Bài 12: Quyền Và Nghĩa Vụ Của Công Dân Trong Gia Đình (CD lớp 7) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

1. Em hãy cùng bạn lập kế hoạch tổ chức một buổi tọa đàm về chủ đề “Quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình”. (Gợi ý: mục đích; nội dung; thời gian; địa điểm tổ chức; thành phần tham gia;...)

2. Em hãy cùng bạn thiết kế tập san hoặc báo tường về chủ đề gia đình.

1. Em hãy chia sẻ với các bạn về gia đình của mình (các thành viên, tình cảm, sự quan tâm, cảm thông,...).

2. Em hãy nêu ý nghĩa của câu tục ngữ sau:

Thuận vợ, thuận chồng, tát biển Đông cũng cạn.

3. Vào kì nghỉ hè này, M dự định sẽ về ở với ông bà một thời gian, nhưng bố mẹ của M lại muốn M học thêm một số môn.

a) Em hãy nhận xét việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của bố mẹ M.

b) Nếu là M, em sẽ nói với bố mẹ như thế nào?

4. G là cháu duy nhất trong gia đình nên được ông bà chiều chuộng. Ông bà nói với G: Cháu chỉ cần học giỏi, những việc khác đă có ông bà và bố mẹ cháu lo.

a) Em nhận xét như thế nào về sự quan tâm, chăm sóc của ông bà đối với G?

b) Nếu là G, em sẽ ứng xử như thế nào với ông bà?

Em hãy quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi

a) Em hãy liên kết các hình ảnh trên thành một câu chuyện về mối quan hệ trong gia đình và vai trò của gia đình đối với mỗi thành viên.

b) Theo em, gia đình là gì? Gia đình có vai trò như thế nào đối với môi người?

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi:

Trong bài nói tại Hội nghị cán bộ thảo luận dự thảo Luật Hôn nhân và gia đình (10/10/1959) Bác Hồ đã khẳng định: “... Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt. Hạt nhân của xã hội là gia đình”.

(Trích Hồ Chí Minh Toàn tập (2011), tập 12, tr: 300, NXB Chính trị quốc gia)

a) Theo em, Bác Hồ muốn nhấn mạnh điều gì trong thông tin trên? 

b) Em hãy cho biết gia đình có vai trò như thế nào đối với mỗi cá nhân và xã hội?

Em hãy đọc các thông tin, trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi

Thông tin

Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 (trích)

Điều 17. Bình đẳng về quyền, nghĩa vụ giữa vợ, chồng

Vợ, chồng bình đẳng với nhau, có quyền, nghĩa vụ ngang nhau về mọi mặt trong gia đình, trong việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ của công dân,...

Điều 69. Nghĩa vụ và quyền của cha mẹ

1. Thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.

2. Trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Điều 70. Quyền và nghĩa vụ của con

1. Được cha mẹ thương yêu, tôn trọng, thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp về nhân thân và tài sản theo quy định của pháp luật; được học tập và giáo dục; được phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức.

2. Có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình.

Trường hợp

Gia đình H gồm bố mẹ và hai anh em H. Mỗi sáng, bố đưa anh em H đến trường xong thì đến cơ quan làm việc. Sau giờ làm, bố đi chơi thể thao với bạn và về nhà rất muộn. H thấy mẹ lúc nào cũng tất bật, không được nghỉ ngơi. H thương mẹ nên sau giờ học thường giúp mẹ làm việc nhà và chăm sóc em gái. Bố của H không muốn cho H làm việc nhà vì sợ ảnh hưởng đến việc học tập của con. Rất nhiều lần bố mẹ H tranh luận gay gắt về vấn đề này.

a) Em hãy dựa vào những nội dung trong thông tin để nhận xét vẻ suy nghĩ và hành động của các thành viên trong gia đình H.

b) Theo em, pháp luật nước ta quy định như thế nào về quyển, nghĩa vụ giữa vợ và chồng, giữa cha mẹ và con?

Em hãy đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi

BÀ VÀ CHÁU

Trong gia đình Ninh, ngoài bố mẹ ra thì bà là người chăm sóc Ninh từ lúc lọt lòng. Những khi bố mẹ bận công việc, bà lo cho Ninh từng bữa ăn, giấc ngủ. Khi Ninh ốm, bà thức suốt đêm và kiên trì bón cho Ninh từng thìa cháo. Bà thường rủ Ninh vào bếp phụ bà nấu cơm. Bố mẹ của Ninh thường nói: “Bà thương con nhất, con nhớ chịu khó học, sau này lớn lên con có công ăn việc làm còn chăm sóc bà.”.

Vâng lời bố mẹ, Ninh luôn tự giác, tích cực học tập. Mỗi lần Ninh được điểm cao, được giải thưởng thì ánh mắt bà lại rạng ngời hạnh phúc; khi gặp ai trong khu xóm, bà cũng khoe cháu bà giỏi.

Gần đây, bà thường xuyên đau ốm. Mỗi lần cầm tay bà, nhìn những đường gân guốc, những nếp nhăn, vết đồi mồi hằn trên gương mặt bà, Ninh lại thấy lòng mình chùng xuống. Ninh tự nhủ mình phải cố gắng nhiều hơn nữa, phải học giỏi, ngoan ngoãn để bà vui lòng!

a) Em hãy cho biết, câu chuyện trên đã nói đến những mối quan hệ nào trong gia đình của Ninh. Em có nhận xét gì về suy nghĩ, việc làm của hai bà cháu Ninh?

b) Theo em, pháp luật nước ta quy định như thế nào về quyền và nghĩa vụ giữa ông bà và cháu?

Em hãy đọc các câu ca dao, tục ngữ dưới đây và trả lời câu hỏi

+ Chị ngã, em nâng.

+ Anh em như thể tay chân

Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.

+ Khôn ngoan đối đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.

+ Anh em trên kính dưới nhường

Là nhà có phúc, mọi đường yên vui.

a) Em hãy cho biết các câu ca dao, tục ngữ trên có ý nghĩa như thế nào đối với anh, chị, em trong gia đình.

b) Theo em, quyền và nghĩa vụ của anh, chị, em trong gia đình được thể hiện như thế nào trong các câu ca dao, tục ngữ trên?

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi

A. Bạn M không những học giỏi mà còn chăm chỉ lao động, giúp bố mẹ làm việc nhà.

B. Anh P cho rằng mọi việc trong gia đình đều phải do anh quyết định.

C. Bố mẹ của Y luôn quan tâm đến việc học tập của con, tôn trọng ý kiến của con.

D. Bạn Q thường trốn tránh việc trông em khi bố mẹ bận để đi đá bóng.

E. Ông bà K chăm sóc cháu từ nhó, khi phát hiện cháu ham chơi, học tập sa sút, ông bà đã nhắc nhở nhiều lần nhưng cháu vẫn không thay đổi.

a) Theo em, trong các trường hợp trên, những ai đã thực hiện đúng, ai thực hiện chưa đúng quyển và nghĩa vụ của công dân trong gia đình? Vì sao?

b) Là thành viên trong gia đình, em đã thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình như thế nào?

Em hãy đọc bài đồng dao dưới đây và trả lời câu hỏi

Gánh gánh gồng gồng

Gánh sông gánh núi

Gánh củi gánh cảnh

Ta chạy cho nhanh

Về xây nhà bếp

Nấu nồi cơm nếp

Chia ra năm phần

Một phần cho mẹ

Một phần cho cha

Một phần cho bà

Một phần cho chị

Một phần cho anh

Gánh gánh gồng gồng

Gánh gánh gồng gồng.

Theo em, nhân vật “Ta” trong bài đồng dao đã thực hiện bổn phận của mình trong gia đình như thế nào? Điều em học được qua bài đồng dao trên là gì?

Gia đình là nơi ta tìm về, là điểm tựa của mỗi người. Trong bài hát Nhà là nơi của nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong có đoạn:

“...Nhà là nơi bố đồng tình cùng con lao vào bếp

Mẹ vừa nêm đã tươi cười đồ ăn ngon được phết

...

Bố đi làm đã về nhớ lắm con ôm cái nghe

Nhà là nơi ẩm ăn lắm tình thương mến thương

Lớn con phải đỡ đần những tháng năm mẹ ân cần

Nhà là nơi chúng ta sớt chia nhau suốt đời...”

Ca từ của bài hát gợi cho mỗi chúng ta những cảm xúc nhất định về một mái ấm gia đình. Em và các bạn hãy tìm những ca từ trong bài hát gắn với quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình.