Bài 13: Quyền và nghĩa vụ công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội (CD lớp 11) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

6. Triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, xã X đã triển khai nhiều chính sách nhằm phát huy vai trò của nhân dân. Trong quá trình tham gia các hoạt động do xã tổ chức, ông D đã phát hiện có một số cán bộ còn chưa thực hành tiết kiệm, gây lãng phí trong quản lí, sử dụng tài chính nên đã phản ánh về Uỷ ban nhân dân xã.

Theo em, việc ông D phản ánh với Uỷ ban nhân dân xã về hành vi chưa thực hành tiết kiệm, gây lãng phí trong quản lí là thực hiện nội dung nào của quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội của công dân?

1. Em hãy viết một bài tuyên truyền (khoảng 10 đến 15 dòng) về quyền và nghĩa vụ công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội và chia sẻ với mọi người.

2. Em hãy kể về một trường hợp công dân tích cực thực hiện quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, từ đó liên hệ đến bản thân.

2. Hành vi nào sau đây là thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội? Vì sao?

A. Chị H tích cực tuyên truyền các quy định, chủ trương của xã cho bà con trong thôn.

B. Anh P viết bài nói xấu chính quyền xã Q.

C. Ông V tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của anh D là Bí thư chi bộ thôn đến Uỷ ban nhân dân xã X.

D. Bà G luôn tham gia các cuộc họp nhưng từ chối biểu quyết những vấn đề quan trọng của địa phương.

3. Theo em, hậu quả của những hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội ở những trường hợp dưới đây là gì?

A. Chị M không tố giác hành vi tham ô, tham nhũng của ông T là trưởng thôn.

B. Chính quyền xã N không triển khai đầy đủ các quyết định của cấp trên đến nhân dân.

C. Anh D từ chối không tham gia góp ý cho bản hương ước xây dựng nông thôn mới của thôn.

D. Ông T là Chủ tịch xã X đã quyết định mức đóng góp xây dựng đường bê tông tại địa phương dù vẫn còn có ý kiến không nhất trí của nhân dân.

4. Là học sinh lớp 11 nhưng T rất quan tâm đến các chính sách của Uỷ ban nhân dân xã X đối với thanh thiếu niên. T thường tham gia các buổi họp thôn do Uỷ ban nhân dân tổ chức và đóng góp ý kiến cho các chính sách xây dựng thư viện, khu vui chơi cho trẻ em. Tuy nhiên, P là bạn của T lại cho rằng những hành động của T là không cần thiết vì đó là nhiệm vụ mà Uỷ ban nhân dân xã phải làm.

Câu hỏi:

a) Em hãy nhận xét hành vi của T và ý kiến của P.

b) Nếu là T, em sẽ làm gì để giúp P hiểu được quyền và nghĩa vụ của bản thân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội?

5. Xã A thực hiện kế hoạch giải phóng mặt bằng làm đường liên xã ở thôn của anh Q. Tuy nhiên, khi tiến hành họp thôn, lãnh đạo xã A chỉ thông qua kế hoạch mà không tiếp nhận ý kiến đóng góp của anh Q và nhân dân trong thôn, dù mọi người rất tích cực thảo luận và đưa ra giải pháp. Do đó, anh Q đã không đồng tình với kế hoạch giải phóng mặt bằng của xã và gửi đơn tố cáo lên các cơ quan cấp trên.

Câu hỏi:

a) Em hãy nhận xét hành vi của lãnh đạo xã A, anh Q và mọi người trong thôn.

b) Theo em, xã của anh Q nên làm gì để mọi người trong thôn thực hiện được quyền của công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội?

Em hãy đọc thông tin, trường hợp và trả lời câu hỏi:

Thông tin

1. Hiến pháp năm 2013

Điều 6

Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủ trực tiếp, bằng dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân và thông qua các cơ quan khác của Nhà nước.

Điều 28 (Trích)

1. Công dân có quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước.

Điều 46

Công dân có nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật; tham gia bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và chấp hành những quy tắc sinh hoạt công cộng.

Điều 47

Mọi người có nghĩa vụ nộp thuế theo luật định.

2. Luật Trưng cầu ý dân năm 2015

Điều 6. Các vấn đề trưng cầu ý dân (Trích)

Quốc hội xem xét, quyết định trưng cầu ý dân về các vấn đề sau đây:

1. Toàn văn Hiến pháp hoặc một số nội dung quan trọng của Hiến pháp;

2. Vấn đề đặc biệt quan trọng về chủ quyền, lãnh thổ quốc gia, về quốc phòng, an ninh, đối ngoại có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của quốc gia;

3. Vấn đề đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước;

Điều 39. Quyền, nghĩa vụ của cử tri và nguyên tắc bỏ phiếu trưng cầu ý dân (Trích)

1. Bỏ phiếu trưng cầu ý dân là quyền và nghĩa vụ của cử tri; mọi cử tri có trách nhiệm tham gia đầy đủ.

2. Mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu trưng cầu ý dân.

3. Cử tri phải tự mình bỏ phiếu trưng cầu ý dân, không được nhờ người khác bỏ phiếu thay, trừ trường hợp quy định tại khoản 7 Điều này. Khi bỏ phiếu trưng cầu ý dân, cử tri phải xuất trình thẻ cử tri.

Trường hợp 1. Khi Hội đồng nhân dân xã X tổ chức buổi toạ đàm để nhân dân tham gia đóng góp ý kiến cho bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, anh M (25 tuổi) đã cùng mọi người tích cực phát biểu, trao đổi, đóng góp các ý kiến cho nội dung của bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Trên cơ sở đó, Hội đồng nhân dân xã X đã tập hợp các ý kiến của nhân dân và gửi lên cơ quan có thẩm quyền nhằm góp phần hoàn thiện bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.

Trường hợp 2. Thôn của chị B có dự án xây dựng khu vui chơi cho trẻ em. Sau khi nghiên cứu nội dung dự án, chị B đã có một số góp ý gửi đến Ủy ban nhân dân xã nhằm thực hiện dự án hiệu quả.

Trường hợp 3. Sau khi được giải thích và tuyên truyền về quyền bầu cử của công dân, chị của K (18 tuổi) đã tích cực thực hiện quyền bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã.

Câu hỏi:

a) Từ các thông tin trên, em hãy xác định một số nội dung quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội.

b) Căn cứ vào các thông tin trên, em hãy nhận xét việc thực hiện quy định của  pháp luật về quyền và nghĩa vụ công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội ở trường hợp 1, 2, 3.

Em hãy đọc trường hợp và trả lời câu hỏi

Trường hợp 1. Theo quy định của pháp luật, Uỷ ban nhân dân cấp xã phải công khai báo cáo tình hình thực hiện ngân sách một cách minh bạch, rõ ràng cho nhân dân được biết, theo dõi và giám sát. Tuy nhiên, ông T là Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã X lại không thực hiện việc công khai báo cáo tình hình thực hiện ngân sách xã.

Trường hợp 2. Thôn của anh H tổ chức họp lấy ý kiến nhân dân về nội dung xây dựng nhà văn hoá mới. Anh H đã rủ anh M là hàng xóm cùng đi tham gia cuộc họp. Nhưng anh M lại từ chối với lí do bận việc gia đình và cũng không có đóng góp ý kiến gì. Do đó, anh M đã không hiểu được nội dung xây dựng nhà văn hoá mới.

Câu hỏi:

a) Theo em, trong trường hợp 1, việc ông T Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã X không công khai báo cáo tình hình thực hiện ngân sách xã có vi phạm nội dung quyền và nghĩa vụ công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội không? Hậu quả của việc làm đó là gì?

b) Em hãy nhận xét hành vi của anh H và anh M trong trường hợp 2.

c) Hãy chia sẻ hậu quả hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội mà em biết.

1. Nội dung nào sau đây không thể hiện quyền và nghĩa vụ công dân trong tham gia quản lí nhà nước và xã hội? Vì sao?

A. Quyền kiến nghị với các cơ quan nhà nước.

B. Quyền bỏ phiếu khi Nhà nước trưng cầu ý dân.

C. Quyền được sống.

D. Quyền bàn bạc các vấn đề quan trọng của địa phương.

E. Quyền tiếp cận thông tin, tự do lập hội.

G. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

Em hãy chia sẻ một số hoạt động mà nhân dân tham gia đóng góp xây dựng và phát triển địa phương. Theo em, trong các hoạt động đó, hoạt động nào là tham gia quản lí nhà nước và xã hội?