Hiến pháp 2013 quy định cách thức để nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước là gì?

Hiến pháp 2013 quy định cách thức để nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước là gì?

Căn cứ Điều 6 Hiến pháp 2013 quy định: "Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủ trực tiếp, bằng dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân và thông qua các cơ quan khác của Nhà nước."

Theo đó, nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước thông qua 02 hình thức cơ bản: dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện (thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan nhà nước khác).

So với Hiến pháp 1992, Hiến pháp 2013 đã quy định đầy đủ và rõ ràng hơn về cách thức để nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước.

Cụ thể, Điều 6 Hiến pháp 1992 quy định: "Nhân dân sử dụng quyền lực Nhà nước thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân là những cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, do nhân dân bầu ra và chịu trách nhiệm trước nhân dân."

Hiến pháp 1992 chủ yếu quy định nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân, tức là chủ yếu bằng hình thức dân chủ đại diện.

Đến Hiến pháp 2013, Điều 6 đã mở rộng các hình thức thực hiện quyền lực nhà nước của nhân dân, không chỉ thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân mà còn thông qua các cơ quan khác của Nhà nước, đồng thời lần đầu tiên quy định rõ dân chủ trực tiếp là một phương thức để nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước.

Như vậy, Hiến pháp 2013 đã kế thừa quy định của Hiến pháp 1992, đồng thời bổ sung và phát triển nhằm bảo đảm tốt hơn quyền làm chủ của nhân dân.

Hiến pháp 2013 quy định cách thức để nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước là gì? (Hình từ Internet)

Đặc điểm và nội dung của các cách thức thực hiện quyền lực nhà nước của nhân dân

Theo Hiến pháp 2013, nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước thông qua hai cách thức cơ bản là dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp. Mỗi cách thức có những đặc điểm riêng, đồng thời bổ sung cho nhau.

(1) Dân chủ trực tiếp

* Giải thích: Dân chủ trực tiếp là cách thức mà nhân dân trực tiếp thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyết định các vấn đề của Nhà nước mà không thông qua cơ quan hay cá nhân đại diện.

* Đặc điểm:

+ Nhân dân trực tiếp tham gia và quyết định.

+ Thể hiện rõ nhất quyền làm chủ của nhân dân.

+ Được thực hiện thông qua các hình thức như: bầu cử, ứng cử, trưng cầu ý dân, thực hiện dân chủ ở cơ sở, đối thoại trực tiếp với cơ quan nhà nước.

+ Góp phần giám sát, kiểm soát hoạt động của bộ máy nhà nước

(2) Dân chủ đại diện

* Giải thích: Dân chủ đại diện là cách thức mà nhân dân ủy quyền cho các cơ quan đại diện do mình bầu ra để thực hiện quyền lực nhà nước, tiêu biểu là Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.

* Đặc điểm:

+ Là cách thức chủ yếu để nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước

+ Nhân dân không trực tiếp quyết định mà thông qua các đại diện do mình bầu ra.

+ Được thực hiện thường xuyên, liên tục trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước

+ Các cơ quan đại diện chịu trách nhiệm trước nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân

Đặc điểm chung của việc thực hiện quyền lực nhà nước của nhân dân

Trước hết, việc thực hiện quyền lực nhà nước của nhân dân nhằm bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân trong Nhà nước và xã hội. Dù được thực hiện bằng dân chủ trực tiếp hay dân chủ đại diện thì nhân dân vẫn là chủ thể của quyền lực nhà nước. Thông qua các cách thức này, nhân dân tham gia vào việc quyết định, quản lý và giám sát các hoạt động của Nhà nước, bảo đảm quyền lực nhà nước được thực hiện vì lợi ích của nhân dân.