Bài 1: Tăng trưởng và phát triển kinh tế (CD lớp 12) | Sách bài tập - Chương trình GDPT 2018 (mới)

1. Em hãy nối mỗi nội dung ở cột 2 với mỗi thuật ngữ ở cột 1 để được một khái niệm đúng.

2. Tăng trưởng kinh tế là:

A. sự tăng lên trong thu nhập của mỗi cá nhân trong một thời kì nhất định.

B. sự tăng lên về tài sản của từng người trong xã hội năm nay so với năm trước.

C. sự gia tăng về quy mô, sản lượng của một nền kinh tế trong một thời kì nhất định so với thời kì gốc.

D. sự lớn lên về quy mô, sản lượng mà một số ngành kinh tế tạo nên trong một thời kì nhất định.

3. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của một nền kinh tế trong một thời kì nhất định được tính bằng cách nào dưới đây?

A. Bằng tổng giá trị gia tăng của một nền kinh tế.

B. Bằng tổng thu nhập từ hàng hoá và dịch vụ do người dân tạo ra.

C. Bằng tổng chỉ tiêu cuối cùng của các hộ gia đình.

D. Bằng tổng giá trị hàng hoá và dịch vụ sản xuất ra của một nền kinh tế.

4. Tổng thu nhập quốc dân (GNI) của một nền kinh tế trong một thời kì nhất định được tính bằng cách nào dưới đây?

A. Bằng tổng giá trị sản xuất trừ đi chi phí trung gian.

B. Bằng tổng chi tiêu cuối cùng của doanh nghiệp, hộ gia đình và Chính phủ.

C. Bằng tổng thu nhập từ hàng hoá và dịch vụ cuối cùng do công dân tạo ra.

D. Bằng tổng thu nhập từ các yếu tố sản xuất của các chủ thể kinh tế.

5. Đọc thông tin và quan sát hình 1.1

Thông tin

Năm 2022, nền kinh tế Việt Nam phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch COVD-19. Trong mức tăng tổng giá trị sản phẩm của toàn bộ nền kinh tế so với năm 2021, giá trị sản phẩm ngành nông, lâm nghiệp và thuỷ sản tăng 3,36%; giá trị sản phẩm ngành công nghiệp và xây dựng tăng 7,78%; giá trị sản phẩm ngành dịch vụ tăng 9,99%. 

(Theo Hà Huy Ngọc, Kinh tế Việt Nam năm 2022 và triển vọng năm 2023, Tạp chí Cộng sản, tapchicongsan.org.vn, tháng 3/2023)

a) Tổng giá trị sản phẩm của nền kinh tế Việt Nam đã thay đổi của nền kinh tế Việt Nam đã thay đổi như thế nào trong giai đoạn 2018 - 2022? Mức tăng giá trị sản phẩm của từng ngành kinh tế biểu hiện như thế nào?

b) Em hãy nhận xét về tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2018 - 2022

6. Sự tăng trưởng kinh tế gắn liền với cơ cấu kinh tế hợp lí, tiến bộ và công bằng xã hội là nội dung của khái niệm nào dưới đây?

A. Tiến bộ kinh tế

B. Tiến bộ xã hội

C. Phát triển kinh tế

D. Phát triển xã hội

7. Các bộ phận hợp thành của cơ cấu kinh tế quốc gia không bao gồm cơ cấu nào dưới đây?

A. Cơ cấu ngành kinh tế.

B. Cơ cấu việc làm của nền kinh tế.

C. Cơ cấu thành phần kinh tế.

D. Cơ cấu vùng kinh tế.

8. Em hãy chọn cách hiểu đúng về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng tiến bộ trong các câu dưới đây:

A. Quá trình tăng tỉ trọng của ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm tỉ trọng ngành nông nghiệp trong GDP nhưng giá trị tuyệt đối của các ngành đều tăng.

B. Quá trình tăng tỉ trọng của ngành dịch vụ, giảm tỉ trọng công nghiệp và nông nghiệp trong GDP nhưng giá trị tuyệt đối của các ngành đều tăng,

C. Quá trình tăng tỉ trọng của ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm tỉ trọng nông nghiệp trong GDP và giảm giá trị tuyệt đối của ngành nông nghiệp.

D. Quá trình tăng tỉ trọng của ngành dịch vụ, giảm tỉ trọng công nghiệp và nông nghiệp trong GDP và giảm giá trị tuyệt đối của ngành nông nghiệp.

9. Quan sát hình 1.2 và trả lời các câu hỏi:

a) Em hãy xác định chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế thể hiện trong hình 1.2.

b) Em hãy nhận xét sự thay đổi tổng thu nhập quốc dân và thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Việt Nam và Singapore giai đoạn 2005 – 2022.

c) Theo em, quy mô dân số có ảnh hưởng tới thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam và Singapore như thế nào?

10. Theo em, sự thay đổi về chất của nền kinh tế được phản ánh qua chỉ tiêu nào dưới đây?

A. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành theo hướng tiến bộ.

B. Sự tăng lên của tổng sản phẩm quốc nội.

C. Tỉ lệ nghèo đa chiều giảm xuống.

D. Sự tăng lên của thu nhập bình quân đầu người.

E. Sự tăng lên của chỉ số phát triển con người.

11. Trong các chỉ tiêu phản ánh tiến bộ xã hội dưới đây, chỉ tiêu nào không phải là chỉ tiêu thành phần thuộc về Chỉ số phát triển con người (HDI).

A. Tuổi thọ trung bình tính từ lúc sinh.

B. Số năm đi học bình quân và số năm đi học kì vọng.

C. Tỉ lệ nghèo đa chiều.

D. Thu nhập quốc dân bình quân đầu người.

12. Vì sao tiến bộ xã hội là đích hướng tới trong chiến lược phát triển của các quốc gia?

A. Vì thực chất của tiến bộ xã hội là giải quyết hài hoà giữa sự phát triển kinh tế với phát triển xã hội.

B. Vì tiến bộ xã hội là cơ sở của việc nâng cao đời sống vật chất của mỗi người dân trong một quốc gia.

C. Vì tiến bộ xã hội gắn với cuộc sống hoà bình, độc lập, tự do cho nhân dân.

D. Vì tiến bộ xã hội là cơ sở phát huy tính tích cực, năng động của con người.

13. Em hãy chỉ ra phương án không đúng khi phân biệt tăng trưởng kinh tế với phát triển kinh tế trong những câu dưới đây

A. Tăng trưởng kinh tế là sự thay đổi về lượng, còn phát triển kinh tế là sự biến đổi về chất của nền kinh tế.

B. Phát triển kinh tế có phạm vi rộng hơn, toàn diện hơn so với tăng trưởng kinh tế.

C. Phát triển kinh tế chính là sự tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.

D. Phát triển kinh tế là sự tăng trưởng kinh tế đi cùng với sự thay đổi cấu trúc của nền kinh tế

14. Đọc thông tin và quan sát hình 1.3

Thông tin

Theo Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), phát triển con người là quá trình làm tăng khả năng lựa chọn và mức độ phúc lợi mà con người đạt được. Báo cáo của UNDP nhận định, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia phát triển con người cao từ năm 2019 và đã đạt tiến bộ ổn định trong cả ba khía cạnh của HDI kể từ những năm 1990. 

(Theo Tạp chí Quản lí nhà nước, quanlynhanuoc.vn, tháng 8/2022)

a) Những khía cạnh nào của phát triển kinh tế được thể hiện trong chỉ số phát triển con người?

b) Từ hình 1.3, em hãy nhận xét bước tiến của Việt Nam về chỉ số phát triển con người giai đoạn 2016 - 2020.

15. Em đồng tình hay không đồng tình với những nhận định nào dưới đây về vai trò của tăng trưởng kinh tế? Vì sao?

16. Cho bảng so sánh (với số liệu giả định) về những thay đổi kinh tế - xã hội trong 10 năm ở hai quốc gia A và B như sau:

1/ Em hãy nhận xét về sự tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế của hai quốc gia trong trường hợp trên. Theo em, quốc gia nào có sự phát triển kinh tế?

2/ Từ trường hợp trên, em hãy chỉ ra sự khác biệt giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế.

17. Hai bạn An và Bình tranh luận với nhau về tăng trưởng kinh tế. An nói: “Tăng trưởng kinh tế của quốc gia bắt nguồn từ những nỗ lực của từng cá nhân trong các hoạt động kinh tế của mình. Ví dụ, học sinh tham gia các hoạt động kinh tế của gia đình những lúc rảnh rỗi ngoài thời gian học tập cũng góp phần làm tăng trưởng kinh tế.”. Bình thì lại cho rằng: “Tăng trưởng kinh tế là kết quả của sự gia tăng sản lượng của những ngành kinh tế lớn của quốc gia, đặc biệt là ngành công nghiệp. Chỉ có những người đã trưởng thành mới có thể đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.”.

Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến của các bạn trong tình huống trên? Hãy giải thích vì sao.

18. Em hãy cho biết nhận định nào dưới đây là đúng khi nói về vai trò của phát triển kinh tế:

A. Phát triển kinh tế tạo điều kiện cho mọi người có cuộc sống ấm no, có điều kiện chăm sóc sức khỏe, nâng cao tuổi thọ.

B. Phát triển kinh tế đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần ngày càng phong phú của con người, phát triển con người toàn diện.

C. Phát triển kinh tế tạo điều kiện nâng cao năng lực cạnh tranh về kinh tế của quốc gia trong quá trình hội nhập quốc tế.

D. Phát triển kinh tế góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường sinh thái trong quá trình phát triển xã hội.

19. Đọc các trường hợp dưới đây:

Trường hợp 1

Nhờ chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước cùng vị nỗ lực của người dân địa phương, quê hương của bạn Hà đã đạt chuẩn nông thủ mới. Hà và các bạn được học trong ngôi trường khang trang hơn, các dịch vụ yên văn hoá xã hội của địa phương cũng được cải thiện rõ rệt. Công việc kinh doanh của gia đình Hà cũng thuận lợi hơn. Thấy nhà mình ngày càng có điều kiện, Hà cho rằng bản thân không cần phải nỗ lực học tập, không cần tham gia hỗ trợ gia đình.

Trường hợp 2

Sau khi tốt nghiệp đại học ở nước ngoài, anh Tân được một công ty có tiến tuyển dụng với mức lương cao. Thế nhưng anh Tân đã từ chối và trở về nước. mở công ty kinh doanh ở quê nhà. Công ty của anh Tân đã tạo công ăn việc là cho nhiều lao động trẻ trong vùng và đóng góp vào ngân sách của địa phương.

a) Theo em, các chủ thể trong mỗi trường hợp trên đã thực hiện trách nhi của công dân đối với phát triển kinh tế như thế nào?

b) Là công dân, em sẽ làm gì để thực hiện trách nhiệm của bản thân với phát triển kinh tế của đất nước?

20. Đọc thông tin

Hiện trạng tăng trưởng kinh tế “nóng” ở một số quốc gia đã làm xuất hiện từ trạng cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên không tái tạo, suy thoái môi trường tự nhiên phá vỡ cân bằng sinh thái, xuất hiện thiên tai gây hậu quả xấu cho con người, nhất là những người nghèo, đồng thời gây ra phân hoá xã hội. Đó là sự tăng trưởng kinh tế không cùng nhịp với tiến bộ và phát triển xã hội.

( Theo Bộ Công Thương Việt Nam, moit.gov.vn)

a) Em hãy chỉ ra tác động của tăng trưởng kinh tế "nóng" tới phát triển bền vững.

b) Hãy tìm thêm các ví dụ chứng tỏ tăng trưởng kinh tế có thể tác động tiêu cực tới phát triểm bền vững

21. Em hãy quan sát hình 1.4 về các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc năm 2015 và chỉ ra:

a) Các mục tiêu liên quan tới tăng trưởng kinh tế.

b) Các mục tiêu liên quan tới phát triển kinh tế.

c) Các mục tiêu liên quan tới đảm bảo sự bền vững về môi trường. d) Mối quan hệ giữa các mục tiêu phát triển bền vững.

d) Mối quan hệ giữa các mục tiêu phát triển bền vững.