Bài 2. Một số chính sách và biện pháp nhằm khắc phục, hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên (CD lớp 11) | Sách chuyên đề - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy cùng bạn chơi trò chơi “Tiếp sức” để kể tên các biện pháp bảo vệ môi trường tự nhiên mà em biết.

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi
Thông tin 1. Môi trường ngày càng trở thành vấn đề nóng của thời đại, ảnh hưởng ngày càng lớn đến phát triển kinh tế bền vững, chất lượng cuộc sống và sức khoẻ của nhân dân. Ở nước ta, vấn đề bảo vệ môi trường ngày càng trở thành vấn đề cấp thiết. Đại hội XIII đặc biệt quan tâm và có nhiều quan điểm, chính sách cụ thể về vấn đề này. Báo cáo chính trị tại Đại hội XIII của Đảng đã cụ thể hoá, đưa ra những chính sách cốt yếu cho giai đoạn tới, trong đó nhấn mạnh là: “Lấy bảo vệ môi trường sống và sức khoẻ nhân dân làm mục tiêu hàng đầu; kiên quyết loại bỏ những dự án gây ô nhiễm môi trường, bảo đảm chất lượng môi trường sống, bảo vệ đa dạng sinh học và hệ sinh thái; xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thân thiện với môi trường”. 
Văn kiện Đại hội XIII của Đảng cũng đánh giá việc thực hiện chính sách nhằm khắc phục, hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên, cụ thể: Quản lí tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu được chú trọng, bước đầu đạt kết quả tích cực. Kiểm soát chặt chẽ hơn các hoạt động khai thác tài nguyên, hạn chế xuất khẩu khoáng sản thô. Công tác kiểm tra, giám sát và kiểm soát về môi trường được tăng cường, xử lí nghiêm theo pháp luật một số vụ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Chú trọng chất lượng môi trường sống, cơ bản bảo đảm cung cấp nước sạch, dịch vụ y tế, dịch vụ vệ sinh môi trường cho người dân, đặc biệt là ở các đô thị, khu công nghiệp, khu vực nông thôn.
(Theo Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, 2021, tập 1, tr.66; tr.117)
Thông tin 2. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020
Điều 5. Chính sách của Nhà nước về bảo vệ môi trường
1. Tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân tham gia thực hiện, kiểm tra, giám sát hoạt động bảo vệ môi trường.
2. Tuyên truyền, giáo dục kết hợp với biện pháp hành chính, kinh tế và biện pháp khác để tăng cường việc tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường, xây dựng văn hoá bảo vệ môi trường.
3. Chú trọng bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên; khai thác, sử dụng hợp lí và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; phát triển năng lượng sạch và năng lượng tái tạo; phát triển hạ tầng kĩ thuật bảo vệ môi trường.
4. Ưu tiên xử lí ô nhiễm môi trường, phục hồi hệ sinh thái tự nhiên bị suy thoái, chú trọng bảo vệ môi trường khu dân cư.
5. Đa dạng hoá các nguồn vốn đầu tư cho bảo vệ môi trường; bố trí khoản chi riêng cho bảo vệ môi trường trong ngân sách nhà nước với tỉ lệ tăng dần theo khả năng của ngân sách nhà nước và yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ môi trường; ưu tiên nguồn kinh phí cho các nhiệm vụ trọng điểm về bảo vệ môi trường.
6. Bảo đảm quyền lợi của tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân đóng góp cho hoạt động bảo vệ môi trường; ưu đãi, hỗ trợ hoạt động bảo vệ môi trường; thúc đẩy sản phẩm, dịch vụ thân thiện môi trường.
7. Tăng cường nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ xử lí ô nhiễm, tái chế, xử lí chất thải; ưu tiên chuyển giao và áp dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện môi trường, kĩ thuật hiện có tốt nhất; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực về bảo vệ môi trường. 
Thông tin 3. Chính sách thuế nói chung, chính sách thuế bảo vệ môi trường nói riêng được coi là công cụ hữu hiệu để tác động đến hành vi của người sản xuất và người tiêu dùng, qua đó định hướng hành vi theo hướng thân thiện với môi trường, thúc đẩy phát triến bền vững. Chính sách thuế bảo vệ môi trường nhằm tác động tới hành vi của các chủ thể kinh tế thông qua việc ưu đãi thuế đối với các hoạt động kinh tế thân thiện với môi trường, đồng thời đánh thuế đối với hoạt động kinh tế làm tổn hại đến môi trường. Đây là nền tảng quan trọng thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Thuế bảo vệ môi trường được quy định trong Luật Thuế bảo vệ môi trường số 57/2010/QH12 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2012. Thuế bảo vệ môi trường được xây dựng dựa trên nguyên tắc người nào sử dụng sản phẩm gây ô nhiễm thì phải nộp thuế. Trên cơ sở các tiêu chuẩn môi trường của quốc gia và các thông lệ quốc tế, biểu thuế bảo vệ môi trường được xây dựng.
(Theo Đỗ Thị Phi Hoài, Bùi Văn Hiền, Chính sách thuế bảo vệ môi trường với thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh tại Việt Nam, Tạp chí Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương, 2022, số 611)
Câu hỏi:
a) Từ những thông tin trên, em hãy nêu các chính sách và kết quả thực hiện chính sách đó trong việc khắc phục, hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.
b) Em hãy kể tên những chính sách khác nhằm khắc phục, hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên mà em biết.

Em hãy quan sát hình ảnh, đọc thông tin và trả lời câu hỏi:
Hình ảnh 1:
Hình ảnh 2:
Thông tin. Sau hơn một năm thực hiện phong trào hạn chế rác thải nhựa, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện Phong trào chống rác thải nhựa. Báo cáo cho thấy, nhận thức của người dân, cộng đồng và doanh nghiệp đã được nâng cao hơn rất nhiều, bước đầu đã có giải pháp, sản phẩm thay thế cho túi ni-lông khó phân huỷ và nhựa sử dụng một lần. Các doanh nghiệp đã hưởng ứng chống rác thải nhựa bằng những hành động cụ thể, từ đó giảm thiểu được hàng tấn ni-lông ra môi trường. Người tiêu dùng dần thay thế túi ni-lông bằng gói hàng bằng lá chuối, lá sen trong sinh hoạt hằng ngày. Đặc biệt, cấp uỷ, chính quyền địa phương đã vào cuộc quyết liệt, ban hành nhiều kế hoạch phòng chống rác thải nhựa, triển khai đến cấp cơ sở, góp phần chung tay giảm thiểu rác thải nhựa, bảo vệ môi trường.
(Theo bài viết Đánh giá kết quả một năm thực hiện Phong trào chống rác thải nhựa, Báo điện tử Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường, ngày 15/12/2020)
Câu hỏi:
a) Từ hình ảnh và thông tin trên, em hãy kể tên các biện pháp và kết quả thực hiện các biện pháp đó trong việc khắc phục, hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.
b) Em hãy kể tên những biện pháp khác nhằm khắc phục, hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên mà em biết.

1. Em hãy đánh giá ý nghĩa của mỗi chính sách, biện pháp dưới đây đối với việc khắc phục, hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.
A. Nhà nước ban hành các chính sách bảo vệ môi trường, nỗ lực giảm thiểu tác động môi trường từ các hoạt động sản xuất nhằm ngăn ngừa ô nhiễm.
B. Chính phủ ban hành các quy định xử lí vi phạm pháp luật về ô nhiễm môi trường,
C. Các nhà trường tổ chức phong trào học sinh nói không với rác thải nhựa và áp dụng biện pháp xây dựng trường học thân thiện với môi trường.
D. Doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh X đầu tư máy móc, công nghệ để xử lí chất thải theo đúng tiêu chuẩn.

2. Em hãy bình luận ý kiến sau: Biện pháp giáo dục đóng vai trò quan trọng nhằm hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.

3. Với vai trò là người tiêu dùng, em hãy liệt kê các biện pháp cụ thể nhằm khắc phục, hạn chế tác động tiêu cực của hoạt động tiêu dùng đến môi trường tự nhiên.

4. Em hãy cùng bạn thực hiện bài tập nghiên cứu về trường hợp cuộc sống của con người bị ảnh hưởng xấu do tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên theo các nội dung dưới đây:

Em hãy viết bài luận để đánh giá một biện pháp, chính sách nhằm khắc phục hoặc hạn chế tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến môi trường tự nhiên.