Khái niệm thuế giá trị gia tăng? Vai trò của thuế giá trị gia tăng?

Thuế giá trị gia tăng là gì?

Với sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa và dịch vụ, các loại thuế ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc điều tiết thu nhập và bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Một trong những loại thuế được áp dụng phổ biến hiện nay là thuế giá trị gia tăng, gắn liền với quá trình sản xuất, lưu thông và tiêu dùng.

Căn cứ theo Điều 2 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 có quy định:

Thuế giá trị gia tăng

Thuế giá trị gia tăng là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.

Theo đó, thuế giá trị gia tăng được hiểu là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.

Dựa vào khái niệm thuế giá trị gia tăng thì đây loại thuế gián thu, được thu thông qua giá bán hàng hóa và dịch vụ mà người tiêu dùng phải trả khi mua sắm hoặc sử dụng dịch vụ. Nhưng người trực tiếp kê khai và nộp thuế cho Nhà nước là các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.

Thuế giá trị gia tăng chỉ đánh vào phần giá trị tăng thêm ở từng khâu, từ sản xuất, vận chuyển, phân phối đến tiêu dùng. Nhờ cơ chế này, thuế giá trị gia tăng không bị đánh trùng lặp nhiều lần trên cùng một giá trị, góp phần bảo đảm tính công bằng, minh bạch và hợp lí trong hoạt động thu thuế. Mỗi doanh nghiệp chỉ nộp thuế đối với phần giá trị mà mình tạo ra, tránh tình trạng thuế chồng các khoản thuế với nhau.

Thuế giá trị gia tăng có phạm vi áp dụng rộng rãi đối với hầu hết các loại hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế, trừ một số đối tượng được miễn, không chịu thuế theo quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2024.

Khái niệm thuế giá trị gia tăng? Vai trò của thuế giá trị gia tăng? (Hình từ Internet)

Vai trò của thuế giá trị gia tăng?

Thuế giá trị gia tăng giữ vị trí quan trọng trong hệ thống các loại thuế của Nhà nước, không chỉ góp phần bảo đảm nguồn thu mà còn tác động sâu rộng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.

Thuế giá trị gia tăng đóng vai trò là nguồn thu lớn và ổn định nhất cho ngân sách Nhà nước. Vì loại thuế này bao phủ hầu hết các loại hàng hóa và dịch vụ trong đời sống, từ nhu yếu phẩm hàng ngày đến các dịch vụ vui chơi giải trí, nên Nhà nước có thể thu thuế một cách bền vững. Nguồn thu từ thuế được dùng để đầu tư cho cơ sở hạ tầng.

Để có thể khấu trừ thuế hoặc chứng minh phần giá trị tăng thêm, các doanh nghiệp và cửa hàng buộc phải sử dụng hóa đơn, chứng từ rõ ràng trong mỗi lần mua bán. Điều này không chỉ giúp Nhà nước chống thất thu thuế mà còn tạo thói quen cho người dân và doanh nghiệp làm việc chuyên nghiệp hơn, giúp cho môi trường kinh doanh trở nên công bằng và rõ ràng hơn.

Thuế giá trị gia tăng còn là công cụ giúp Nhà nước điều tiết sản xuất và hướng dẫn tiêu dùng. Thông qua việc thay đổi mức thuế suất (ví dụ giảm thuế giá trị gia tăng từ 10% xuống 8%), Nhà nước có thể kích thích người dân mua sắm nhiều hơn khi kinh tế gặp khó khăn, giúp các doanh nghiệp bán được hàng và phát triển sản xuất.

Bên cạnh đó, đối với những mặt hàng không khuyến khích có ảnh hưởng xấu thì Nhà nước sẽ đánh mức thuế cao từ đó điều chỉnh thói quen chi tiêu của người dân, hướng xã hội đến việc tiêu dùng thông minh và bền vững hơn.