Bài 5: Lập kế hoạch kinh doanh (CD lớp 12) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Có ý kiến cho rằng: Sự thành bại của việc sản xuất kinh doanh phụ thuộc rất nhiều vào việc lập kế hoạch kinh doanh.

Em có đồng tình với ý kiến trên không? Vì sao?

Em hãy đọc các thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi

Kế hoạch kinh doanh là bản mô tả những nội dung cơ bản về định hướng, mục tiêu, nguồn lực, tài chính, kế hoạch bán hàng... nhằm giúp chủ thể kinh doanh xác định được các nhiệm vụ chủ yếu, chuẩn bị trước các phương án đối phó với những rủi ro, thách thức cũng như đề ra các giải pháp để đảm bảo thực hiện được mục tiêu đã đề ra.

Thông tin 1. Kế hoạch cho một hoạt động kinh doanh vừa là kim chỉ nam, vừa là thước đo để hướng dẫn đường đi, nước bước nhằm giúp người kinh doanh khi khởi nghiệp có thể hoàn tất một số công việc nào đó. Lập kế hoạch kinh doanh là khâu quan trọng, cụ thể:

- Là cơ sở để đưa ra quyết định khởi nghiệp đúng đắn; giúp vạch rõ đường lối, chiến lược ngắn hạn và dài hạn cho kinh doanh; xác định rõ các nhiệm vụ và lộ trình thực hiện nhiệm vụ;

- Là căn cứ để xác định rõ mục tiêu cần đạt được và chiến lược bán hàng chắc chắn;

- Giúp xác định rõ các nguồn lực có thể huy động từ bên trong và bên ngoài phục vụ cho hoạt động kinh doanh;

- Giúp đo lường trước những khó khăn, thách thức phải đối mặt, những thuận lợi, thời cơ có thể tận dụng, phát huy.

(Theo Nguyễn Hải Đăng (Chủ biên) (2020), Khởi nghiệp trong thanh niên, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội)

Thông tin 2. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA KẾ HOẠCH KINH DOANH

Tóm tắt kế hoạch kinh doanh

- Tên kế hoạch.

- Ý tưởng kinh doanh.

- Những thuận lợi, khó khăn.

- Khách hàng: Họ là ai? Ở đâu?

- Đối thủ cạnh tranh: Họ là ai, cạnh tranh về giá cả, dịch vụ, chất lượng như thế nào?

- Cơ hội và rủi ro.

Mục tiêu chiến lượng kinh doanh

- Mục tiêu kinh doanh: Ngắn hạn, trung hạn, dài hạn.

- Mục tiêu doanh thu, lợi nhuận sau thuế.

- Chiến lược kinh doanh: Chiến lược bán hàng, chiến lược marketing như thế nào?

Kế hoạch hoạt động kinh doanh

- Kế hoạch tổ chức vận hành, quản lí.

- Kế hoạch tiếp thị, bán hàng.

- Kế hoạch tài chính: Vốn và nguồn huy động, mục tiêu tài chính.

- Kế hoạch nhân sự: Số lượng, chất lượng, cơ cấu tổ chức,...

Câu hỏi:

a) Từ thông tin 1, em hãy giải thích sự cần thiết của việc lập kế hoạch kinh doanh và lấy ví dụ cụ thể để chứng minh.

b) Em hãy xác định các nội dung cơ bản của kế hoạch kinh doanh được thể hiện qua thông tin 2 và làm rõ vai trò của từng nội dung đó.

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi

Bước 1 - Xác định ý tưởng kinh doanh.

- Xác định định hướng, ý tưởng kinh doanh là bước khởi đầu của quá trình lập kế hoạch kinh doanh.

- Để xác định ý tưởng kinh doanh, cần dựa vào lợi thế nội tại như sự đam mê, hiểu biết, khả năng huy động các nguồn lực (tài chính, kết nối với khách hàng, nhà cung cấp đầu vào, nhà tài trợ...), cơ hội bên ngoài như nhu cầu sản phẩm trên thị trường, nguồn cung ứng, sự cạnh tranh...

- Lưu ý: Cần đánh giá ý tưởng kinh doanh dựa trên các tiêu chí cơ bản như tính vượt trội, tính mới mẻ, độc đáo, tính hữu dụng, tính khả thi và lợi thế cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ so với các sản phẩm, dịch vụ đã có trên thị trường.

Bước 2 - Xác định mục tiêu kinh doanh.

- Xác định mục tiêu kinh doanh là việc đặt ra những kế hoạch và mục tiêu cụ thể sẽ đạt được trong tương lai, bao gồm: doanh số bán hàng, tối ưu hóa lợi nhuận, mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu và uy tín, phát triển sản phẩm, mục tiêu xã hội và môi trường...

- Lưu ý: Khi xác định mục tiêu kinh doanh, cần đảm bảo các mục tiêu rõ ràng và cụ thể (ví dụ, tăng lợi nhuận trong năm đầu tiên là ...%; doanh số bán hàng là ... sản phẩm/tháng...), phải có tính khả thi và có thể đạt được trên cơ sở điều kiện hiện tại. Trong một số trường hợp, có thể cần điều chỉnh mục tiêu do thay đổi điều kiện hoặc mục tiêu ban đầu không phù hợp nữa.

Bước 3 - Phân tích các điều kiện thực hiện ý tưởng kinh doanh.

Phân tích các điều kiện thực hiện ý tưởng kinh doanh bao gồm phân tích về sản phẩm, dịch vụ kinh doanh; khách hàng; thị trường; tài chính; nhân sự, cụ thể:

+ Sản phẩm: Chất lượng, giá cả, dịch vụ khách hàng, tính năng, điểm mạnh và điểm yếu của sản phẩm so với đối thủ và yêu cầu của khách hàng.

+ Khách hàng: Nhu cầu, mong muốn, độ tuổi, giới tính, thu nhập và hành vi của người tiêu dùng.

+ Thị trường: Quy mô thị trường, tốc độ tăng trưởng, xu hướng và các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường như đối thủ cạnh tranh, yếu tố pháp lí...

+ Tài chính: Số vốn hiện có, số vốn cần huy động.

+ Nhân sự: Số lượng, chất lượng, kĩ năng chuyên môn, kinh nghiệm...

Bước 4 - Xác định chiến lược kinh doanh.

Xác định chiến lược kinh doanh liên quan đến các hoạt động và kế hoạch thực hiện hoạt động nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh đã đề ra, như:

- Kế hoạch sản xuất, cung cấp sản phẩm: Thực hiện các hoạt động liên quan đến quy trình sản xuất, nhập hàng, cung ứng sản phẩm cho khách hàng.

- Kế hoạch bán hàng, tiếp thị và quảng cáo sản phẩm đến khách hàng.

- Kế hoạch tài chính: Xác định quy mô vốn đầu tư, chi phí đầu tư, dự toán tài chính, chuẩn bị mặt bằng, máy móc, thiết bị; thực hiện quản lí tài chính (ngân sách, thu nợ và thanh toán nợ, theo dõi lợi nhuận, lỗ lãi và báo cáo tài chính định kì).

- Kế hoạch triển khai: Lên lịch thực hiện, quản lí nguồn lực và đảm bảo rằng dự án tiến triển theo kế hoạch.

Bước 5 - Đánh giá cơ hội, rủi ro và biện pháp xử lí.

- Trong quá trình lập kế hoạch kinh doanh, chủ thể kinh doanh cần xác định các cơ hội, rủi ro có thể gặp phải, từ đó có biện pháp xử lí phù hợp.

- Các cơ hội có thể bao gồm sự gia tăng nhu cầu của thị trường, sự phát triển khoa học, công nghệ... Các cơ hội này thường đi kèm với rủi ro và thách thức, trong đó những rủi ro có thể gặp phải như thiên tai, những thay đổi về chính sách, môi trường kinh doanh, tài chính, nhà cung cấp nguyên vật liệu, nhân sự, quản lí.

Câu hỏi:

a) Theo em, để lập kế hoạch kinh doanh, chủ thể kinh doanh cần thực hiện những bước nào? Vì sao? Em hãy phân tích nội dung của từng bước và lấy ví dụ minh họa.

b) Dựa vào các bước lập kế hoạch kinh doanh trên, em hãy thực hành lập một kế hoạch kinh doanh theo gợi ý dưới đây:

1. Em hãy xác định tiêu chí đánh giá các nội dung của kế hoạch kinh doanh theo gợi ý dưới đây:

3. Em hãy đọc trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi:

Một doanh nghiệp nhỏ phân tích điều kiện thực hiện ý tưởng kinh doanh thực phẩm hữu cơ. Qua khảo sát thị trường, sản phẩm, khách hàng và các đối thủ cạnh tranh cho thấy: xu hướng của người tiêu dùng ở khu vực này đang quan tâm đến việc ăn uống lành mạnh và thực phẩm hữu cơ. Thị trường ở đây đã có một vài cửa hàng thực phẩm, nhưng chưa có cửa hàng/doanh nghiệp nào tập trung hoàn toàn vào thực phẩm hữu cơ.

Em hãy cho biết doanh nghiệp trên đã phân tích những điều kiện nào để thực hiện ý tưởng kinh doanh. Theo em, khi xác định điều kiện thực hiện ý tưởng kinh doanh cần lưu ý điều gì?

4. Em hãy kể tên các mặt hàng/lĩnh vực có ưu thế ở địa phương em và lập kế hoạch kinh doanh sản phẩm đó.

2. Em hãy xây dựng một bài thuyết trình về sự cần thiết của lập kế hoạch kinh doanh.

1. Em hãy sưu tầm một bản kế hoạch kinh doanh có tính khả thi và rút ra bài học cho bản thân.

1. Em hãy sưu tầm một bản kế hoạch kinh doanh có tính khả thi và rút ra bài học cho bản thân.

2. Em hãy thực hiện kế hoạch kinh doanh mà em đã lập ở bài luyện tập 4 và báo cáo kết quả thực hiện.