Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình được Nhà nước ghi nhận trong văn bản nào?

Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình được Nhà nước ghi nhận trong văn bản nào?

Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình được Nhà nước ghi nhận trước hết trong Hiến pháp và được cụ thể hóa trong luật chuyên ngành.

Căn cứ Điều 36 Hiến pháp 2013 quy định:

- Nam, nữ có quyền kết hôn, ly hôn. Hôn nhân theo nguyên tắc tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau.

- Nhà nước bảo hộ hôn nhân và gia đình, bảo hộ quyền lợi của người mẹ và trẻ em.

Quy định này là cơ sở hiến định, ghi nhận các quyền cơ bản của công dân trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình như quyền kết hôn, ly hôn, nguyên tắc bình đẳng về quyền, nghĩa vụ giữa vợ, chồng và sự bảo hộ của Nhà nước đối với người mẹ và trẻ em.

Trên cơ sở đó, các quyền và nghĩa vụ cụ thể của vợ chồng, cha mẹ và con được quy định chi tiết trong Luật Hôn nhân và gia đình 2014, ví dụ:

+ Điều 17 quy định bình đẳng về quyền, nghĩa vụ giữa vợ, chồng. Theo đó, vợ, chồng bình đẳng với nhau, có quyền, nghĩa vụ ngang nhau về mọi mặt trong gia đình, trong việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ của công dân được quy định trong Hiến pháp, Luật này và các luật khác có liên quan.

+ Điều 69, Điều 70 quy định bình đẳng về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con

Điều 69. Nghĩa vụ và quyền của cha mẹ

1. Thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.

2. Trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

..

Điều 70. Quyền và nghĩa vụ của con

1. Được cha mẹ thương yêu, tôn trọng, thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp về nhân thân và tài sản theo quy định của pháp luật; được học tập và giáo dục; được phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức.

2. Có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình.

3. Con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình thì có quyền sống chung với cha mẹ, được cha mẹ trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc.

...

Như vậy, quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình được ghi nhận trong Hiến pháp 2013 và được quy định cụ thể trong Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình được Nhà nước ghi nhận trong văn bản nào? (Hình từ Internet)

Để bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình, Nhà nước ta cấm thực hiện các hành vi nào?

Các hành vi bị cấm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình được quy định tại khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, bao gồm:

- Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;

- Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;

- Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;

- Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;

- Yêu sách của cải trong kết hôn;

- Cưỡng ép ly hôn, lừa dối ly hôn, cản trở ly hôn;

- Thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vì mục đích thương mại, mang thai hộ vì mục đích thương mại, lựa chọn giới tính thai nhi, sinh sản vô tính;

- Bạo lực gia đình;

- Lợi dụng việc thực hiện quyền về hôn nhân và gia đình để mua bán người, bóc lột sức lao động, xâm phạm tình dục hoặc có hành vi khác nhằm mục đích trục lợi.