Bài 7: Quản lí thu, chi trong gia đình (CD lớp 12) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Có ý kiến cho rằng: nếu mỗi thành viên trong gia đình biết cách quản lí thu, chi hợp lí thì có thể ổn định cuộc sống và chủ động với các kế hoạch trong tương lai. Em có đồng tình với ý kiến trên không? Vì sao?

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi

Thông tin. Quản lí thu nhập trong gia đình là quá trình xác định, theo dõi và tối ưu hoá các nguồn thu nhập để đảm bảo tài chính gia đình được duy trì ổn định và đáp ứng được các nhu cầu và mục tiêu tài chính. Thu nhập của các gia đình có thể đến từ tiền lương, thu nhập từ kinh doanh, tiền lãi từ tiết kiệm và đầu tư, thu nhập bổ sung (thu nhập từ việc làm thêm hoặc các dự án thêm vào ngoài công việc chính,...). Thu nhập của gia đình được sử dụng để thoả mãn các nhu cầu vật chất, tinh thần cho các thành viên và thực hiện các mục tiêu tài chính trong tương lai.

Quản lí chi tiêu trong gia đình là quá trình theo dõi, lập kế hoạch và điều chỉnh việc sử dụng tài chính để đảm bảo rằng các nhu cầu cơ bản được đáp ứng, các mục tiêu tài chính được thiết lập và tài chính gia đình được duy trì ổn định. Dựa trên thu nhập và các chi phí đã xác định, mỗi gia đình cần lập một ngân sách để biết có thể chi tiêu bao nhiêu cho từng loại chi phí và giới hạn chi tiêu dựa trên kế hoạch, đồng thời cần theo dõi chi tiêu hằng ngày/tuần/tháng. Điều này giúp mỗi gia đình biết được đã tiêu bao nhiêu tiền, khoản chi nào không hợp lí để điều chỉnh kế hoạch (nếu cần).

Câu hỏi:

a) Từ thông tin trên, em hãy cho biết thế nào là quản lí thu, chi trong gia đình. Hãy lấy ví dụ minh hoạ.

b) Theo em, những thói quen chi tiêu không hợp lí sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tài chính của gia đình?

c) Em hãy xác định những thói quen chi tiêu hợp lí và giải thích sự cần thiết của việc quản lí thu, chi trong gia đình.

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi

1. Xác định mục tiêu tài chính trong gia đình

- Xác định mục tiêu tài chính trong gia đình là quá trình xác định và thiết lập các mục tiêu tài chính cụ thể mà gia đình muốn đạt được trong tương lai.

- Lập danh sách các mục tiêu tài chính của gia đình: liệt kê tất cả những mục tiêu tài chính ngắn hạn, trung hạn, dài hạn,...

- Xác định mức độ ưu tiên thực hiện các mục tiêu và thời hạn hoàn thành mục tiêu tài chính của gia đình.

Lưu ý: Khi xác định mục tiêu cần đảm bảo các tiêu chí cụ thể, đo lường được, có tính khả thi và giới hạn thời gian hoàn thành.

2. Xác định các nguồn thu nhập trong gia đình

- Xác định các nguồn thu nhập giúp mỗi gia đình biết được tình hình tài chính hiện tại và có cơ sở để xây dựng kế hoạch tài chính.

- Lập danh sách các nguồn thu nhập trong gia đình (bao gồm tiền lương, thu nhập từ kinh doanh, tiền lãi từ tiết kiệm và đầu tư, thu nhập bổ sung,...).

Lưu ý: Kiểm tra và xem xét ngân sách gia đình thường xuyên, duy trì thu nhập ổn định.

3. Thống nhất các khoản chi thiết yếu, không thiết yếu trong gia đình

- Phân loại các khoản chi thiết yếu, không thiết yếu trong gia đình.

Lưu ý nguyên tắc:

+ Luôn ưu tiên cho những nhu cầu thiết yếu.

+ Lựa chọn các khoản có thể cắt giảm chi tiêu.

+ Đảm bảo chi tiêu theo đúng danh sách đã lập, tránh chi tiêu không kiểm soát.

4. Thống nhất tỉ lệ phân chia khoản thu, chi

- Tính toán tỉ lệ phân chia các khoản chi phù hợp với đặc điểm của gia đình.

- Phân bổ số tiền cụ thể cho từng khoản chi:

Ví dụ: Chi tiêu thiết yếu (nhà ở, ăn uống, sức khoẻ, giáo dục,...): 50%

Chi tiêu không thiết yếu (giải trí, mua sắm): 20%

Mục tiêu tài chính (tiết kiệm, đầu tư, dự phòng): 30%

- Điều chỉnh tỉ lệ: trong quá trình thực hiện nếu thấy không hợp lí có thể điều chỉnh tỉ lệ để phù hợp hơn.

5. Thực hiện các khoản thu, chi theo kế hoạch; ghi chép, đánh giá điều chỉnh kế hoạch (nếu có)

- Sau khi xác định các khoản thu, chi và phân chia tỉ lệ khoản chi tiêu, các gia đình sẽ thực hiện chi tiêu theo kế hoạch, ghi chép tất cả các khoản thu và chi tiêu hằng tháng.

- Nguyên tắc:

+ Không trì hoãn, quyết tâm thực hiện mục tiêu tài chính đã đề ra.

+ Không nên thực hiện quá nhiều mục tiêu cùng lúc.

+ Loại bỏ các thói quen chi tiêu không hợp lí.

+ Sử dụng các ứng dụng, công cụ để quản lí thu, chi thông minh.

- Điều chỉnh kế hoạch: So sánh kế hoạch chi tiêu với thực tế để điều chỉnh cho hợp lí. Việc thường xuyên đánh giá và điều chỉnh kế hoạch chi tiêu giúp đảm bảo cho gia đình có thể thực hiện được mục tiêu tài chính của mình.

Câu hỏi:

a) Theo em, để lập kế hoạch quản lí thu, chi trong gia đình, em cần thực hiện những nội dung nào?

b) Em hãy làm rõ từng nội dung của việc lập kế hoạch quản lí thu, chi trong gia đình và thực hành lập kế hoạch quản lí thu, chi theo những nội dung trên

1. Em hãy liệt kê các thói quen chi tiêu hợp lí/không hợp lí trong gia đình và nêu cách khắc phục những thói quen chi tiêu không hợp lí.

2. Em hãy lập danh sách các chi tiêu trong gia đình và tính toán tỉ lệ phân chia các khoản chi tiêu theo gợi ý dưới đây:

3. Em hãy xác định một số lưu ý khi thực hiện những nội dung dưới đây:

- Xác định mục tiêu tài chính gia đình.

- Xác định nguồn thu của gia đình.

- Phân loại các khoản chi tiêu trong gia đình.

- Lập kế hoạch thu, chi của gia đình.

- Thực hiện và giám sát kế hoạch thu, chi của gia đình.

4. Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

Trường hợp 1. Gia đình anh T có thu nhập khá cao nhưng tháng nào chi tiêu cũng thiếu. Thói quen chi tiêu không có kế hoạch khiến gia đình anh luôn gặp phải áp lực tài chính và nợ nần.

Trường hợp 2. Tháng vừa rồi, gia đình bạn N phát sinh một số khoản chi ngoài kế hoạch nên mẹ của N đã cắt giảm một số khoản chi không thiết yếu của các thành viên trong gia đình.

a) Em hãy chỉ ra những thói quen chi tiêu hợp lí, không hợp lí của các gia đình trong mỗi trường hợp trên.

b) Em sẽ đưa ra lời khuyên cho các gia đình trên như thế nào để quản lí thu, chi trong gia đình hiệu quả hơn?

1. Em hãy lập kế hoạch quản lí thu, chi hàng tháng trong gia đình em theo gợi ý dưới đây và thực hiện theo kế hoạch đã lập. Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch và cho biết ý nghĩa của việc lập và thực hiện kế hoạch.

2. Em hãy sưu tầm và chia sẻ với các bạn trong lớp những công cụ, ứng dụng, phần mềm giúp quản lí thu, chi hiệu quả trong gia đình.