Bài 18: Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về bộ máy Nhà nước (CD lớp 10) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi.

Thông tin 1. Quốc hội biểu quyết thông qua Hiến pháp, Luật Giáo dục, Luật Việc làm, Luật Trưng cầu ý dân, Luật Thanh niên.
Thông tin 2. Theo kế hoạch, Quốc hội khóa XV dành 2,5 ngày cho công tác chất vấn và trả lời chất vấn. Đại biểu Quốc hội chất vấn các Bộ trưởng về các vấn đề do Bộ trưởng phụ trách.
Thông tin 3. Quốc hội xem xét, báo cáo, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước như kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế, thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội, việc quản lí và sử dụng Quỹ bảo hiểm xã hội, công tác phòng, chống và kiềm soát đại dịch, thiên tai.
Thông tin 4. Quốc hội bầu Chủ tịch nước, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Thủ tướng Chính phủ, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

a) Thông tin 1 cho thấy Quốc hội có nhiệm vụ quan trọng như thế nào trong ban hành văn bản luật?
b) Thông tin 2 cho thấy hoạt động chất vấn của đại biểu Quốc hội là thực hiện nhiệm vụ nào của Quốc hội?
c) Thông tin 3 nói đến chức năng nào của Quốc hội?
d) Theo thông tin 4, bầu các chức danh quan trọng trong bộ máy nhà nước có phải nhiệm vụ của Quốc hội không? Nêu các nhiệm vụ khác của Quốc hội.

Thông tin 1. Chủ tịch nước kí Pháp lệnh công bố 72 Luật, 2 Pháp lệnh đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIV thông qua.
Thông tin 2. Chủ tịch nước kí quyết định bổ nhiệm 5 Phó Thủ tướng Chính phủ, 21 Bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ nhiệm kì 2016 - 2021, miễn nhiệm 24 thành viên Chính phủ, đình chỉ công tác với 1 thành viên Chính phủ; kí quyết định thăng quân hàm cấp tướng đối với 400 sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam trong nhiệm kì 2016 - 2021.
Thông tin 3. Chủ tịch nước kí quyết định tặng thưởng 370.896 huân, huy chương, 27.249 danh hiệu vinh dự Nhà nước, phong tặng và truy tặng 20.472 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, 314 danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, 84 danh hiệu Anh hùng Lao động thời kì đổi mới trong nhiệm kì 2016 - 2021.
Thông tin 4. Chủ tịch nước quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn cho 4.384 phạm nhân trong nhiệm kì 2016 - 2021.
Thông tin 5. Chủ tịch nước phong hàm Đại sứ cho 55 cán bộ Bộ Ngoại giao, bổ nhiệm 112 Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam tại các nước trên thế giới trong nhiệm kì 2016 - 2021.

Em hãy nêu nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước thông qua các thông tin trên.

Thông tin 1. Tại Thông báo số 329/TB-VPCP kết luận của Thủ tướng Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội tháng 11 và tháng 12 năm 2021; tại dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch, phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách Nhà nước năm 2022, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tập trung ưu tiên cho phòng, chống dịch COVID-19.
Thông tin 2. Thông báo số 329/TB-VPCP kết luận của Chính phủ về việc tập trung hỗ trợ bảo đảm cho cuộc sống người dân sau mưa lũ.
Thông tin 3. Chính phủ ban hành Nghị quyết số 136/NQ-CP về giải pháp bố trí đối với đội viên Đề án thí điểm tuyển chọn tri thức trẻ tình nguyện về các xã tham gia phát triển nông thôn, miền núi giai đoạn 2013 - 2020 sau khi hoàn thành nhiệm vụ.
Thông tin 4. Nghị định số 123/2016/NQ-CP của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ, cơ quan ngang Bộ.

Những thông tin trên thể hiện nhiệm vụ, quyền hạn nào của Chính phủ? Trình bày những nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ được quy định trong Hiến pháp năm 2013 mà em biết.

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi

Thông tin 1. Tòa án xét xử A tại phiên tòa và ra bản án buộc tội A về “Tội lừa đảo, chiếm đoạt tài sản” theo khoản 1, Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015.
Thông tin 2. Viện kiểm sát nhân dân huyện B kháng nghị bản án sơ thẩm của Tòa án huyện B vì cho rằng bản án không bảo đảm tính hợp pháp, mức bồi thường chưa thoả đáng.

Theo thông tin, Tòa án và Viện kiểm sát có những nhiệm vụ gì?

Em hãy đọc thông tin và trả lòi câu hỏi
Thông tin 1. Hội đồng nhân dân huyện A ban hành nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Thông tin 2. Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện B tiếp công dân, giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai.

Từ các thông tin trên, em hãy cho biết chính quyền địa phương có những nhiệm vụ, quyền hạn gì?

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi.

Thông tin 1. Sáng ngày 15/7/2021, Hội đồng bầu cử quốc gia tổ chức Hội nghị trực tuyến tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kì 2021 - 2026. Kết quả cuộc bầu cử đã bầu được 499 đại biểu Quốc hội khóa XV, 3.722 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, 22.550 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp huyện và 239.788 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã.

Thông tin 2. Có thể hiểu một cách tổng quát Kiểm toán là việc kiểm tra, đánh giá và xác nhận chất lượng hoạt động của một tổ chức, chất lượng của các hồ sơ, các thông tin tài chính, kế toán. Kiểm toán nhà nước là công cụ kiểm tra, kiểm soát tài chính nhà nước, là cơ quan do Quốc hội thành lập.
(Theo Bình luận Khoa học Hiến pháp hiện hành 2013, trang 841, 844, NXB Tư pháp)

a) Từ thông tin 1, em hãy chia sẻ hiểu biết của mình về Hội đồng bầu cử quốc gia.
b) Từ thông tin 2, em hãy cho biết Kiểm toán nhà nước là cơ quan nào và có nhiệm vụ gì trong bộ máy nhà nước.

1. Nội dung nào sau đây là đúng về cơ quan trong bộ máy nhà nước theo Hiến pháp năm 2013?

A. Quốc hội có chức năng lập hiến, lập pháp, quyết định những vấn đề cơ bản và quan trọng của quốc gia, thực hiện quyền giám sát tối cao.
B. Tòa án có chức năng xét xử.
C. Viện kiểm sát thực hiện quyền tư pháp.
D. Viện kiểm sát thực hiện quyền công tố và kiểm soát các hoạt động tư pháp.
E. Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất.
G. Chính quyền địa phương có nhiệm vụ tổ chức thi hành Hiến pháp và pháp luật tại địa phương.
H. Hội đồng bầu cử quốc gia là cơ quan thuộc Chính phủ.
I. Kiểm toán nhà nước là cơ quan của Quốc hội.

2. Các hoạt động sau tương ứng với nhiệm vụ, quyền hạn nào của Chính phủ?

A. Chính phủ ban hành nghị định để triển khai luật.
B. Chính phủ chỉ đạo phòng chống dịch COVID-19.
C. Thi tuyển công chức vào Bộ X.
D. Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

3. Bạn A cho rằng, ở Việt Nam Tòa án và Viện kiểm sát đều là cơ quan xét xử để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, công dân, cá nhân, tổ chức.

Theo em, quan điểm của bạn A đúng hay sai? Giải thích tại sao.

4. H là học sinh của một trường trung học phổ thông muốn thực hiện quyền khiếu nại, vì H nhận được quyết định đi nghĩa vụ quân sự. H gửi đơn khiếu nại đến Hội đồng nhân dân xã X.

Trong trường hợp trên, nếu là bạn của H, em sẽ làm gì giúp H hiểu về nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân để H thực hiện đúng quyền của mình?

Em hãy chia sẻ hiểu biết của em về một cơ quan, tổ chức trong bộ máy nhà nước.

1. Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy cơ quan nhà nước theo quy định của Hiến pháp năm 2013.

2. Với vai trò là một đoàn viên, em hãy lập kế hoạch nhỏ tuyên truyền về nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan trong bộ máy nhà nước, theo gợi ý sau:

- Mục đích, đối tượng tuyên truyền;

- Nội dung tuyên truyền;

- Thời gian thực hiện;

- Cách thức thực hiện;

- Trao đổi kế hoạch trong lớp.