Bài 9: Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại (CTST lớp 8) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy quan sát các hình ảnh dưới đây và cho biết nếu cá nhân thực hiện sẽ dẫn đến những nguy cơ gì đối với bản thân và những người xung quanh.

1. Em hãy đọc các thông tin, trường hợp sau và trả lời câu hỏi: 

- Hãy kể thêm một số tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại mà em biết.

- Em có nhận xét như thế nào về tình hình tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các trường hợp chất độc hại qua các thông tin 1 và 2? Các vụ tai nạn ở thông tin 3 và trường hợp 1 gây ra những thiệt hại như thế nào?

- Theo em, hành vi, việc làm của anh A và bà B có nguy cơ dẫn đến tai nạn cháy, nổ và các chất độc hại không?

2. Em hãy đọc các thông tin, trường hợp sau và thực hiện yêu cầu: 

- Em hãy nêu các quy định khác của pháp luật về phòng, chống tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

- Em hãy nêu nhận xét về hành vi của bà C, anh V và anh A.

3. Em hãy đọc trường hợp sau và trả lời câu hỏi: 

Tại Trường Trung học cơ sở X, nhà trường kết hợp với lực lượng công an của thành phố Y, tổ chức buổi tập huấn “Kĩ năng thoát hiểm khi gặp tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại”. Anh O , cán bộ công an thành phố Y, tuyên truyền, hướng dẫn, nói chuyện và giải đáp mọi thắc mắc của học sinh. Trước khi kết thúc buổi tập huấn, anh O đặt câu hỏi: “Là công dân, em có trách nhiệm gì trong việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại?”. Bạn A có ý kiến: “Công dân cần tìm hiểu và thực hiện các quy định của pháp luật”. Bạn B tiếp lời: “Thực hiện các quy định của pháp luật là cần thiết. Tuy nhiên, chúng ta cần tự trang bị các kĩ năng để xử lí khi gặp tai nạn”. Diễn giả đáp: “Các ý kiến trên đúng nhưng chưa đủ. Chúng ta cũng cần thể hiện trách nhiệm một cách phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh”.

- Em có nhận xét như thế nào về ý kiến của các bạn trong trường hợp trên?

- Theo em, công dân có trách nhiệm gì trong việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại?

4. Em hãy đọc các trường hợp sau và trả lời câu hỏi: 

Trường hợp 1.

Anh T sinh ra và lớn lên tại thôn X, xã P, nơi từng là cứ địa quan trọng trong chiến tranh, nên còn sót lại nhiều loại bom, mìn, vật nổ nằm trong lòng đất. Một lần, anh T thấy anh K đang thực hiện rà tìm và phát hiện có bom. Ngay sau đó, anh T đã hướng dẫn anh K rằng tất cả các loại bom, mìn, vật nổ còn sót lại đều rất nguy hiểm, có thể gây nổ khi bị tác động hoặc có thể tự nổ do nguyên nhân cơ học, lí học hay hoá học. Vì vậy, anh K phải báo ngay cho chính quyền địa phương, không được tự ý đào, khuân vác, cưa, đục hoặc tháo chốt. Anh K đồng ý và thực hiện theo lời anh T.

Anh T và anh K đã thực hiện việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ, như thế nào?

Trường hợp 2.

Ban Quản lí chung cư P tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề “Trách nhiệm của gia đình trong việc bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy” cho người dân. Anh D chia sẻ, bản thân và gia đình đã tự trang bị búa thoát hiểm, bình chữa cháy, chăn chữa cháy, mặt nạ chống khí độc, thang dây thoát hiểm. Ngoài ra, gia đình anh D cũng đã tự trang bị kiến thức thoát nạn, thoát hiểm trong đám cháy. Người dân chung cư P vỗ tay lớn với câu trả lời của anh D, vì kĩ năng đó cần thiết, hữu ích.

Anh D đã thực hiện việc phòng ngừa tai nạn phòng cháy, chữa cháy tại gia đình như thể nào?

Trường hợp 3.

Gia đình bạn B có kinh doanh quán cơm tại thành phố H. Một hôm, bà M là hàng xóm của gia đình B sang chơi và chia sẻ rằng đã sử dụng hoá chất để cơm nở ra nhiều hơn vì muốn việc kinh doanh quán cơm có lợi nhuận cao. Thậm chí, bà M còn chỉ từng công đoạn vo gạo, nấu cơm làm cơm trắng dẻo, thơm và nở cũng như địa chỉ để mua hoá chất cho gia đình bạn B. Gia đình bạn B kiên quyết từ chối, cho rằng đây là hành vi vi phạm pháp luật, có thể gây ngộ độc thực phẩm, cũng như cần phải phổ biến thông tin này để nhiều người biết và tránh xa.

Gia đình bạn B đã thực hiện việc phòng ngừa tai nạn các chất độc hại như thế nào?

Trường hợp 4.

Trước kì nghỉ tết Nguyên đán, Trường Trung học cơ sở X đã tổ chức sinh hoạt, tuyên truyền cho học sinh về đảm bảo an ninh, trật tự trong dịp Tết, cũng như giữ an toàn và hạnh phúc cho mọi người. Hưởng ứng hoạt động của nhà trường, bạn A là học sinh lớp 8B đã thực hiện vận động, nhắc nhở người thân, bạn bè chủ động phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại. Việc làm với ý nghĩa hướng đến một năm mới vui vẻ, lành mạnh, an toàn và tiết kiệm của bạn A đã lan toả được đến nhiều người.

Là học sinh, em có thể làm gì để nhắc nhở người thân, bạn bè chủ động phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại?

1. Em hãy đưa ra quan điểm đối với các ý kiến sau:

a) Sử dụng hoá chất để bảo quản, chế biến thực phẩm là điều bình thường.

b) Tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại chỉ ảnh hưởng đến môi trường.

c) Vũ khí và các chất độc hại được phép tảng trữ, vận chuyển, buôn bán.

d) Học sinh nên tự giác tìm hiểu và thực hiện pháp luật về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

2. Em hãy đọc các hành vi dưới đây và thực hiện yêu cầu

a) Anh T hút thuốc lá tại trạm xăng dầu.

b) Chị M tiêm hoá chất độc hại vào cá, tôm để bán nhằm tăng lợi nhuận.

c) Bác K sử dụng phẩm màu không nằm trong danh mục của Bộ Y tế trong chế biến thực phẩm.

d) Công ty P có hành vi xả chất thải chưa qua xử lí ra môi trường.

Yêu cầu

- Em hãy nhận diện nguy cơ của các hành vi trên.

- Em hãy phân tích hậu quả có thể xảy ra của từng hành vi.

3. Em hãy kể những nguy cơ có thể gây tai nạn cháy, nổ và các chất độc hại có trong gia đình em. Cho biết bản thân em cần làm gì để góp phần phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.

4. Em hãy đọc trường hợp sau và thực hiện yêu cầu

Trước khi đi công tác, bố mẹ gọi bạn N và em T vào dặn dò: “Bố mẹ đi công tác một tuần, anh em con ở nhà nhớ tự chăm sóc lẫn nhau. Quan trọng là phải bảo đảm không được để xảy ra cháy, nổ và ngộ độc thực phẩm nhé!". Thực hiện lời dặn của bố mẹ, bạn N khoá bình ga sau khi nấu ăn xong, tắt điện trước khi ra khỏi nhà. Đặc biệt, bạn N còn dặn em trai khi nấu ăn phải sử dụng các loại thực phẩm sạch, có nguồn gốc rõ ràng.

Yêu cầu:

- Em hãy nêu nhận xét về việc làm của bạn N khi thực hiện lời dặn dò của bố mẹ.

- Cho biết ngoài những việc làm trên, bạn N còn có thể làm gì và nhắc nhở em T như thế nào để chủ động phòng ngừa tai nạn cháy, nổ và các chất độc hại.

5. Em hãy đọc các tình huống sau và trả lời câu hỏi:

Tình huống 1.

Gần ngày tết Nguyên đán, bạn G được người anh họ cho một bánh pháo để đốt. Bạn G nói với bạn K: “Tớ với cậu đốt pháo cho vui đi!”. Nghe xong, bạn K liền đáp: “Pháp luật đã cấm đốt pháo rồi mà, chúng mình đốt pháo là vi phạm pháp luật đấy". Bạn G đáp: “Sao cậu máy móc thế? Ngày Tết cũng phải có tiếng nổ cho vui nhà vui xóm chứ!”. Lúc này, bạn K nhấn mạnh, đáp: “Không nên G ạ?. Cả hai tranh luận qua lại vì ý kiến trái ngược nhau.

- Hành vi tàng trữ, đốt pháo có nguy cơ gây tai nạn không? Vì sao?

- Nếu bạn H thực hiện hành vi đốt pháo thì có thể dẫn đến những hậu quả gì?

- Em có lời khuyên như thế nào đối với bạn H?

Tình huống 2.

Vào kì nghỉ hè, bạn T và bạn H rủ nhau dùng ná đi bắn chim. Thế nhưng, mấy ngày trôi qua, cả hai vẫn chưa đạt được kết quả gì. Thấy vậy, bạn T bảo: “Hay mình học cách làm súng tự chế thay cho nó để bắn chim”. Bạn H nói: “Không T ơi, làm như vậy nguy hiểm và dễ xảy ra tai nạn lắm”.

- Theo em, nếu bạn T và bạn H làm súng tự chế để bắn chim có vi phạm các quy định của pháp luật không? Vì sao?

- Em có tán thành ý kiến của bạn H không? Vì sao?

1. Em hãy thiết kế tờ gấp có nội dung quy định cơ bản của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại để tuyên truyền cho các bạn học sinh trong trường của mình.

2. Em hãy làm việc nhóm để xây dựng một tiểu phẩm và sắm vai trước lớp với nội dung nhắc nhở người thân, bạn bè chủ động phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.