Bài 8. Tiêu dùng thông minh (CD lớp 9) | Sách bài tập - Chương trình GDPT 2018 (mới)

1. Em hãy đọc các trường hợp, quan sát hình ảnh dưới đây và cho biết bạn học sinh nào có hành vi tiêu dùng thông minh. Em hãy cho biết lợi ích của hành vi tiêu dùng thông minh trong mỗi trường hợp đó.

Trường hợp 1. Hằng tháng, Tâm được bố mẹ cho một số tiền nhỏ để chi tiêu. Để có thể cân đối thu chi, Tâm thường lập danh sách các khoản chi tiêu sao cho phù hợp với số tiền mình có. Mỗi lần mua hàng, Tâm đều tìm hiểu kĩ thông tin về sản phẩm để đưa ra quyết định mua sǎm thứ gì, ở đâu và làm thế nào để mua được thứ mình cần với giá hợp lí nhất. Nhờ vậy, mỗi tháng Tâm đều tiết kiệm được thêm một số tiền nhỏ để thực hiện mục tiêu tài chính của mình.

Trường hợp 2. Đầu nǎm học, hai bạn H và T đều dự định mua máy tính để phục vụ cho việc học tập. Trước khi mua, H đã tự tìm hiểu thông tin về chất lượng, giá cả, chế độ bảo hành sản phẩm,... của các loại máy tính. H còn hỏi anh trai là người am hiểu về các dòng máy tính trước khi ra quyết định. Vì vậy, H đã tiết kiệm được 1 triệu đồng so với dự kiến ban đầu. T thì không tính toán kĩ trước khi mua nên mặc dù số tiền bỏ ra nhiều hơn H nhưng máy tính của T lại có chất lượng kém hơn.

Trường hợp 3. Lan đang muốn mua một chiếc máy tính cầm tay để phục vụ cho việc học tập. Vì không thông thạo các dòng máy tính nên Lan đã hỏi các bạn trong lớp. Một số bạn đã đưa ra những gợi ý liên quan đến thông tin về chất lượng, kiểu dáng, giá cả qua nhiều kênh khác nhau để giúp Lan lựa chọn sản phẩm hợp lí nhất.

2. Em hãy cho biết mỗi hành vi sau đây là hành vi tiêu dùng thông minh hay kém thông minh. Vì sao?

A. Khi mua sắm sản phẩm cho gia đình, chị T thường mua hàng có nguồn gốc rõ ràng.

B. Bạn D thường theo dõi các đợt giảm giá, khuyến mại để mua sản phẩm với giá rẻ hơn.

C. Bạn P khi mua hàng chỉ quan tâm đến giá cả sản phẩm, nơi nào bán hàng rẻ nhất thì sẽ quyết định mua ở đó.

D. Gia đình bạn M thường mua đủ thực phẩm để dùng, tránh lãng phí thức ǎn thừa.

E. Bạn X có thói quen mua sắm tùy hứng, không cân nhắc trước khi mua

3. Theo em, mỗi trường hợp sau đây để cập đến cách tiêu dùng thông minh nào? Em hãy lấy ví dụ cụ thể để minh hoạ cho mỗi cách tiêu dùng đó.

A. Trước khi mua hàng, H thường sử dụng các nguồn thông tin đáng tin cậy như trang web chính thức, báo chí và đánh giá từ các nguồn đáng tin cậy.

B. V thường lựa chọn các sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường.

C. Bạn Q tận dụng các dịch vụ giao hàng miễn phí để tiết kiệm tiền bạc.

D. Gia đình M thường tái chế và tái sử dụng sản phẩm.

4. Em hãy kể tên các hành vi tiêu dùng thông minh; hành vi tiêu dùng kém thông minh và lấy ví dụ minh họa cho mỗi hành vi tiêu dùng đó.

5. Quyết định lựa chọn những thứ bạn muốn và những thứ bạn cần là một cách rất hay để rèn luyện cách tiêu dùng thông minh. Bạn sẽ bị áp lực từ quảng cáo trên ti vi, máy tính và trên các biển quảng cáo. Quảng cáo thường sử dụng hình ảnh, âm nhạc đặc biệt và những người nổi tiếng để quáng bá sản phẩm. Đừng dao động, hãy tự mình quyết định bạn muốn mua món hàng nào. Bạn hãy luôn lên danh sách những thứ bạn cần khi đi mua hàng. Hiện tại, bạn cần cái gì? Trong danh sách có thứ gì bạn muốn sở hữu nhưng không thực sự cần thiết không? Bạn có phiếu giảm giá không? Những thứ bạn cần có được bán giảm giá ở đâu không? Ước tính chi phí cho từng món hàng, trên các trang web bán hàng để biết giá cả và chất lượng thực tế. Việc so sánh giá trước khi mua sẽ giúp bạn tiết kiệm được thời gian và tiền bạc.

(Theo Tiêu dùng thông minh của tác giá Cecilia Minden, Phạm Nguyên Trường dịch, NXB Kim Đồng, 2022)

a) Em hãy cho biết thông tin trên đề cập đến những cách tiêu dùng thông minh nào? Em hãy lấy ví dụ cụ thể để minh họa cho mỗi cách tiêu dùng thông minh đó

b) Em rút ra được bài học gì cho bản thân về cách tiêu dùng thông minh.

6. Em hãy nhận xét việc thực hiện hành vi tiêu dùng trong một số tình huống tiêu dùng cụ thể dưới đây và rút ra cách tiêu dùng thông minh cho bản thân.

Tình huống 1. P cho rằng quần áo mùa đông thường được bán hạ giá khi mùa đông sắp qua đi, còn thời điểm cuối hè rất thích hợp để mặc cả quần áo mùa hè. Vì vậy, để mua quần áo với giá hời nhất, P thường áp dụng cách mua trái mùa.

Tình huống 2. V có thói quen mua hàng chú trọng về chất lượng hơn số lượng. V cho rằng nếu mua những sản phẩm không đảm bảo chất lượng, có khi chỉ dùng một vài lần đã hỏng, phải bỏ đi. Như thế vừa tốn kém, vừa không đáp ứng được nhu cầu.

7. Em hãy đưa ra cách thực hiện hành vi tiêu dùng thông minh trong các tình huống giả định dưới đây:

Tình huống 1. Chuẩn bị lên lớp 10, bố mẹ dự định mua cho em một chiếc máy tính để phục vụ việc học tập.

Em hãy xây dựng các tiêu chí để lựa chọn máy tính chất lượng với giá cả hợp lí nhất.

Tình huống 2. Gia đình em đang muốn mua rất nhiều sản phẩm vào dịp Tết. Giả sử siêu thị gần nhà em đang có chương trình khuyến mại rất nhiều mặt hàng vào dịp này.

Em hãy sử dụng hiểu biết của mình về cách mua hàng khuyến mại sao cho mua đuợc các sản phẩm có lợi nhất.

8. Do bận rộn với công việc nên bố mẹ để P tự mua sắm một số đồ dùng cá nhân và đồ dùng học tập. P thường mua sắm ở một số trang mạng bán hàng có uy tín và cấn thận khi tiến hành giao dịch, thanh toán qua mạng. P cũng theo dõi các chương trình khuyến mại, miễn phí vận chuyển để tiết kiệm tiền cho bố mẹ. Khi không chắc chắn về thông tin của sản phẩm nào đó, P thường cùng bố mẹ kiểm tra lại trước khi mua.

a) Theo em, cách tiêu dùng của P có phái là biểu hiện của tiêu dùng thông minh không? Vì sao?

b) Em học được điều gì từ cách tiêu dùng của bạn P trong trường hợp trên?

9. Bạn H có thói quen mua các sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Trước khi mua bất kì món đồ nào, H thường tìm hiểu thông tin về sản phẩm và cân nhắc lựa chọn dựa trên các tiêu chí về chất lượng, giá cả, thành phần của sản phẩm,... Bạn T thì có thói quen mua các sản phẩm theo cảm xúc, hễ thấy những món hàng bắt mắt hoặc được giảm giá là T lại mua ngay mà không cần suy nghĩ.

a) Em hãy nhận xét cách tiêu dùng của ban H và T. Theo em, bạn nào có hành vi tiêu dùng thông minh? Vì sao?

b) Nếu là bạn của T, em sẽ khuyên T như thế nào?

10. Trên mạng xã hội có một quảng cáo về sản phẩm có tác dụng giảm cân nhanh trong thời gian ngắn, giá thành sản phẩm lại phù hợp với túi tiền của người mua. Bạn M định mua sản phẩm này về sử dụng.

a) Nếu là người tiêu dùng thông minh, em có lựa chọn sản phẩm này không? Vì sao?

b) Nếu là bạn của M, em sẽ đưa ra lời khuyên cho M như thế nào?

11. K có một số tiền mừng tuổi và tiết kiệm được. K dự định dùng số tiền này để mua một chiếc điện thoại. Khi thấy một trang mạng quảng cáo giá điện thoại định mua chỉ bằng một nửa so với giá bán ở siêu thị nhưng phải chuyển khoản trước, bạn thân của K khuyên K nên cân nhắc và tìm hiểu cẩn thận trước khi mua nhưng K vẫn quyết định mua hàng ở trang mạng đó.

a) Nếu là người tiêu dùng thông minh, em có lựa chọn mua sản phẩm ở trang mạng đó không? Vì sao?

b) Nếu là bạn của K, em sẽ đưa ra lời khuyên cho K như thế nào?

12. Có quan điểm cho rằng, người tiêu dùng thông minh là người biết cân bằng giữa cảm xúc và lí trí trong chi tiêu.

Em đồng tình hay không đồng tình với quan điểm trên? Vì sao?

13. Em hãy áp dụng các cách tiêu dùng thông minh để xây dựng kế hoạch tiêu dùng hằng tuần, thực hiện theo kế hoạch đã lập và tự đánh giá hành vi tiêu dùng của bản thân.

14. Em hãy sưu tầm các cách tiêu dùng thông minh và áp dụng những cách đó để thực hiện kế hoạch chi tiêu của bản thân.

15. Em hãy viết một bài luận ngắn để hướng dẫn cách tiêu dùng thông minh trong một số tình huống tiêu dùng cụ thể.