Bài 1. Những tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên (CD lớp 11) | Sách chuyên đề - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi
Thông tin 1. Nguồn tài nguyên thiên nhiên có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia trên thế giới. Thế nhưng, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, nguồn tài nguyên trên thế giới đang đối mặt với nguy cơ cạn kiệt. Năm 2018, mạng lưới Dấu chân toàn cầu (GFN) ước tính nhu cầu về tài nguyên thiên nhiên cho các hoạt động kinh tế của con người hiện nay đã gấp 1,7 lần khả năng đáp ứng của Trái Đất. Việt Nam hiện đang phải đối mặt với nhiều vấn đề, có thể kể đến như: tiêu thụ năng lượng và tài nguyên tăng nhanh, nhiều tài nguyên suy giảm nghiêm trọng, ví dụ như than đá. Từ một nước xuất khẩu than, Việt Nam bắt đầu nhập khẩu than từ năm 2001 và đến năm 2015 trở thành nước nhập khẩu than ròng. Dự báo năm 2030, Việt Nam có thể phải nhập khẩu tới 100 triệu tấn than mỗi năm. Ngoài than đá, Việt Nam liên tục tăng nhập khẩu dầu thô, thậm chí sắt, thép, các kim loại thường, chất dẻo nguyên liệu, nguyên phụ liệu cho dệt may và da giày,...
(Theo Nguyễn Hoàng Nam, Phát triển kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030, Tạp chí Kinh tế và Quản lí, 2022, số 41, tr. 8 - 14)
Thông tin 2. Theo Báo cáo Hiện trạng môi trường biển và hải đảo quốc gia giai đoạn 2016 - 2020 của Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố, tài nguyên biển đang bị khai thác quá mức, thiếu tính bền vững. Ước tính, cỏ biển trên toàn vùng biển nước ta từ Quảng Ninh đến Hà Tiên đã mất khoảng 40 - 60%; rừng ngập mặn mất đến 70% và khoảng 11% các rạn san hô đã bị phá huỷ hoàn toàn, không có khả năng tự phục hồi. Trong vòng hơn 20 năm qua, Việt Nam đã mất 12% số rạn san hô; 48% số rạn san hô khác đang trong tình trạng suy thoái nghiêm trọng. Kết quả nghiên cứu của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) và một số tổ chức quốc tế khác trong những năm gần đây cũng chỉ ra rằng, khoảng hơn 80% lượng cá trên các vùng biển ven bờ và ngoài khơi của Việt Nam đã bị khai thác, trong đó có đến 25% lượng cá bị khai thác quá mức hoặc khai thác cạn kiệt; sản lượng đánh bắt giảm đáng kể; nhiều loài sinh vật biển khác đang đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng.
(Theo Bích Liên, Để không có những “vùng biển chết” trong tương lai, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 06/9/2021)
Câu hỏi:
a) Em hãy cho biết mỗi thông tin trên đề cập tới tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến tài nguyên thiên nhiên nào.
b) Từ các thông tin đó, em hãy làm rõ vấn đề cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên do phát triển kinh tế gây ra.

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi
Thông tin 1. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020
Điều 3. Giải thích từ ngữ (Trích)
13. Suy thoái môi trường là sự suy giảm về chất lượng, số lượng của thành phần môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ con người, sinh vật và tự nhiên.
14. Sự cố môi trường là sự cố xảy ra trong quá trình hoạt động của con người hoặc do biến đổi bất thường của tự nhiên, gây ô nhiễm, suy thoái môi trường nghiêm trọng.
Thông tin 2. Trong thời kì đổi mới, quá trình phát triển kinh tế ở Việt Nam mới quan tâm đến bề rộng, khai thác tài nguyên là chính, việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên từ khâu khai thác, chế biến cũng như xử lí chất thải còn chưa đáp ứng được yêu cầu. Môi trường bị suy thoái thể hiện ở các thông số: Diện tích rừng Việt Nam ngày càng giảm và suy thoái về chất lượng (diện tích rừng giàu ở nước ta còn lại 613 000 héc-ta, nhưng chủ yếu trên núi cao, khó khai thác; còn lại là rừng nghèo, rừng thứ sinh); tài nguyên đất bị suy thoái (tổng diện tích đất ở nước ta là 33,1 triệu héc-ta, trong đó chỉ có khoảng 20% là đất tốt, còn lại hơn 6 triệu héc-ta đất nông nghiệp là đất xấu, 2,8 triệu héc-ta đất bạc màu, 35 nghìn héc-ta đất khô hạn,...); tài nguyên sinh vật trên cạn và dưới nước cũng bị suy thoái (100 loài thực vật, 83 loài thú, 60 loài chim, 40 loài động vật xương sống đang có nguy cơ tuyệt chủng,...).
(Theo Trương Minh Dục, Suy thoái môi trường và vấn đề phát triển bền vững vùng dân tộc và miền núi, Tạp chí Lí luận chính trị, 2019, số 01, tr.59 - 65)
Thông tin 3. Vào tháng 4 năm 2016 tại khu vực bốn tỉnh miền Trung, Việt Nam (Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế) đã xảy ra một sự cố môi trường biển hết sức nghiêm trọng, gây nên hiện tượng hải sản chết hàng loạt và đặc biệt là các loài cá sống ở tầng đáy. Nguyên nhân gây nên hiện tượng này được xác định là do nguồn thải của công ty Formosa Hà Tĩnh. Sự cố này đã tác động lớn đến đời sống sinh hoạt và hoạt động sản xuất của người dân ở bốn tỉnh miền Trung.
(Theo Nguyễn Ngọc Truyền và cộng sự, Ảnh hưởng, ứng phó và kết quả phục hồi sinh kế của ngư dân khai thác thuỷ sản gần bờ tỉnh Thừa Thiên Huế sau sự cố môi trường biển (Formosa) năm 2016, Tạp chí Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, 2020, số 09, tr. 142 - 150)
Câu hỏi:
a) Em hãy căn cứ vào thông tin 1 để xác định các vấn đề môi trường nào được nhắc đến ở thông tin 2 và thông tin 3.
b) Từ các thông tin, em hãy làm rõ vấn đề suy thoái môi trường và sự cố môi trường do kinh tế phát triển gây ra.

Em hãy quan sát hình ảnh, đọc thông tin và trả lời câu hỏi:
Hình ảnh 1:
Hình ảnh 2:
Thông tin. Việt Nam được đánh giá là một nước có đa dạng sinh học cao trên thế giới. Tuy nhiên, với áp lực của phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, mặt nước chưa phù hợp, khai thác quá mức và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã; ô nhiễm môi trường; biến đổi khí hậu; sinh vật ngoại lai xâm hại có xu hướng gia tăng, ảnh hưởng ngày càng lớn đến đa dạng sinh học. Theo Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN), nếu như năm 1996 mới chỉ có 25 loài động vật của Việt Nam ở mức nguy cấp thì đến năm 2021, có khoảng 513 loài động vật và 290 loài thực vật của Việt Nam ghi trong Sách Đỏ IUCN (2021). Đặc biệt, năm 2011, phân loài tê giác Việt Nam đã chính thức bị tuyệt chủng ở Việt Nam. Mất rừng, sinh cảnh bị suy thoái và nạn săn bẫy do nhu cầu tiêu thụ và buôn bán bất hợp pháp các loài hoang dã đã khiến nhiều loài linh trưởng của khu vực Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng đang trên bờ tuyệt chủng. Một phần tư các loài này nằm trong danh sách các loài cực kì nguy cấp trong Sách Đỏ Thế giới IUCN và một nửa trong số chúng thuộc danh sách các loài nguy cấp.
(Theo Nguyễn Xuân Dũng, Bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học hướng tới Thập kỉ phục hồi hệ sinh thái, Tạp chí Môi trường, 2022, số 8, tr. 19 - 23)
Câu hỏi:
a) Từ hình ảnh và thông tin trên, em hãy cho biết sự phát triển kinh tế gây ra tác động tiêu cực như thế nào đến đa dạng sinh học.
b) Em hãy tìm hiểu thực trạng sự suy giảm đa dạng sinh học ở nước ta trong những năm gần đây.

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi
Thông tin 1. Dân số Việt Nam tại thời điểm Tổng điều tra năm 2019 là 96,2 triệu người, dự báo dân số Việt Nam bình quân năm (mức sinh trung bình) năm 2064 là 116,9 triệu người. Sự gia tăng dân số đã làm tăng nhu cầu khai thác tài nguyên và gây ra áp lực cho hệ thống môi trường. Biểu đồ dưới đây dự báo về sự gia tăng dân số ở nước ta trong giai đoạn 2024 - 2064.
Biểu đồ:
(Theo Báo cáo “Dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2019 - 2069”, Tổng cục Thống kê, 11/2020)
Thông tin 2. Theo dự báo, tỉ lệ đô thị hoá của Việt Nam sẽ đạt khoảng 45% vào năm 2026, số dân cư sinh sống tại đô thị khoảng hơn 45 triệu người. Dân số gia tăng khiến số lượng phương tiện giao thông cá nhân lưu hành cũng gia tăng tương ứng; nhiều phương tiện cũ, lạc hậu vẫn được sử dụng và thải vào môi trường lượng lớn bụi và khí thải. Hệ sinh thái ở nhiều đô thị bị phá vỡ để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội, như việc san lấp hồ, ao, giảm diện tích cây xanh, công viên để phục vụ phát triển hạ tầng. Phát triển đô thị đồng nghĩa với tăng số lượng đường, phương tiện giao thông, các toà nhà và các công trình phục vụ tiện ích đô thị, từ đó làm giảm lưu thông không khí dẫn đến tích tụ các chất thải độc hại, gây ô nhiễm môi trường không khí đô thị, đặc biệt là ô nhiễm bụi.
(Theo Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2016 - 2020, NXB Dân trí, 2021)
Câu hỏi: Từ hai thông tin trên, em hãy cho biết gia tăng dân số và đô thị hoá ở nước ta gây ra sức ép đến môi trường tự nhiên như thế nào.

Em hãy đọc thông tin, quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi:
Thông tin 1. Trung bình mỗi năm Việt Nam thải ra khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa, nằm trong số 20 quốc gia có lượng rác thải lớn nhất và cao hơn mức trung bình của thế giới, do việc quản lí và công nghệ xử lí rác thải còn lạc hậu. Lượng chất thải nhựa và túi ni-lông ở Việt Nam, chiếm khoảng 8 - 12% chất thải rắn sinh hoạt nhưng chỉ có khoảng 11 - 12% số lượng chất thải nhựa, túi ni-lông được xử lí, tái chế, số còn lại chủ yếu là chôn lấp, đốt và thải ra ngoài môi trường. Đây có thể dẫn đến thảm hoạ môi trường, đặc biệt là ô nhiễm đại dương. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp chưa có biện pháp xử lí chất thải, một số doanh nghiệp còn chôn lấp trái phép, điều này đã gây ra hậu quả lớn về ô nhiễm môi trường.
(Theo bài viết Việt Nam nằm trong số 20 quốc gia có lượng rác thải lớn nhất và cao hơn mức trung bình của thế giới, Tạp chí điện tử Ban Tuyên giáo Trung ương, ngày 18/10/2021)
Hình 1:
Hình 2:
Thông tin 2. Nhiều khu công nghiệp ở nước ta, do sử dụng công nghệ lạc hậu đã làm phát sinh nhiều chất ô nhiễm. Sự lạc hậu về công nghệ dẫn đến việc gia tăng mức độ tiêu thụ nguyên liệu và năng lượng hơn, phát sinh nhiều chất thải hơn, gây sức ép đối với môi trường. Trong khai thác khoáng sản, việc quá chú trọng đến sản lượng khai thác, chưa quan tâm nhiều đến sử dụng công nghệ đã làm gia tăng mức độ ô nhiễm và gây lãng phí tài nguyên thiên nhiên. Ô nhiễm môi trường tại một số làng nghề còn có xu hướng gia tăng, nguyên nhân chính là công nghệ sản xuất lạc hậu, lại chưa đầu tư cho hoạt động xử lí chất thải. Ô nhiễm môi trường tại các làng nghề chủ yếu là ô nhiễm bụi, khí độc, hơi kim loại, mùi và tiếng ồn, tuỳ thuộc vào tính chất, quy mô và sản phẩm của từng loại ngành nghề.
(Theo Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2016 - 2020, NXB Dân trí, 2021)
Câu hỏi:
a) Em hãy đọc thông tin 1, quan sát hình ảnh và cho biết trình độ công nghệ xử lí chất thải có ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên như thế nào. Theo em, khi xử lí chất thải bằng các phương pháp như chôn lấp, đốt rác lộ thiên sẽ gây ra hậu quả như thế nào đối với môi trường?
b) Từ thông tin 2, em hãy cho biết trình độ công nghệ khai thác và chế biến tài nguyên lạc hậu dẫn đến thực trạng môi trường tự nhiên như thế nào.

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi
Thông tin 1. Theo thống kê, nhu cầu năng lượng trong nước hiện tăng nhanh gấp khoảng 2 lần so với tốc độ tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người. Trong nhiều năm trở lại đây, nhu cầu năng lượng đã tăng cao và chưa có dấu hiệu giảm về tốc độ. Trong khi nhiên liệu hoá thạch là loại nhiên liệu phải mất hàng trăm triệu năm để hình thành ở các dạng khác nhau như than đá, dầu mỏ, khí đốt,... tuỳ vào điều kiện môi trường, thì tốc độ tiêu thụ của con người quá nhanh. Điều này đã đặt ra sức ép lớn trong việc bảo đảm nhu cầu năng lượng cũng như an ninh năng lượng của mỗi quốc gia.
(Theo bài viết Khai thác, sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, Báo điện tử dangcongsan.vn, ngày 28/9/2020)
Thông tin 2. Vì mục tiêu lợi nhuận, nhiều chủ thể sản xuất kinh doanh đã không tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường liên quan đến hoạt động thu gom, vận chuyển, chôn lấp và xử lí chất thải công nghiệp. Tình hình ô nhiễm môi trường tại các nhà máy, cơ sở sản xuất lớn, các khu công nghiệp ngày càng gia tăng; tình trạng chặt phá rừng, khai thác gỗ trái phép đang diễn biến phức tạp. Giai đoạn 2016 - 2020, cơ quan cảnh sát điều tra đã phát hiện gần 113 000 vụ với 113 800 đối tượng vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm. 
(Theo Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2016 - 2020, NXB Dân trí, 2021)
Câu hỏi:
a) Từ thông tin 1, em hãy cho biết sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng năng lượng của người dân gây sức ép với môi trường như thế nào.
b) Em hãy cho biết việc thiếu ý thức bảo vệ môi trường của các chủ thể kinh tế trong thông tin 2 sẽ gây ra hậu quả như thế nào đối với môi trường.
c) Theo em, ngoài những nguyên nhân trên, còn có nguyên nhân nào dẫn đến những tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên?

Em hãy quan sát hình ảnh, đọc thông tin và trả lời câu hỏi
Hình ảnh 1:
Hình ảnh 2: 
Thông tin 1. Trên khắp thế giới, hằng năm, hơn 90% người dân phải tiếp xúc với nồng độ những hạt bụi mịn ngoài trời cao hơn các chỉ tiêu về chất lượng không khí WHO đưa ra. Ô nhiễm không khí có liên quan tới khoảng 7 triệu ca tử vong sớm mỗi năm. Ở Việt Nam, với sự phát triển của một số lĩnh vực như công nghiệp, vận tải, tình trạng ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng và số người tử vong sớm có liên quan tới ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng. Chính những nguyên nhân trên đã ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến chất lượng cuộc sống (sức khoẻ, giáo dục, y tế,...), gây thiệt hại về kinh tế và bất ổn xã hội. Cụ thể: 
Ảnh hưởng trực tiếp: gây ra các bệnh về hô hấp (như viêm phổi, dị ứng,...); ung thư (hít phải nhiều khí độc sẽ làm tăng nguy cơ ung thư phổi và các bộ phận khác); ảnh hưởng tới não bộ (làm suy giảm nhận thức và mất trí nhớ); ảnh hưởng tới tim mạch (làm tăng nguy cơ các bệnh về tim mạch, đặc biệt là đột quỵ; làm tổn hại da, kích thích các bệnh về mắt; trẻ em có thể bị giảm trí tuệ, tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh ngay từ trong bụng mẹ,... 
Ảnh hưởng gián tiếp: Ô nhiễm không khí gây hại cho hệ động thực vật. Qua đó, làm giảm chất lượng cuộc sống con người.
(Theo bài viết Tác động của ô nhiễm không khí tới hệ hô hấp, Báo điện tử Đại Đoàn Kết, ngày 25/01/2021)
Thông tin 2. Quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam trong thời gian qua đã bộc lộ nhiều bất cập và tạo ra nhiều áp lực lớn đối với môi trường sinh thái. Tình trạng ô nhiễm môi trường tiếp tục diễn biến phức tạp, ngày càng nghiêm trọng với nhiều điểm nóng, chất lượng môi trường nhiều nơi suy giảm mạnh, không còn khả năng tiếp nhận chất thải, đặc biệt ở các khu vực tập trung nhiều hoạt động phát triển; đa dạng sinh học và chất lượng rừng suy thoái đến mức báo động, nguồn gen bị thất thoát; hạn hán và xâm nhập mặn gia tăng; sự cố môi trường xảy ra nhiều, gây hậu quả nghiêm trọng, an ninh sinh thái bị đe doạ. Những vấn đề môi trường cấp bách này đã trở thành nguy cơ lớn, cản trở mục tiêu phát triển bền vững của đất nước. Ô nhiễm môi trường đang trở thành vấn đề báo động ở Việt Nam, trực tiếp ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ, gây tâm lí bất an và lo lắng cho nhân dân.
(Theo bài viết Những vấn đề môi trường cấp bách của Việt Nam: Thực trạng, xu thế, thách thức và giải pháp, Tạp chí điện tử của Ban Tuyên giáo Trung ương, ngày 27/11/2021)
Câu hỏi:
a) Những hình ảnh trên khiến em liên tưởng đến hậu quả nào của môi trường tự nhiên tác động đến con người và xã hội? Theo em, những hậu quả đó có thể ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội như thế nào?
b) Mỗi thông tin trên cho em biết điều gì về sự cần thiết phải giải quyết tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên?

Em hãy quan sát hình ảnh, đọc thông tin và trả lời câu hỏi:

Thông tin 1. Ô nhiễm môi trường từ sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam những năm gần đây luôn ở mức báo động. Hàng chục triệu tấn chất thải chăn nuôi, chất thải trồng trọt đang ngày ngày xả ra môi trường. Bên cạnh đó, để có năng suất, môi trường đất và nước đang phải gánh chịu hàng nghìn tấn phân hoá học, thuốc trừ sâu đổ xuống mà tỉ lệ hấp thụ chỉ khoảng 40%.
(Theo Bản tin của Ban Thời sự, Đài Truyền hình Việt Nam: Ô nhiễm từ sản xuất nông nghiệp, ngày 24/6/2017)

Thông tin 2. Tính đến cuối năm 2020, trên phạm vi cả nước có 369 khu công nghiệp được thành lập với tổng diện tích khoảng 114 nghìn héc-ta. Nhiều dự án, cơ sở hiện đang đầu tư, vận hành tại các khu công nghiệp gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng như: luyện kim, khai thác khoáng sản, phá dỡ tàu biển, sản xuất giấy, bột giấy, dệt nhuộm, lọc hoá dầu, nhiệt điện, sản xuất 698 cụm công nghiệp đi vào hoạt động. Nhiều cụm công nghiệp vẫn chưa có các biện pháp bảo vệ môi trường cụ thể, đặt ra nhiều thách thức lớn về ô nhiễm môi trường do chất thải rắn, nước thải và khí thải công nghiệp.
(Theo Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2016 - 2020, NXB Dân trí, 2021)

Thông tin 3. Theo đánh giá của Tổ chức Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP), Việt Nam là một trong năm nước đứng đầu thế giới dễ bị tổn thương do biến đổi khí hậu. Trong thời gian qua, những hiện tượng thiên tai như lũ lụt, bão, lốc xoáy, sạt lở đất, hạn hán, xâm nhập mặn, thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng. Các hoạt động kinh tế đã làm gia tăng nguồn phát thải khí nhà kính. Nhu cầu tiêu thụ của quá trình phát triển kinh tế - xã hội đã gây sức ép lớn đối với việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên ở nước ta.
(Theo Vũ Thị Thu Hằng, Biến đổi khí hậu - những tác động đến tăng trưởng kinh tế và giải pháp ứng phó, Tạp chí Quản lí nhà nước, 2018, số 5, tr.83 - 87)

Câu hỏi:

a) Em hãy cho biết hình ảnh, thông tin 1 và 2 đề cập đến ô nhiễm môi trường từ hoạt động kinh tế nào. Ngoài các hoạt động kinh tế trên, theo em còn những hoạt động nào khác dẫn đến ô nhiễm môi trường?

b) Từ thông tin 3, em hãy làm rõ tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến biến đổi khí hậu ở nước ta.

Em hãy chia sẻ với các bạn trong lớp một bản tin liên quan tới tác động tiêu cực của phát triển đến môi trường tự nhiên.

1. Em hãy liệt kê các hoạt động phát triển kinh tế và lấy những ví dụ thực tiễn (thông tin, video, hình ảnh,...) để chứng minh phát triển kinh tế gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường, suy thoái môi trường, sự cố môi trường, sự suy giảm đa dạng sinh học và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên,...

2. Em hãy bình luận ý kiến sau:
Tăng trưởng kinh tế và phát triển con người không phải lúc nào cũng cùng chiều với những bước tiến tương tự nhau. Thực tế cho thấy, không ít các quốc gia để có được tăng trưởng kinh tế đã lựa chọn “tăng trưởng trước - làm sạch sau” và cái giá phải trả là làm tổn hại quá mức nguồn tài nguyên, chất lượng môi trường sống bị giảm sút, cảnh quan bị tàn phá,...

3. Em hãy tìm kiếm số liệu về thực trạng vấn đề biến đổi khí hậu và hiệu ứng nhà kính ở nước ta trong những năm gần đây và làm rõ tác động của những biến đổi đó đối với sự phát triển kinh tế.

4. Em hãy trình bày một nguyên nhân làm phát sinh những tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên ở địa phương em.

5. Em hãy sưu tầm thông tin về một số bệnh do ô nhiễm môi trường gây ra đối với con người và chia sẻ với các bạn trong lớp.
6. Em hãy thiết kế một sản phẩm để tuyên truyền về sự cấp bách phải giải quyết vấn đề tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.