Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là gì, gồm các hoạt động nào?

Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là gì, gồm các hoạt động nào?

Tại khoản 1 Điều 3 Bộ Quy tắc ứng xử về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng ban hành kèm theo Quyết định 88/QĐ-BTTTT năm 2025 của Bộ Thông tin và Truyền thông có định nghĩa như sau:

Điều 3. Một số thuật ngữ

1. Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng (hay còn gọi là “bảo vệ trẻ em trên không gian mạng”, “bảo vệ trẻ em trên môi trường trực tuyến”) là việc thực hiện các biện pháp phù hợp nhằm bảo đảm cho trẻ em được an toàn khi sử dụng Internet và các dịch vụ trực tuyến, bao gồm các hoạt động giáo dục nhận thức; phòng ngừa, phát hiện, xử lý, ngăn chặn các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng và các nguy cơ khác gây tổn hại cho trẻ em trên môi trường mạng.

…

Theo đó, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là việc thực hiện các biện pháp phù hợp nhằm bảo đảm trẻ em được an toàn khi sử dụng Internet và các dịch vụ trực tuyến. Khái niệm này cho thấy việc bảo vệ trẻ em không chỉ được thực hiện sau khi hành vi xâm hại xảy ra mà còn chú trọng đến phòng ngừa và phát hiện sớm các nguy cơ có thể gây tổn hại cho trẻ.

Trước hết, hoạt động bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng bao gồm giáo dục nhận thức. Trẻ em cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để nhận biết rủi ro, biết bảo vệ thông tin cá nhân và ứng xử an toàn khi giao tiếp trực tuyến. Ví dụ, trẻ cần được hướng dẫn không cung cấp mật khẩu, địa chỉ nhà hoặc hình ảnh riêng tư cho người lạ trên mạng.

Bên cạnh đó là các hoạt động phòng ngừa và phát hiện nguy cơ. Gia đình, nhà trường và các nền tảng trực tuyến cần có biện pháp hạn chế nội dung không phù hợp, kiểm soát quyền riêng tư và kịp thời nhận diện dấu hiệu bất thường. Chẳng hạn, khi một tài khoản lạ liên tục nhắn tin dụ dỗ trẻ cung cấp thông tin cá nhân, trẻ hoặc cha mẹ cần phát hiện sớm và sử dụng chức năng báo cáo.

Cuối cùng, bảo vệ trẻ em còn bao gồm xử lý và ngăn chặn các hành vi xâm hại. Khi xảy ra bắt nạt, đe dọa, giả mạo tài khoản hoặc phát tán thông tin gây ảnh hưởng đến trẻ, cần nhanh chóng chặn tài khoản, gỡ bỏ nội dung vi phạm và thông báo cho người có trách nhiệm. Ví dụ, nếu hình ảnh của một học sinh bị đăng kèm lời lẽ xúc phạm trên mạng xã hội, việc báo cáo để gỡ nội dung và ngăn tiếp tục phát tán là biện pháp bảo vệ cần thiết.

Như vậy, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là một quá trình toàn diện, bao gồm giáo dục nhận thức, phòng ngừa, phát hiện, xử lý và ngăn chặn các nguy cơ gây hại, qua đó góp phần tạo ra môi trường trực tuyến an toàn và lành mạnh cho trẻ em.

Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là gì, gồm các hoạt động nào? (Hình từ Internet)

Các quy tắc ứng xử chung để bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng gồm gì?

Theo Điều 4 Bộ Quy tắc ứng xử về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng ban hành kèm theo Quyết định 88/QĐ-BTTTT năm 2025 quy định, các quy tắc ứng xử chung để bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là những quy tắc áp dụng cho tất cả các nhóm đối tượng, bao gồm:

(1) Tuân thủ pháp luật Việt Nam về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em; luôn vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.

(2) Ứng xử lành mạnh, tích cực, phù hợp với văn hóa, thuần phong mỹ tục của Việt Nam và phù hợp với độ tuổi trẻ em trên môi trường mạng.

(3) Không sử dụng các hình ảnh và thông tin cá nhân của trẻ mà chưa được sự đồng ý của trẻ, cha, mẹ và người chăm sóc trẻ em theo quy định của pháp luật.

(4) Không sử dụng các hình ảnh và thông tin cá nhân của trẻ em cho các mục đích có nguy cơ ảnh hưởng tới sự an toàn, phát triển lành mạnh của trẻ em.

(5) Tích cực phối hợp với các cơ quan, tổ chức cộng đồng, xã hội thực hiện bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

(6) Khi nghi ngờ hoặc phát hiện các hành vi xâm hại trẻ em, rủi ro đối với trẻ em trên môi trường mạng, nội dung độc hại đối với trẻ em cần khẩn trương, kịp thời phản ánh, tố giác tới các địa chỉ sau:

-Tổng đài điện thoại quốc gia về bảo vệ trẻ em (số 111);

- Cơ quan công an nơi gần nhất;

- Mạng lưới ứng cứu, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng (VN-COP) (https://vn-cop.vn/bao-cao-xam-pham; email: bvte@vncert.vn).

Như vậy, các quy tắc ứng xử chung là cơ sở định hướng hành vi của mọi chủ thể trên môi trường mạng, nhằm bảo đảm quyền, lợi ích và sự an toàn của trẻ em, đồng thời góp phần xây dựng không gian mạng lành mạnh, thân thiện với trẻ em.