Bài 11: Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân (CD lớp 6) | Sách bài tập - Chương trình GDPT 2018 (mới)

1. Quyền nào sau đây không phải là quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân?

(Khoanh tròn chữ cái trước câu em lựa chọn)

A. Quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư.

B. Quyền bất khả xâm phạm về thân thể.

C. Quyền bất khả xâm phạm về kinh doanh.

D. Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở.

2. Hình ảnh và thông tin dưới đây thể hiện những quyền và nghĩa vụ cơ bản nào của công dân?

3. Hãy nối các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân ở cột I cho tương ứng với mỗi nhóm quyền ở cột II.

4. Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

QUYỀN HỌC TẬP CỦA TRẺ EM Ở QUẢNG NINH

Quảng Ninh là một tỉnh có nhiều dân tộc cùng sinh sống, trải dài từ thành phố, đồng bằng đến những miền rừng núi, biển và hải đảo xa xôi.

Trong những năm qua, nhằm phát triển giáo dục mầm non và phổ thông, mỗi năm học, tỉnh đã hỗ trợ học bổng cho hàng chục nghìn lượt học sinh có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời cung cấp sách giáo khoa, mua sắm trang thiết bị dạy học cho giáo viên và học sinh, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất trường lớp khang trang, tạo môi trường học tập tốt cho học sinh. Sự quan tâm này đã góp phần giúp các cấp học mầm non, phổ thông có sự phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng; tạo điều kiện cho trẻ em, nhất là trẻ em dân tộc thiểu số, miền núi, vùng khó khăn có cơ hội được học tập tốt hon, tạo bình đẳng trong giáo dục giữa các vùng miền trong tỉnh.

Cùng với việc chăm lo, đảm bảo tốt mọi điều kiện cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu dạy và học tại các cơ sở giáo dục, các địa phương, tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm trên địa bàn tỉnh đã dành nhiều phần quà, suất học bổng ý nghĩa trao tặng cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, đặc biệt là học sinh tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Sự quan tâm đến giáo dục thể hiện trách nhiệm của Nhà nước ở các cấp, các ngành, cùng nhà trường và cộng đồng với sự nghiệp giáo dục của địa phương tỉnh Quảng Ninh, tạo điều kiện để học sinh thực hiện tốt quyền học tập của mình.

(Theo báo Quảng Ninh, ngày 9/7 và 8/9/2019)

Trách nhiệm của Nhà nước và xã hội đảm bảo quyền và nghĩa vụ học tập của công dân được thể hiện thế nào qua câu chuyện trên?

5. Gia đình ông M và gia đình ông K có mâu thuẫn về tranh chấp lối đi chung. Một buổi tối, H là con trai ông K tổ chức tiệc nhậu tại nhà cùng hai người bạn. Đến khoảng 20 giờ, H đưa hai bạn ra đường quốc lộ để về nhà. Khi đi đến cửa rào của nhà ông M, H cự cãi với ông M về việc rào lối đi. N (con ông M) đang ngồi uống trà trong sân nhà hàng xóm gần đó nghe cự cãi thì chạy đến chỗ cửa rào cãi cọ với H.

Từ chỗ cãi cọ nhau, người trong hai gia đình đánh lộn, xô đấy nhau,... Sau đó, H đánh vào mặt ông M làm ông M ngã xuống đường gây thương tích; còn N dùng gạch đánh vào đầu ông K.

Toà án đã tuyên án phạt H 3 năm tù, N 4 năm tù cùng về tội “Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác”. Ngoài ra, toà còn tuyên buộc hai bị cáo phải bồi thường cho hai bị hại số tiền hơn 100 triệu đồng.

a) Trong câu chuyện trên, những hành vi nào là vi phạm pháp luật?

b) H và N đã xâm phạm đến quyền gì của công dân?

6. Hãy nêu một số ví dụ về các hành vi xâm phạm quyền học tập và quyền được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm của công dân.

7. B và C là hai sinh học giỏi của lớp nhưng có mâu thuẫn với nhau. Trong một buổi sinh hoạt lớp, B có góp ý phê bình C về việc hay trốn, không tham gia các hoạt động tập thể của lớp, của trường. Từ đó, C nảy sinh ý định trả thù B. C thường xuyên tung tin xấu, sai sự thật về B trên Facebook làm cho nhiều người hiểu sai về B. B rất buồn về chuyện này.

a) Em có nhận xét gì về hành vi của C?

b) Hành vỉ của C đã xâm phạm đến quyền nào của B?

8. X và Y có mâu thuẫn với nhau từ mấy tháng nay mà vẫn chưa hoà giải được. X quyết tâm hạ uy tín, danh dự của Y bằng cách tung tin xấu về Y trong học tập. X nói với các bạn trong lớp rằng Y học kém nhưng hay nhìn bài của bạn bên cạnh nên được điểm cao. Y ấm ức, xấu hổ vì bị vu oan, nói xấu, nhưng không biết phải làm gì.

a) Em đồng tình hay phản đối việc làm của X? Vì sao?

b) Trong trường hợp này, Y có thể làm gì để bảo vệ quyền của mình?

9. Cùng các bạn thảo luận và nêu ví dụ về hành vi bảo vệ và hành vi xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm của công dân theo bảng dưới đây:

10. Nếu chứng kiến việc bạn bè em xâm phạm nhân phẩm, danh dự của người khác, em sẽ làm gì?

11. Em sẽ làm gì khi danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình bị người khác xâm phạm?