Bài 8. Phòng, chống bạo lực học đường (CTST lớp 7) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Theo em, những bạn học sinh trong bức tranh dưới đây có những hành vi nào chưa phù hợp? Vì sao?

1. Em hãy quan sát các bức tranh sau và thực hiện yêu cầu.

Yêu cầu
- Em hãy nêu tên các hành vi bạo lực học đường trong các bức tranh trên.
- Nêu các nguyên nhân của hành vi bạo lực học đường.

2. Em hãy đọc trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

N và T từng là bạn thời tiểu học nhưng gần đây T khó chịu khi N luôn được thầy cô khen ngợi. T lên mạng xã hội đặt điều nói xấu N. Vào lớp, T còn rủ các bạn không chơi với N. N rất lo lắng nên đã nhờ thầy cô hỗ trợ. Ngay sau đó, cô chủ nhiệm đã gặp N và T để trao đổi.

Khi trình bày cùng cô, T nói: “Đây chỉ là hành động trên mạng xã hội, là ‘ảo’ chứ không ‘thật’; hành động này không vi phạm pháp luật vì em không đánh bạn.”

- Theo em, hành vi của T có phải là bạo lực học đường không? Vì sao?

- Những biểu hiện nào của bạo lực học đường được đề cập trong trường hợp trên?

- Bạo lực học đường gây ra những hậu quả gì cho N?

3. Em hãy đọc các thông tin sau và trả lời câu hỏi.

THÔNG TIN 1:

Theo Khoản 2, 3, Điều 6, Nghị định số 80/2017/NĐ-CP, ngày 17 tháng 7 năm 2017 của Chính phủ Quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường:

Biện pháp hỗ trợ người học có nguy cơ bị bạo lực học đường:

- Phát hiện kịp thời người học có hành vi gây gổ, có nguy cơ gây bạo lực học đường; người học có nguy cơ bị bạo lực học đường.

- Đánh giá mức độ nguy cơ, hình thức bạo lực có thể xảy ra để có biện pháp ngăn chặn, hỗ trợ cụ thể.

- Thực hiện tham vấn, tư vấn cho người học có nguy cơ bị bạo lực và gây ra bạo lực nhằm ngăn chặn, loại bỏ nguy cơ xảy ra bạo lực.

Biện pháp can thiệp khi xảy ra bạo lực học đường:

- Đánh giá sơ bộ về mức độ tổn hại của người học, đưa ra nhận định về tình trạng hiện thời của người học.

- Thực hiện ngay các biện pháp trợ giúp, chăm sóc y tế, tư vấn đối với người học bị bạo lực; theo dõi, đánh giá sự an toàn của người bị bạo lực;

- Thông báo kịp thời với gia đình người học để phối hợp xử lí; trường hợp vụ việc vượt quá khả năng giải quyết của cơ sở giáo dục thì thông báo kịp thời với cơ quan công an, Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn và các cơ quan liên quan để phối hợp xử lí theo quy định của pháp luật.

Có những biện pháp nào để hỗ trợ người học có nguy cơ bị bạo lực học đường và cách can thiệp khi xảy ra bạo lực học đường?

THÔNG TIN 2: 

Theo Điều 22, Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, sửa đổi, bổ sung năm 2020: Cảnh cáo được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không nghiêm trọng, có tình tiết giảm nhẹ và theo quy định thì bị áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo hoặc đối với mọi hành vi vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện. Cảnh cáo được quyết định bằng văn bản.

THÔNG TIN 3:

Theo Điều 12, Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017: Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

THÔNG TIN 4: 

Theo Khoản 2, Điều 586 Bộ luật Dân sự năm 2015:

Người chưa đủ 15 tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu.

Người ở độ tuổi vị thành niên sẽ bị xử lý như thế nào khi gây ra bạo lực học đường?

4. Em hãy đưa ra những cách ứng xử phù hợp cho các tình huống sau:

Tình huống 1: Trong một buổi giao lưu bóng đá giữa trường A và trường B, vì không nhìn thấy rõ tình huống chơi bóng bằng tay, trọng tài đã quyết định công nhận bàn thắng cho đội B. Kết quả chung cuộc là đội A đã thua. Khi nhìn pha ăn mừng của đội B, nhiều thành viên đội A rất bực tức. Ngay sau đó, đội trưởng đội A đã họp toàn đội và thông báo: “Chúng ta sẽ chặn đường đội B để dạy cho họ một bài học.”

Em sẽ làm gì nếu là thành viên của đội thắng, thành viên của đội thua?

Tình huống 2: Trên đường đi học về, N phát hiện một bạn nữ đang túm tóc, đe dọa một bạn nữ khác. Xung quanh, có một số bạn đứng nhìn, vỗ tay. Có bạn còn hét to: “Đánh mạnh vào cho nó chừa cái tật mách cô.”... Bạn nữ bị bắt nạt đang ôm đầu và khóc.

- Em có nhận xét gì về hành vi của các bạn trong tình huống trên?

- Nếu là N, em sẽ làm gì?

Tình huống 3:

Mỗi ngày đi học, trong ngăn bàn của H lại có một lá thư với nội dung chê bai cân nặng khiến H rất khó chịu, lo sợ và áp lực. Tuy nhiên, H không kể cho ai nghe và tự nhủ: “Mình nói ra không biết có ai giúp đỡ giải quyết không?”

Nếu là bạn thân của H và tình cờ biết chuyện, em sẽ làm gì?

1. Em hãy tranh luận cùng bạn về những ý kiến sau:

a) Chế giễu bạn trên mạng xã hội hay qua tin nhắn không phải là bạo lực học đường.

b) Tuyên truyền phòng, chống bạo lực học đường là hành động cần được thực hiện quyết liệt.

c) Tuyên truyền, vận động phòng, chống bạo lực học đường là nhiệm vụ của người lớn, không phải của học sinh.

d) Thông báo cho người thân và bạn bè biết mình bị bạo lực học đường là yếu đuối.

e) Để không bị lôi kéo tham gia bạo lực học đường, chúng ta cần thẳng thắn từ chối các lời rủ rê và biết cách giữ bình tĩnh, tự chủ khi gặp các mâu thuẫn, xung đột.

g) Cổ vũ cho bạo lực học đường không vi phạm pháp luật vì không trực tiếp tham gia vào hành vi ấy.

2. Em hãy cùng bạn thảo luận để ứng phó với các trường hợp sau:

a) Một anh học lớp trên rủ em cùng “xử lí” một nhóm bạn khác đã “chơi trội” sau buổi thi văn nghệ toàn trường.

b) Trong lớp, em bị lôi kéo để tẩy chay một bạn khác giới vì bạn ấy có nhiều điểm khác biệt với mọi người (chiều cao, cân nặng,...).

c) Trên đường đi học về, em bị một bạn cùng lớp chặn lại và doạ đánh do không chịu chỉ đáp án cho bạn khi làm bài kiểm tra.

d) Đã hai lần trong tuần này, một bạn ép em đưa tiền ăn sáng và hăm doạ: “Không được kể lại cho bất kì ai!”.

3. Em hãy đọc và sắp xếp các hành động sau theo trình tự trước, trong và sau khi xảy ra bạo lực học đường.

a) Báo ngay cho người lớn để xử lí kịp thời tình huống mâu thuẫn mới phát sinh nhằm tránh xảy ra bạo lực học đường.

b) Bỏ chạy khỏi vị trí nguy hiểm có thể xảy ra bạo lực học đường, kêu cứu để thu hút sự chú ý của mọi người.

c) Hoà giải nhằm xử lí các mâu thuẫn học đường trên tinh thần dân chủ, tôn trọng.

d) Thành thật kể với người lớn những chuyện đáng tiếc có liên quan đến bạo lực học đường đã xảy ra để nhận được sự giúp đỡ.

e) Sử dụng một số thế võ tự vệ (nếu biết) để đảm bảo an toàn cho bản thân.

g) Lập tức kiểm tra y tế nếu có những biểu hiện bất thường về cơ thể hoặc sức khoẻ (đau, nhức, bầm,...) sau khi bị bạo lực học đường.

4. Em hãy kể lại một tình huống mâu thuẫn của bạn bè mà em từng chứng kiến, từ đó đưa ra giải pháp phù hợp nhằm xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.

1. Em hãy thiết kế và trang trí thông điệp về phòng, chống bạo lực học đường bằng các hình thức: vẽ, xé dán tranh,... và trình bày cho cả lớp cùng xem.

2. Em hãy hợp tác cùng bạn để xây dựng kịch bản và sắm vai trước lớp một tiểu phẩm về phòng, chống bạo lực học đường.