Khái niệm pháp luật lao động là gì, ví dụ về quan hệ lao động? Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật lao động?

Khái niệm pháp luật lao động là gì? Ví dụ về quan hệ lao động?

Tại Điều 1, 2 Bộ luật Lao động 2019 quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của Bộ luật Lao động 2019 như sau:

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Bộ luật Lao động quy định tiêu chuẩn lao động; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động, tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, tổ chức đại diện người sử dụng lao động trong quan hệ lao động và các quan hệ khác liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động; quản lý nhà nước về lao động.

Điều 2. Đối tượng áp dụng

1. Người lao động, người học nghề, người tập nghề và người làm việc không có quan hệ lao động.

2. Người sử dụng lao động.

3. Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

4. Cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động.

Theo đó, có thể hiểu pháp luật lao động là lĩnh vực pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực lao động, gồm quan hệ lao động, tức là quan hệ phát sinh giữa người lao động với người sử dụng lao động và quan hệ xã hội liên quan trực tiếp với quan hệ lao động.

Khoản 5 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019 quy định quan hệ lao động là quan hệ xã hội phát sinh trong việc thuê mướn, sử dụng động, trả lương giữa người lao động và người sử dụng lao động. Quan hệ lao động bao gồm hai loại: quan hệ lao động cá nhân và quan hệ lao động tập thể.

- Quan hệ lao động cá nhân là quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Ví dụ: Nhân viên ký hợp đồng làm việc với công ty và nhận lương hàng tháng.

- Quan hệ lao động tập thể là quan hệ giữa đại diện người lao động với người sử dụng lao động hoặc với đại diện người sử dụng lao động.

Ví dụ: Công đoàn thương lượng với công ty về tăng lương, thưởng Tết, điều kiện làm việc.

Ngoài ra, pháp luật lao động còn điều chỉnh một số loại quan hệ xã hội khác có liên quan trực tiếp với quan hệ lao động, đó là những quan hệ phát sinh trên cơ sở quan hệ lao động và có liên quan chặt chẽ với quan hệ lao động, bao gồm: quan hệ bồi thường thiệt hại trong quá trình lao động, quan hệ bảo hiểm trong lĩnh vực lao động, quan hệ giải quyết tranh chấp lao động, quan hệ giải quyết đình công và quan hệ quản lí nhà nước về lao động.

Các nội dung cơ bản của Bộ luật Lao động 2019 không chỉ là cơ sở quan trọng để người lao động, người sử dụng lao động tuân thủ mà còn là phương tiện để bảo vệ bản thân mình trong cuộc sống.

Khái niệm pháp luật lao động là gì, ví dụ về quan hệ lao động? Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật lao động? (Hình từ Internet)

Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật lao động

Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật lao động gồm:

- Tự do việc làm và tuyển dụng lao động: Người lao động có quyền tự do lựa chọn việc làm, nghề nghiệp, nơi làm việc, còn người sử dụng lao động có quyền tự do tuyển dụng lao động theo nhu cầu sản xuất, kinh doanh, nhưng phải phù hợp với quy định của pháp luật.

- Bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động: Quyền của người lao động trong vấn đề trả lương; Quyền của người lao động ở việc ghi nhận quyền về tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc; Quyền của người lao động trong vấn đề về xác định thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; Bảo vệ người lao động ở góc độ đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh lao động; Tôn trọng quyền đại diện của tập thể lao động; Thực hiện bảo hiểm xã hội đối với người lao động.

- Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động: Việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp được cụ thể hoá bằng các quy định ghi nhận về quyền của người sử dụng lao động và thiết lập cơ chế bảo vệ các quyền đó. Các quyền của người sử dụng lao động được ghi nhận thành các nhóm cơ bản, cụ thể là quyền tuyển dụng và bố trí lao động, quyền điều hành lao động và quyền trong vấn đề chấm dứt quan hệ pháp luật lao động (đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải).