Bài 3. Khái niệm, nguyên tắc của pháp luật lao động (CD lớp 11) | Sách chuyên đề - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy chia sẻ với các bạn những điều em biết về pháp luật lao động.

Em hãy đọc thông tin, trường hợp và trả lời câu hỏi
Thông tin. Bộ luật Lao động năm 2019
Điều 1. Phạm vi điều chỉnh
Bộ luật Lao động quy định tiêu chuẩn lao động; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động, tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, tổ chức đại diện người sử dụng lao động trong quan hệ lao động và các quan hệ khác liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động; quản lí nhà nước về lao động.
Điều 2. Đối tượng áp dụng
1. Người lao động, người học nghề, người tập nghề và người làm việc không có quan hệ lao động.
2. Người sử dụng lao động.
3. Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
4. Cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động.
Trường hợp 1. Chị H kí hợp đồng lao động với công ty BM thuộc một quận tại thành phố X (loại hợp đồng có xác định thời hạn), công việc chị H làm là kĩ thuật viên vi tính với mức lương được trả mỗi tháng là 5 000 000 đồng, trả vào ngày 30 hằng tháng. Do tiền lương hằng tháng chị H được lĩnh bị chậm hơn so với thoả thuận trong hợp đồng lao động nên sau 3 tháng làm việc, chị H quyết định gửi đơn xin nghỉ việc tới giám đốc công ty và sau 3 ngày gửi đơn hợp đồng lao động giữa chị H và công ty BM đã chấm dứt.
Trường hợp 2. Công ty AC sử dụng 3 500 người lao động. Đầu năm 2020, công ty nhập về một dây chuyền công nghệ mới dẫn đến dư thừa 100 người lao động. Công ty đã thực hiện việc đào tạo, sắp xếp việc làm mới cho 20 người lao động và cho 80 người lao động thôi việc. Những người lao động này không đồng ý với quyết định của công ty nên gửi đơn đề nghị Toà án giải quyết.
Câu hỏi:
a) Em hãy làm rõ đối tượng điều chỉnh của pháp luật lao động trong thông tin trên.
b) Em hãy xác định các quan hệ lao động trong từng trường hợp trên. Em nhận xét như thế nào về các quan hệ lao động trong trường hợp đó? Theo em, các quan hệ lao động đó có thuộc đối tượng điều chỉnh được xác định trong thông tin không? Vì sao?
c) Từ thông tin và trường hợp trên, em hiểu thế nào là pháp luật lao động?

Em hãy đọc thông tin, trường hợp và trả lời câu hỏi
Thông tin
1. Hiến pháp năm 2013
Điều 35 (Trích)
1. Công dân có quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc.
2. Bộ luật Lao động năm 2019
Điều 10. Quyền làm việc của người lao động (Trích)
1. Được tự do lựa chọn việc làm, làm việc cho bất kì người sử dụng lao động nào và ở bất kì nơi nào mà pháp luật không cấm.
Điều 11. Tuyển dụng lao động (Trích)
1. Người sử dụng lao động có quyền trực tiếp hoặc thông qua tổ chức dịch vụ việc làm, doanh nghiệp hoạt động cho thuê lại lao động để tuyển dụng lao động theo nhu cầu của người sử dụng lao động.
Trường hợp 1. Anh Y làm việc tại một doanh nghiệp tư nhân và luôn hoàn thành công việc theo thoả thuận. Để có thêm thu nhập, anh Y đã nhận thêm việc quyết toán thuế cho một số cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ vào cuối tháng và có kí kết hợp đồng lao động với các cơ sở kinh doanh này. Có người băn khoăn việc anh Y giao kết nhiều hợp đồng lao động như vậy liệu có đúng quy định của pháp luật không?
Trường hợp 2. Chị G là chủ doanh nghiệp gốm sứ tại tỉnh H. Chị đăng tin tuyển lao động đã tốt nghiệp trung học phổ thông vào làm việc tại bộ phận lò nung gốm. Thông báo tuyển dụng của chị G được gửi tới trung tâm xúc tiến việc làm của tỉnh, một số xã phường, thị trấn và các trường phổ thông trên địa bàn tỉnh H.
Câu hỏi:
a) Em hãy nêu khái quát nguyên tắc tự do làm việc và tuyển dụng lao động trong thông tin trên. Theo em, nguyên tắc này được áp dụng với ai?
b) Từ thông tin, em hãy nhận xét việc làm của các nhân vật trong từng trường hợp.
c) Theo em, nguyên tắc tự do làm việc và tuyển dụng lao động có được đảm bảo trong các trường hợp trên không? Vì sao? Hãy nêu những điều em biết về nguyên tắc này.

Em hãy đọc thông tin, trường hợp và trả lời câu hỏi
Thông tin
1. Hiến pháp năm 2013
Điều 35. (Trích)
2. Người làm công ăn lương được bảo đảm các điều kiện làm việc công bằng, an toàn; được hưởng lương, chế độ nghỉ ngơi.
2. Bộ luật Lao động năm 2019
Điều 4 (Trích)
1. Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, người làm việc không có quan hệ lao động; khuyến khích những thoả thuận bảo đảm cho người lao động có điều kiện thuận lợi hơn so với quy định của pháp luật về lao động.
Trường hợp 1. Chị M được tuyển dụng vào làm việc tại công ty X theo hợp đồng lao động thời hạn 36 tháng, với mức lương 5 000 000 đồng/tháng. Chị M được công ty trả lương theo đúng thoả thuận nhưng không được bố trí công việc và không được đảm bảo các điều kiện an toàn lao động theo hợp đồng đã kí kết. Chị M đã kiến nghị với giám đốc công ty nhưng không được giải quyết và cũng không được giải thích lí do. Do đó, chị M đã nghỉ việc trước thời hạn mà không báo cho công ty X.
Trường hợp 2. Người lao động ở công ty Y được bố trí làm việc theo ca. Ca sáng từ 7 giờ đến 16 giờ, thường tăng ca đến 19 giờ, nghỉ giữa ca từ 12 giờ đến 13 giờ. Ca đêm từ 19 giờ đến 4 giờ, thường tăng ca đến 7 giờ, nghỉ giữa ca từ 1 giờ đến 2 giờ.
Câu hỏi:
a) Từ thông tin, em hãy nhận xét hành vi của các nhân vật trong từng trường hợp bên.
b) Theo em, nguyên tắc bảo vệ người lao động có được đảm bảo trong các trường hợp bên không? Vì sao? Hãy nêu những điều em biết về nguyên tắc này.

Em hãy đọc thông tin, trường hợp và trả lời câu hỏi
Thông tin
1. Hiến pháp năm 2013
Điều 57
1. Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tạo việc làm cho người lao động.
2. Nhà nước bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động và tạo điều kiện xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, hài hoà và ổn định.
2. Bộ luật Lao động năm 2019
Điều 4. Chính sách của Nhà nước về lao động (Trích)
2. Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động, quản lí lao động đúng pháp luật, dân chủ, công bằng, văn minh và nâng cao trách nhiệm xã hội.
Điều 6. Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động (Trích)
1. Người sử dụng lao động có các quyền sau đây:
a) Tuyển dụng, bố trí, quản lí, điều hành, giám sát lao động; khen thưởng và xử lí vi phạm kỉ luật lao động;
b) Thành lập, gia nhập, hoạt động trong tổ chức đại diện người sử dụng lao động, tổ chức nghề nghiệp và tổ chức khác theo quy định của pháp luật;
Trường hợp 1. Ông K là chủ cơ sở sản xuất đồ gia dụng. Để sản xuất đủ số lượng theo yêu cầu của thị trường, ông đã tuyển thêm 40 nhân công trong độ tuổi từ 30 - 35 để phục vụ sản xuất và kí kết hợp đồng bằng văn bản theo đúng quy định của pháp luật. Sau 17 tháng, do tình hình dịch bệnh COVID-19 nên doanh thu giảm sút, ông K đã quyết định chấm dứt hợp đồng lao động với 40 công nhân nói trên, ông K thanh toán đủ lương và trả đủ tiền phụ cấp thôi việc theo quy định, nhưng đại diện của những công nhân này đã viết đơn kiện ông K. Sau khi cung cấp đầy đủ các tài liệu liên quan đến thoả thuận giữa mình với 40 công nhân, cơ quan chức năng đã kết luận ông K tuân thủ đúng quy định của pháp luật lao động.
Trường hợp 2. Chị P làm việc cho công ty A theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn từ tháng 6/2015. Đến tháng 8/2021, công ty A tuyên bố phá sản và chuyển nhượng toàn bộ nhà máy và nhân sự cho công ty B. Chị P bị công ty B cho thôi việc và hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quy định của pháp luật.
Câu hỏi:
a) Từ thông tin, em hãy nhận xét việc làm của ông K trong trường hợp 1 và quyết định của công ty A, công ty B trong trường hợp 2.
b) Theo em, nguyên tắc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động có được đảm bảo trong các trường hợp trên không? Vì sao? Hãy nêu những hiểu biết của em về nguyên tắc này.

1. Em đồng tình hay không đồng tình với nhận định nào dưới đây về pháp luật lao động? Vì sao?
A. Thuê mướn lao động được các quy phạm pháp luật lao động điều chỉnh.
B. Quan hệ pháp luật lao động chủ yếu dựa trên cơ sở giao kết hợp đồng lao động.
C. Năng lực pháp luật lao động của người lao động là khả năng pháp luật quyết định cho họ có quyền tuyển chọn và sử dụng lao động.
D. Người sử dụng lao động là cá nhân 18 tuổi có khả năng chịu trách nhiệm về hành vi của mình trước pháp luật.
E. Pháp luật lao động điều chỉnh quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động với người giúp việc trong gia đình.

2. Em hãy cho biết, nguyên tắc nào của pháp luật lao động Việt Nam được áp dụng cho các trường hợp dưới đây:
a. Người sử dụng lao động không được phép trừ lương hằng tháng của người lao động khi người lao động vi phạm nội quy lao động.
b. Doanh nghiệp yêu cầu người lao động phải trả một khoản tiền vì đã làm mất thiết bị của doanh nghiệp theo nội quy lao động.
c. Người lao động không phải giao nộp bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng, chứng chỉ cho người sử dụng lao động giữ.
d. Hợp đồng lao động được giao kết bằng văn bản thì được làm thành 2 bản, người lao động giữ 1 bản, người sử dụng lao động giữ 1 bản.
e. Người lao động phải chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc thì được tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động.

3. Em hãy cùng bạn đóng vai để đưa ra ý kiến thuyết phục các chủ thể trong những trường hợp sau:
a. Anh P dự định mượn bằng tốt nghiệp trung học phổ thông của anh trai để làm hồ sơ xin vào làm việc ở công ty X, vì công ty chỉ tuyển dụng người đã tốt nghiệp trung học phổ thông.
b. Chị Q dự định sẽ chấm dứt hợp đồng lao động với một nữ nhân viên sau khi nghe tin nữ nhân viên đó đã lấy chồng và mang thai.
c. Doanh nghiệp do chị H làm chủ kinh doanh thua lỗ nên chị dự định cắt giảm tiền lương, tiền thưởng của người lao động.

4. Em hãy viết một bài tuyên truyền về vai trò của pháp luật lao động và chia sẻ với các bạn trong lớp.
5. Em hãy tìm hiểu một văn bản hướng dẫn thực hiện pháp luật lao động và thiết kế một sản phẩm truyền thông (tranh vẽ, pano,...) để chia sẻ với bạn về nội dung của văn bản pháp luật đó.