Nhóm quyền được tham gia của trẻ em được Luật Trẻ em 2016 quy định như thế nào?

Nhóm quyền được tham gia của trẻ em được Luật Trẻ em 2016 quy định như thế nào?

Nhóm quyền tham gia của trẻ em là những quyền bảo đảm trẻ được tham gia vào các công việc, vấn đề có ảnh hưởng đến cuộc sống của mình. Trẻ được tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến, nguyện vọng và được lắng nghe, tôn trọng. Nhóm quyền này thể hiện sự nhìn nhận trẻ em là chủ thể có suy nghĩ, nhu cầu riêng và có khả năng đóng góp ý kiến phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành.

Tại Điều 33, 34 Luật Trẻ em 2016 quy định các quyền liên quan đến việc tiếp cận thông tin, tham gia hoạt động xã hội, bày tỏ ý kiến và hội họp của trẻ em như sau:

Điều 33. Quyền được tiếp cận thông tin và tham gia hoạt động xã hội

Trẻ em có quyền được tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời, phù hợp; có quyền tìm kiếm, thu nhận các thông tin dưới mọi hình thức theo quy định của pháp luật và được tham gia hoạt động xã hội phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành, nhu cầu, năng lực của trẻ em.

Điều 34. Quyền được bày tỏ ý kiến và hội họp

Trẻ em có quyền được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng về các vấn đề liên quan đến trẻ em; được tự do hội họp theo quy định của pháp luật phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành và sự phát triển của trẻ em; được cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân lắng nghe, tiếp thu, phản hồi ý kiến, nguyện vọng chính đáng.

Trước hết, quyền tiếp cận thông tin giúp trẻ hiểu vấn đề, hình thành quan điểm và có cơ sở để tham gia. Thông tin cần đầy đủ, kịp thời và phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ. Quyền tham gia hoạt động xã hội còn tạo cơ hội để trẻ giao tiếp, hợp tác và rèn luyện trách nhiệm với cộng đồng.

Ví dụ, trước khi tổ chức hoạt động ngoại khóa, nhà trường cung cấp thông tin về nội dung, thời gian và điều kiện tham gia để học sinh tìm hiểu, trao đổi và đề xuất nguyện vọng.

Bên cạnh đó, quyền bày tỏ ý kiến và hội họp bảo đảm trẻ có cơ hội nói lên suy nghĩ về những vấn đề liên quan đến mình. Việc thực hiện quyền này đòi hỏi gia đình, nhà trường và các chủ thể có liên quan lắng nghe, tiếp thu, phản hồi những ý kiến chính đáng.

Chẳng hạn, cha mẹ trao đổi với con khi lựa chọn hoạt động học tập; nhà trường lấy ý kiến học sinh về việc xây dựng sân chơi. Sự tham gia cần phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành và không đồng nghĩa với việc trẻ tự quyết định mọi vấn đề.

Như vậy, Luật Trẻ em 2016 bảo đảm quyền tham gia thông qua việc tiếp cận thông tin, tham gia hoạt động xã hội, bày tỏ ý kiến và hội họp. Thực hiện tốt các quyền này giúp trẻ tự tin, có trách nhiệm và được tôn trọng trong gia đình, nhà trường, xã hội.

Nhóm quyền được tham gia của trẻ em được Luật Trẻ em 2016 quy định như thế nào? (Hình từ Internet)

Gia đình, nhà trường và xã hội có trách nhiệm gì trong việc bảo đảm quyền tham gia của trẻ em?

Gia đình, nhà trường và xã hội có trách nhiệm tạo điều kiện để trẻ em được tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến và tham gia vào những vấn đề liên quan đến mình. Việc bảo đảm quyền tham gia cần phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành và khả năng của trẻ, đồng thời thể hiện sự lắng nghe, tôn trọng và phản hồi nghiêm túc.

Trước hết, gia đình cần tạo môi trường cởi mở để trẻ mạnh dạn chia sẻ suy nghĩ, mong muốn. Cha mẹ nên trao đổi với con về những việc ảnh hưởng đến cuộc sống của trẻ như học tập, vui chơi và sinh hoạt. Thay vì áp đặt, người lớn cần xem xét ý kiến chính đáng, giải thích quyết định và hướng dẫn trẻ lựa chọn phù hợp.

Nhà trường có trách nhiệm cung cấp thông tin dễ hiểu, tạo cơ hội để học sinh góp ý về việc học tập và các hoạt động liên quan. Thông qua sinh hoạt lớp, đối thoại hoặc hộp thư góp ý, học sinh có thể đề xuất nguyện vọng. Giáo viên cần khuyến khích trẻ phát biểu, không chế giễu, phân biệt đối xử hay gây áp lực khi trẻ nêu quan điểm khác biệt.

Đối với xã hội, các cơ quan, tổ chức và cộng đồng cần xây dựng những hình thức tham gia phù hợp như diễn đàn trẻ em, hoạt động cộng đồng và lấy ý kiến về chương trình dành cho trẻ. Những ý kiến được thu thập cần được xem xét, tiếp thu và phản hồi để sự tham gia có ý nghĩa.

Như vậy, gia đình, nhà trường và xã hội cần phối hợp tạo điều kiện để trẻ em được tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến và tham gia vào những vấn đề liên quan đến mình. Ý kiến của trẻ cần được lắng nghe, xem xét và phản hồi phù hợp, qua đó góp phần bảo đảm quyền tham gia và hình thành sự tự tin, tinh thần trách nhiệm ở trẻ.