1. Em hãy đọc các thông tin sau và trả lời câu hỏi.

Thông tin 1:

Làng gốm Bát Tràng nay thuộc xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội có bề dày lịch sử hơn 500 năm. Gốm sứ Bát Tràng rất phong phú về chủng loại và kiểu dáng, có 3 dòng chính: đồ gốm gia dụng, đồ gốm dùng để thờ cúng, đồ gốm trang trí.

Nghề gốm Bát Tràng là sự kết tinh, sáng tạo của con người qua nhiều thế hệ. Khi chế tác sản phẩm, nghệ nhân ngoài việc vận dụng những kĩ thuật được học từ cha ông còn phải mày mò, tìm hiểu, khám phá và sáng tạo ra những hoạ tiết hoặc kĩ thuật, mẫu mã mới để đáp ứng được yêu cầu của thị trường. Do vậy, làng gốm Bát Tràng không chỉ nổi tiếng trong nước mà còn được bạn bè quốc tế biết đến.

(Theo Dương Anh, Nghề gốm làng Bát Tràng, https://dsvh.gov.vn, ngày 25/10/2021)

Thông tin 2:

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được bắt nguồn từ vùng đất cổ Phú Thọ rồi lan toả ra phạm vi cả nước. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương khẳng định người Việt có chung một nguồn gốc, tạo nên truyền thống đoàn kết, thương yêu, đùm bọc lẫn nhau. Thờ cúng Hùng Vương đã trở thành một biểu tượng văn hoá - tín ngưỡng kết nối quá khứ với hiện tại, có tác dụng vun đắp tình cảm gia đình, làng xã và dân tộc. Kính ngưỡng các Vua Hùng cũng chính là ý thức về cội nguồn dân tộc. Trải qua thăng trầm của lịch sử, ý thức độc lập tự chủ, bảo vệ chủ quyền quốc gia được các thế hệ người Việt tiếp nối nhau, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

(Theo Thái Vũ, Giỗ Tổ Hùng Vương - Giá trị dân tộc và nhân loại, https://dangcongsan.vn, ngày 21/4/2021)

Thông tin 3:

Nghệ An là một vùng đất có truyền thống cách mạng, lịch sử hào hùng. Trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc, Nghệ An luôn có những đóng góp quan trọng và to lớn. Đặc biệt, nơi đây đã sinh ra vị Anh hùng dân tộc, lãnh tụ vĩ đại của đất nước Việt Nam, Danh nhân văn hoá thế giới, đó là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày nay, Nghệ An đang trên đà phát triển, hiện đại hơn, nhưng truyền thống yêu nước luôn là một giá trị quý báu, không ngừng được giữ gìn từ thế hệ này sang thế hệ khác.

(Theo Thái Thanh Quý, Khơi dậy lòng tự hào về truyền thống vẻ vang của quê hương Nghệ An, vững tin, quyết tâm ở chặng đường phía trước; https://baonghean.vn, ngày 30/11/2020)

- Em hãy cho biết những địa danh trên gắn với truyền thống gì?

- Ngoài truyền thống trên, còn truyền thống nào của quê hương mà em biết?

2. Em hãy quan sát các bức tranh sau và trả lời câu hỏi.

- Em có nhận xét gì về lời nói, hành động của các nhân vật trong bốn bức tranh trên?

- Theo em, vì sao trong cuộc sống, chúng ta cần phải quan tâm, cảm thông và chia sẻ?

- Chúng ta cần làm gì để khích lệ, động viên bạn bè quan tâm, cảm thông, chia sẻ với người khác và phê phán thói ích kỉ, thờ ơ trước khó khăn, mất mát của người khác một cách phù hợp?

2. Em hãy đọc các phương án quản lí tiền và trả lời câu hỏi.

Nếu có một khoản tiền tiết kiệm, em sẽ:

a. Giữ thật kĩ, không để mất đi đồng nào.

b. Mua bất cứ thứ gì mình thích với số tiền có được.

c. Phân chia thành các khoản khác nhau để sử dụng hợp lí.

d. Luôn cân nhắc kĩ trước khi sử dụng.

- Em chọn phương án nào trong những gợi ý trên? Vì sao?

- Em có suy nghĩ gì về việc quản lí tiền hiệu quả?

3. Em hãy quan sát các bức tranh sau và thực hiện yêu cầu.

Yêu cầu:

- Kể lại câu chuyện theo tranh.

- Đặt tên cho câu chuyện và rút ra bài học.

3. Em hãy đọc các trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

Trường hợp 1:
N là học sinh lớp 7C. Do kinh tế gia đình khó khăn nên bố mẹ N phải làm nhiều công việc khác nhau và không thể dành nhiều thời gian cho N. Dù vậy, N luôn chủ động trong học tập, đặt mục tiêu cụ thể và quyết tâm thực hiện bằng sự cố gắng, nỗ lực cao. Kết quả là N luôn học tốt và được thầy, cô giáo khen ngợi.

Trường hợp 2:
H thường tự giác trong học tập, nhất là khi làm việc nhóm. H cho rằng nhóm có nhiều người nên mỗi thành viên phải tự giác, chủ động thực hiện nhiệm vụ. Không những thế, H còn xây dựng kế hoạch cải thiện khả năng thuyết trình của mình một cách chủ động và đầy quyết tâm.

Trường hợp 3:
Từ khi được bố mẹ mua cho điện thoại thông minh, T có biểu hiện sa sút trong học tập. Mỗi buổi tối, thay vì ngồi vào bàn học bài, T sử dụng điện thoại và nói dối bố mẹ là tìm tài liệu hoặc trao đổi việc học với bạn. Đến cuối học kì, kết quả học tập của T giảm sút nên bố mẹ quyết định không cho T sử dụng điện thoại nữa.

- Em có suy nghĩ gì về việc làm của các bạn N, H,T?

- Vì sao học sinh cần phải tự giác, tích cực trong học tập?

- Theo em, nên góp ý, nhắc nhở những bạn chưa tự giác, tích cực học tập như thế nào?

2. Em hãy quan sát các bức tranh sau và thực hiện yêu cầu.

Yêu cầu:

- Cho biết các bạn trong những bức tranh trên đã làm gì để giữ gìn, phát huy truyền thống quê hương.

- Nêu suy nghĩ của em về một truyền thống văn hoá, yêu nước, chống giặc ngoại xâm ở địa phương.

- Nêu những việc em đã làm để giữ gìn, phát huy truyền thống quê hương.

3. Em hãy thuyết trình trước lớp về nguyên tắc quản lí tiền hiệu quả theo gợi ý dưới đây:

Nguyên tắc 1: Chi tiêu hợp lí

(Ưu tiên mua những thứ mình cần hơn những thứ mình muốn).

Nguyên tắc 2: Tiết kiệm thường xuyên

(Tiết kiệm ít nhất 10% thu nhập để dự phòng trường hợp rủi ro).

Nguyên tắc 3: Tăng nguồn thu

3. Em hãy đọc các trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

Trường hợp 1:

Trong cuộc thi “Tiếng hát học đường” toàn quốc, H đã thể hiện xuất sắc bài dân ca và được trao giải “Thí sinh được yêu thích nhất” do khán giả bình chọn. Nhiều ý kiến cho rằng: “H phải rất yêu dòng nhạc dân ca thì mới có thể hát hay và truyền cảm được như vậy.”.

Em có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?

Trường hợp 2: 

Nhà trường tổ chức cho học sinh đến tham quan bảo tàng. Khi nghe thuyết minh và xem những hình ảnh được trưng bày, B cảm thấy biết ơn, kính phục các thế hệ cha ông đi trước đã anh dũng, bất khuất đấu tranh để giữ làng, giữ nước. B tự hứa sẽ học tập tốt để noi gương các thế hệ đi trước.

- Em có nhận xét gì về suy nghĩ của bạn B?

- Em sẽ làm gì để giữ gìn, phát huy truyền thống của quê hương?

Trường hợp 3: 

H cho rằng: “Múa rối nước không còn phù hợp với cuộc sống hiện đại.”. Do vậy, H không dành thời gian tìm hiểu và thờ ơ trước các hoạt động giữ gìn, phát huy truyền thống này do nhà trường và địa phương tổ chức.

Em đồng tình với suy nghĩ và hành động của bạn H không? Vì sao? Em sẽ ứng xử thế nào nếu bạn bè, người thân có những biểu hiện nhưtrên?

4. Em hãy đọc các trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

TRƯỜNG HỢP 1:
Vì điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, M quyết tâm học giỏi để đạt được học bổng. Hai năm qua, nhờ nỗ lực, chăm chỉ học tập, M đã nhận được học bổng khuyến học của quận, giúp giảm bớt gánh nặng kinh tế cho gia đình.

TRƯỜNG HỢP 2:
T khá khéo tay. Bạn ấy thường tranh thủ làm bánh vào thời gian rảnh để bán nhằm kiếm thêm thu nhập. Nhờ vậy, mỗi tháng, T đều có một khoản tiền để đóng học phí và giúp đỡ cho gia đình.

TRƯỜNG HỢP 3:
Ngoài thời gian học, H còn cộng tác với một số tờ báo, trang tin điện tử về tuổi học trò để viết bài. Nhờ vậy, H vừa có tiền mua dụng cụ học tập, vừa cải thiện khả năng viết văn của mình.

- Em có nhận xét gì về cách tạo thu nhập của M, T, H trong các trường hợp trên?

- Ngoài những cách tạo thu nhập trên, theo em, lứa tuổi học sinh còn có cách tạo thu nhập nào khác?

2. Em hãy đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi.

Vào sáng Chủ nhật, N qua nhà thấy H đang xem lại các bài tập môn Tiếng Anh.

N: “Sao cậu ôn bài sớm thế? Còn hai tuần nữa mới thi mà. Nhiều bạn vẫn chưa ôn đâu. Thôi, cậu gấp sách lại, đi chơi với tớ nhé!”.

H: “N à, nếu đợi đến gần ngày thi mới ôn bài sẽ không kịp. Hay cậu và tớ cùng ôn bài chung nhé!”.

N băn khoăn trước đề nghị của H ...

- Nếu là N, em sẽ ứng xử như thế nào?

- Em có nhận xét gì về tính tự giác, tích cực học tập của bản thân?

2. Em có nhận xét gì về suy nghĩ của các bạn học sinh trong tình huống sau?

Trong một lần đi tham quan di tích tại Huế, thấy trên bức tường, bia di tích có những nét khắc, chữ viết chằng chịt tên, ngày tháng của những người đến tham quan, T tỏ thái độ phê phán những việc làm đó. Ngược lại, một số bạn đồng tình, cho rằng việc khắc chữ trên bia đá là một cách lưu lại dấu ấn của du khách. Có bạn nói với T: “Bạn khó tính quá nên mới suy nghĩ như vậy.”

2. Em hãy cùng bạn thảo luận để ứng phó với các trường hợp sau:

a) Một anh học lớp trên rủ em cùng “xử lí” một nhóm bạn khác đã “chơi trội” sau buổi thi văn nghệ toàn trường.

b) Trong lớp, em bị lôi kéo để tẩy chay một bạn khác giới vì bạn ấy có nhiều điểm khác biệt với mọi người (chiều cao, cân nặng,...).

c) Trên đường đi học về, em bị một bạn cùng lớp chặn lại và doạ đánh do không chịu chỉ đáp án cho bạn khi làm bài kiểm tra.

d) Đã hai lần trong tuần này, một bạn ép em đưa tiền ăn sáng và hăm doạ: “Không được kể lại cho bất kì ai!”.

3. Dựa vào các bức tranh dưới đây, em hãy xây dựng dàn ý và thực hiện bài thuyết trình ngắn với chủ để: "Hành trình vươn đến ước mơ". Từ đó, nêu lên ý nghĩa của tính tự giác, tích cực học tập để thực hiện ước mơ của mình.

3. Em hãy đọc và sắp xếp các hành động sau theo trình tự trước, trong và sau khi xảy ra bạo lực học đường.

a) Báo ngay cho người lớn để xử lí kịp thời tình huống mâu thuẫn mới phát sinh nhằm tránh xảy ra bạo lực học đường.

b) Bỏ chạy khỏi vị trí nguy hiểm có thể xảy ra bạo lực học đường, kêu cứu để thu hút sự chú ý của mọi người.

c) Hoà giải nhằm xử lí các mâu thuẫn học đường trên tinh thần dân chủ, tôn trọng.

d) Thành thật kể với người lớn những chuyện đáng tiếc có liên quan đến bạo lực học đường đã xảy ra để nhận được sự giúp đỡ.

e) Sử dụng một số thế võ tự vệ (nếu biết) để đảm bảo an toàn cho bản thân.

g) Lập tức kiểm tra y tế nếu có những biểu hiện bất thường về cơ thể hoặc sức khoẻ (đau, nhức, bầm,...) sau khi bị bạo lực học đường.

3. Em hãy sắm vai và xử lí tình huống sau.

V và T cùng một nhóm bạn đi dã ngoại và tình cờ phát hiện một hiện vật của nền văn hoá Óc Eo. Đó là một chiếc bát cổ. V cho rằng: “Hình như chiếc bát này là cổ vật. Nếu mình bán sẽ kiếm được nhiêu tiền.”.

4. Em hãy viết đoạn văn (7-10 dòng) bày tỏ niềm tự hào về di sản văn hoá Việt Nam và nêu các việc làm cụ thể của bản thân góp phần bảo tổn di sản văn hoá.

4. Em hãy kể lại một tình huống mâu thuẫn của bạn bè mà em từng chứng kiến, từ đó đưa ra giải pháp phù hợp nhằm xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.

2. Em hãy viết một đoạn văn và thuyết trình trước lớp về giá trị của sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ với người khác.

2. Em hãy tư vấn cho một người bạn để giải quyết một tình huống căng thẳng mà bạn đang gặp phải và ghi lại những cảm nhận của bạn về việc tư vấn của em.

Gợi ý:

Khi tư vấn, cần xác định rõ:

- Tình huống cụ thể là gì?

- Nguyên nhân thật sự gây ra tình huống đó?

- Có những giải pháp nào để giải quyết?

- Giải pháp nào là khả thi nhất để áp dụng?

2. Em hãy hợp tác cùng bạn để xây dựng kịch bản và sắm vai trước lớp một tiểu phẩm về phòng, chống bạo lực học đường.