai chị em V.

Câu hỏi:

a) Hành vi của bà X đã xâm phạm đến quyền nào của chị em V? Vì sao?

b) Theo em, V và chị mình có thể làm gì để bảo vệ quyền của mình bị xâm phạm?

3. Ông L và ông M tranh chấp về quyền sở hữu căn nhà và khởi kiện ra Toà án. Theo bản án của Toà án thì quyền sở hữu căn nhà trên thuộc về ông M. Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, ông M không đề nghị thi hành bản án mà thuê một số thanh niên cầm gậy gộc cùng mình xông vào nhà đánh ông L và ép buộc gia đình ông phải chuyển đồ đạc ra khỏi nhà, để chiếm lại căn nhà.

Câu hỏi: Hành vi của ông M có phù hợp với quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân không? Vì sao?

4. Tự liên hệ bản thân, em đã thực hiện quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở như thế nào? Nêu ví dụ.

Em hãy đọc thông tin, tình huống và trả lời câu hỏi:

Thông tin

1. Hiến pháp năm 2013

Điều 22 (Trích)

1. Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp.

2. Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý.

3. Việc khám xét chỗ ở do luật định.

2. Luật Nhà ở năm 2014

Điều 4. Quyền có chỗ ở và quyền sở hữu nhà ở (Trích)

Hộ gia đình, cá nhân có quyền có chỗ ở thông qua việc đầu tư xây dựng, mua, thuê, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế, nhận góp vốn, nhận đổi, mượn, ở nhờ, quản lí nhà ở theo uỷ quyền và các hình thức khác theo quy định của pháp luật,...

3. Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2021)

Điều 12. Bảo đảm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín của cá nhân (Trích)
Không ai được xâm phạm trái pháp luật chỗ ở, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của cá nhân.

Điều 192. Căn cứ khám xét người, chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện, tài liệu, đồ vật, thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm, dữ liệu điện tử (Trích).

1. Việc khám xét người, chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện chỉ được tiến hành khi có căn cứ để nhận định trong người, chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện có công cụ, phương tiện phạm tội, tài liệu, đồ vật, tài sản do phạm tội mà có hoặc đồ vật, dữ liệu điện tử, tài liệu khác có liên quan đến vụ án.

Việc khám xét chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện cũng được tiến hành khi cần phát hiện người đang bị truy nã, truy tìm và giải cứu nạn nhân.

Tình huống 1. Hai người bảo vệ đuổi theo một tên ăn trộm, đến ngã tư thì mất dấu. Nghi ngờ tên trộm chạy vào nhà ông T, hai người bảo vệ đề nghị ông T cho vào nhà để tìm kiếm tên trộm, nhưng ông T không đồng ý vì không thấy ai vào nhà mình cả. Hai người bảo vệ quyết định không vào nhà ông T, mà quay lại chợ làm nhiệm vụ của mình.

Tình huống 2. Sáng thứ Bảy, H đến nhà K chơi. Sau khi H ra về, ông C là bố của K tìm điện thoại nhưng không thấy. Ông C cho rằng H đã lấy điện thoại đó, nên đã quyết định sang nhà H để khám xét. Gia đình H không đồng ý cho ông C vào nhà, nhưng ông C cứ xông thẳng vào nhà lục lọi đồ đạc để tìm chiếc điện thoại của mình.

Câu hỏi:

a) Từ các thông tin trên, em hãy cho biết trong tình huống 1, ông T đã bảo vệ quyền của mình như thế nào.

b) Trong tình huống 2, ông C có quyền vào nhà H không? Vì sao?

c) Các thông tin 1, 2, 3 nói đến quyền nào của công dân? Em hiểu nội dung quyền đó như thế nào?

Em hãy đọc thông tin, tình huống và trả lời câu hỏi

Thông tin

Bộ luật Hình sự năm 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2017)

Điều 158. Tội xâm phạm chỗ ở của người khác (Trích)

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây xâm phạm chỗ ở của người khác, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm:

a) Khám xét trái pháp luật chỗ ở của người khác;

b) Đuổi trái pháp luật người khác ra khỏi chỗ ở của họ;

c) Chiếm giữ chỗ ở hoặc cản trở trái pháp luật người đang ở hoặc người đang quản lí hợp pháp vào chỗ ở của họ;

d) Xâm nhập trái pháp luật chỗ ở của người khác.

Tình huống. Anh M nợ tiền của ông N và bỏ trốn khỏi địa phương. Một hôm, nhận được tin anh M đang trốn ở nhà chị Q (chị gái của M) ở thôn bên cạnh, ông N đã cùng hai con trai của mình đến nhà chị Q để tìm kiếm. Khi bố con ông N đến nơi, chị Q đã khoá cửa, không cho họ vào nhà và khẳng định M không có ở nhà chị. Bố con ông N không tin nên đã phá cửa nhà chị Q và xông vào nhà tìm kiếm, khám xét đồ đạc để tìm M nhưng không thấy anh M. Sau đó, chị Q đã khởi kiện bố con ông N về hành vi xâm phạm trái phép chỗ ở của người khác.

Câu hỏi:

a) Ở tình huống trên, gia đình chị Q đã bị ảnh hưởng như thế nào từ hành vi vi phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của bố con ông N?

b) Từ thông tin trên, em hãy cho biết, ông N và hai con của ông có thể bị xử lí như thế nào từ hành vi vi phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của chị Q.

Em hãy đọc trường hợp và trả lời câu hỏi

Trường hợp. Hường, Hiền và Hà là bạn thân của nhau. Một sáng Chủ nhật, Hiền và Hường đến nhà Hà, nhưng đến nơi Hiền gọi mãi không thấy ai ở nhà. Hường nói với Hiền, chắc Hà đi đâu một lát rồi về, nên mình cứ vào nhà đợi, vì chúng mình là bạn thân với nhau mà. Hiền không đồng ý, vì cho rằng không ai được tự ý vào nhà người khác nếu không được người đó đồng ý. Hai bạn đã chờ đến khi Hà về mở cửa rồi mới vào.

Câu hỏi: Em đồng ý với ý kiến của bạn nào trong trường hợp trên? Vì sao?

Em hãy chia sẻ hiểu biết của mình về quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở.