Bài 5. Bảo vệ hoà bình (CD lớp 9) | Sách bài tập - Chương trình GDPT 2018 (mới)

1. Em đồng tình hay không đồng tình với nhận định nào dưới đây? Vì sao?

A. Chiến tranh gây ra hậu quả tàn khốc cho nhân loại.

B. Hoà bình chỉ là khát vọng của những người dân ở các nước đang có chiến tranh.

C. Hoà bình là một trong những giá trị sống cơ bản của con người.

D. Đấu tranh để bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ chính là bảo vệ hoà bình.

E. Bảo vệ hoà bình chính là dùng vũ lực để giải quyết các mâu thuẫn của quốc gia, dân tộc.

F. Chỉ có các nước lớn và các tổ chức quốc tế mới bảo vệ được hoà bình

2. Em hãy cho biết hành vi, việc làm nào dưới đây là biểu hiện của hoà bình. Vì sao?

A. Dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn với bạn bè.

B. Giữ gìn sự đoàn kết giữa các dân tộc, tôn giáo.

C. Thiết lập quan hệ hợp tác, hữu nghị giữa các dân tộc.

D. Phân biệt đối xử giữa các dân tộc.

E. Đàm phán, đối thoại để giải quyết những vấn đề toàn cầu.

3. Em đồng tình hay không đồng tình với những suy nghĩ, việc làm nào dưới đây? Vì sao?

A. Bạn N ngại giao tiếp với người nước ngoài vì sự khác biệt màu da và vǎn hoá.

B. Bố của bạn M là hải quân, phải xa gia đình để giữ gìn cuộc sống hoà bình cho đất nước. M thường xuyên viết thư động viên bố yên tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ.

C. K luôn ước mơ trở thành bộ đội để bảo vệ nền hòa bình của đất nước.

D. Bạn P luôn biết kiềm chế bản thân trước những xích mích trong gia đình.

4. Em hãy liệt kê các biểu hiện của hoà bình và các biện pháp bảo vệ hoà bình:

5. Đọc câu chuyện và quan sát hình ảnh

Câu chuyện 1. Trong thập niên 50 của thế kỉ XX, nhân dân Pháp trên toàn quốc sôi nổi tham gia phong trào chống chiến tranh do thực dân Pháp tiến hành ở Việt Nam và Đông Dương. Bà Raymonde Dien là một trong những người có tiếng nói mạnh mẽ nhất ủng hộ khát vọng hòa bình, độc lập, tự do của nhân dân Việt Nam.

Ngày 23/02/1950, tại một nhà ga tàu hỏa ở Paris, bà Raymonde Dien đã vận động một nhóm người tới chặn đoàn tàu chở vũ khí của thực dân Pháp sang Việt Nam. Khi đoàn tàu tiến vào ga, cô gái Raymonde Dien, khi đó mới 21 tuổi, đã nằm xuống đường ray tàu, lấy thân mình ngǎn đoàn tàu chạy đi. Đoàn tàu dừng lại khẩn cấp khi mũi tàu chỉ cách bà vài gang tay. Bà Raymonde Dien sau đó bị bắt. Toà án quân sự kết án bà một nǎm tù giam. Câu chuyện xả thân quả cảm của bà Raymonde Dien đã gây nên sự xúc động mạnh mẽ cho nhân dân yêu chuộng hòa bình trên khắp thế giới. Phong trào đấu tranh đòi thả bà Raymonde Dien đã lan rộng tới mức thực dân Pháp đã phải trả tự do cho bà sau 10 tháng kể từ ngày bà bị bắt giữ.

(Theo báo điện tử nhandan.vn, Raymonde Dien - biểu tượng cho phong trào đoàn kết quốc tế ủng hộ nhân dân Việt Nam, ngày 20/08/2022)

Câu chuyện 2. Sadako Sasaki là một nạn nhân của vụ ném bom nguyên tử ở tỉnh Hiroshima và tỉnh Nagasaki. Cô bé bị nhiễm phóng xạ của bom nguyên tử, phát bệnh ung thư bạch cầu vào năm 10 tuổi và qua đời chỉ 2 năm sau đó. Tuy nhiên, sự kiên cường chiến đấu với bệnh tật của Sadako Sasaki đã truyền cảm cho nhiều người, cô bé đã trở thành một nhân vật biểu tượng cho hòa bình ở tỉnh Hiroshima. Trong thời gian chữa trị tại bệnh viện, có một hôm Sadako Sasaki nhận được 1000 con hạc giấy do người dân Nagoya gửi tặng cho bệnh viện với lời chúc sức khỏe cho các bệnh nhân, vì theo truyền thuyết, nếu ai gấp được 1000 con hạc giấy thì điều ước của người đó sẽ trở thành sự thật.

Với niềm tin vào truyền thuyết đó, Sadako Sasaki đã đặt ra thử thách gấp 1 000 con hạc giấy với điều ước mình sẽ khoẻ lại. Tuy nhiên, dù đã rất nghị lực để chống lại bệnh tật, ngày 25/10/1955, Sadako Sasaki đã ra đi sau 8 tháng nằm viện,...Sau khi Sadako Sasaki mất đi, phong trào “Phản đối vũ khí hạt nhân và chạy đua vũ trang” đã diễn ra trên toàn nước Nhật. Người dân Nhật Bản quyết định xây dựng một tượng đài trẻ em vì hòa bình thế giới để tưởng niệm Sadako Sasaki và những trẻ em đã chết vì bom nguyên tử. Tượng đài với biểu tượng cô bé Sadako Sasaki đứng trên quả bom nguyên tử, tay giơ cao con hạc giấy,... tượng trưng cho hòa bình, khát vọng sống, nghị lực, niềm tin và hi vọng.

(Theo Sadako Sasaki, Cô bé giàu nghị lực, Báo Tây Ninh online, baotayninh.vn)

a) Theo em, hành động của bà Raymonde Dien và những người đồng chí của mình thể hiện điều gì?

b) Từ câu chuyện 2, em hãy cho biết nguyên nhân nào dẫn đến bệnh tật và cái chết của cô bé Sadako Sasaki. Em hãy chia sẻ thêm những hiểu biết của em về những hậu quả của chiến tranh để lại.

6. Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945) là cuộc chiến tranh lớn nhất, khốc liệt nhất và tàn phá nặng nề nhất trong lịch sử loài người (bằng tất cả các cuộc chiến tranh trong 1 000 năm trước đó cộng lại).

Bảng so sánh hai cuộc chiến tranh thế giới

Chiến tranh thế giới thứ hai là cuộc đụng đầu và sự thử thách quyết liệt, toàn diện giữa hai thế lực tiến bộ và phản động trên phạm vi toàn thế giới, mở ra một thời kì mới của lịch sử thế giới hiện đại. Thắng lợi của cuộc chiến tranh chống phát xít có ý nghĩa lịch sử trọng đại, làm thay đổi căn bản tình hình thế giới, đã tạo ra những tiền đề thuận lợi để sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội phát triển sang một thời kì mới.

(Theo Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2006)

Em hãy làm rõ những hậu quả của chiến tranh được thể hiện qua thông tin trên và cho biết ý nghĩa của bảo vệ hoà bình đối với cuộc sống con người, quốc gia, dân tộc và nhân loại.

7. Trong chuyến đi trải nghiệm để tìm hiểu về di sản văn hoá, nhóm học sinh lớp 9A đã gặp một đoàn khách nước ngoài đang bị một số đối tượng ép giá ở khu tham quan, T định nói với những người bán hàng không nên làm như vậy nhưng các bạn khuyên T đừng nói để tránh gây xích mích với người bán hàng. Khi thấy không khí hai bên trở nên căng thẳng, T muốn cùng các bạn can ngăn, nhưng các bạn không muốn vì cho rằng đấy không phải việc của mình

a) Em hãy nhận xét việc thực hiện trách nhiệm của học sinh để giữ mối quan hệ hòa thuận trong tình huống trên.

b) Nếu là T, em sẽ ứng xử như thế nào ở tình huống đó?

8. Khi biết tin nhà trường cử một số bạn trong lớp đi tham dự giao lưu vǎn hoá với học sinh các nước trong khu vực ASEAN, bạn Quân đã chủ động tìm hiểu về văn hoá, phong tục, tập quán của các nước trong khu vực để tránh những bất đồng do không biểu biết về văn hoá. Bạn thân của Quân cho rằng việc làm này không cần thiết.

a) Em có nhận xét gì về việc làm của bạn Quân trong tình huống trên?

b) Nếu là Quân, em sẽ giải thích thế nào cho bạn hiểu?

9. Đọc các trường hợp và trả lời câu hỏi:

Trường hợp 1. Trong lớp 9A, bạn N và S có xảy ra xích mích nhỏ do hiểu lầm nên đã đánh nhau. Bạn H thấy vậy liền vào can ngăn, hòa giải để hai bạn không đánh nhau nữa.

Trường hợp 2. Nhóm học sinh trong khi đi dạo trên phố thì bắt gặp một đoàn du khách người da màu với nhiều trang phục lạ lẫm. Một vài bạn đã chỉ chỏ và cười khúc khích.

Nếu em chứng kiến hành vi của các bạn học sinh trong những trường hợp trên, em sẽ thể hiện thái độ và hành động như thế nào cho đúng?

10. Em hãy tìm hiểu, bày tỏ quan điểm của mình về một số cuộc chiến tranh phi nghĩa và xung đột sắc tộc trên thế giới.

11. Từ những hiểu biết về hoà bình và biểu hiện của hoà bình, em hãy viết một đoạn ngắn bày tỏ nguyện vọng của em về một thế giới hoà bình.

12. Em hãy sưu tầm, tìm hiểu và kể lại một tấm gương học sinh tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ hoà bình theo gợi ý:

- Thông tin cơ bản về tấm gương mà em định kể, những hoạt động bảo vệ hoà bình mà bạn học sinh đó đã tham gia.

- Chia sẻ ý nghĩa của hoạt động đó.

- Em học tập được điều gì từ tấm gương đó?

13. Em hãy kể tên một số hoạt động bảo vệ hoà bình mà học sinh có thể tham gia.