Nhóm quyền được sống còn của trẻ em là như thế nào, gồm những quyền gì?

Nhóm quyền được sống còn của trẻ em là như thế nào, gồm những quyền gì?

Nhóm quyền sống còn của trẻ em là những quyền bảo đảm cho trẻ được sống và được đáp ứng các nhu cầu cơ bản để tồn tại như có nơi ở, được nuôi dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

Đây là một trong bốn nhóm quyền cơ bản được ghi nhận trong Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em 1989 và Luật Trẻ em 2016, bên cạnh nhóm quyền bảo vệ, phát triển và tham gia. Nhóm quyền này có ý nghĩa nền tảng, bởi sự sống và những điều kiện sinh hoạt thiết yếu là cơ sở để trẻ thực hiện các quyền khác.

Trẻ em cần được bảo đảm những điều kiện thiết yếu để duy trì sự sống và phát triển khỏe mạnh. Vì vậy, nhóm quyền sống còn nhấn mạnh việc bảo vệ tính mạng, bảo đảm quyền khai sinh, quốc tịch và đáp ứng các nhu cầu cơ bản về sức khỏe, chăm sóc, nuôi dưỡng.

Tại Điều 12, 13, 14, 15 Luật Trẻ em 2016 quy định và những quyền được sống còn của trẻ em như sau:

Điều 12. Quyền sống

Trẻ em có quyền được bảo vệ tính mạng, được bảo đảm tốt nhất các điều kiện sống và phát triển.

Điều 13. Quyền được khai sinh và có quốc tịch

Trẻ em có quyền được khai sinh, khai tử, có họ, tên, có quốc tịch; được xác định cha, mẹ, dân tộc, giới tính theo quy định của pháp luật.

Điều 14. Quyền được chăm sóc sức khỏe

Trẻ em có quyền được chăm sóc tốt nhất về sức khỏe, được ưu tiên tiếp cận, sử dụng dịch vụ phòng bệnh và khám bệnh, chữa bệnh.

Điều 15. Quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng

Trẻ em có quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng để phát triển toàn diện.

Những quy định trên cho thấy nhóm quyền sống còn bao gồm các quyền gắn bó chặt chẽ với nhau. Quyền sống bảo vệ tính mạng và bảo đảm các điều kiện sống, phát triển của trẻ. Quyền được khai sinh và có quốc tịch giúp xác lập các thông tin nhân thân và tư cách pháp lý của trẻ theo quy định của pháp luật. Quyền được chăm sóc sức khỏe giúp phòng ngừa, chữa trị bệnh tật; còn quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần. Bảo đảm đồng thời các quyền này giúp trẻ duy trì sự sống, lớn lên khỏe mạnh và có điều kiện phát triển toàn diện.

Nhóm quyền được sống còn của trẻ em là như thế nào, gồm những quyền gì? (Hình từ Internet)

Những nguy cơ nào có thể đe dọa quyền sống còn của trẻ em hiện nay?

Quyền sống còn của trẻ em có thể bị đe dọa bởi nhiều nguy cơ, ảnh hưởng đến tính mạng và khả năng đáp ứng các nhu cầu thiết yếu như ăn uống, nơi ở, chăm sóc sức khỏe và nuôi dưỡng.

Trước hết, nghèo đói và thiếu thốn điều kiện sinh hoạt khiến trẻ có nguy cơ không được cung cấp đầy đủ thực phẩm, nước sạch và nơi ở an toàn. Thiếu dinh dưỡng kéo dài làm suy giảm sức khỏe, khiến trẻ dễ mắc bệnh. Nếu không được tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời, bệnh tật có thể trở nên nghiêm trọng, đe dọa tính mạng.

Bên cạnh đó, tai nạn, thương tích như đuối nước, tai nạn giao thông, bỏng, điện giật và ngộ độc là những nguy cơ đáng quan tâm. Trẻ còn hạn chế trong nhận biết nguy hiểm và kỹ năng tự bảo vệ nên dễ gặp tai nạn khi thiếu sự giám sát hoặc sống trong môi trường không an toàn.

Bạo lực, bỏ rơi và sao nhãng việc chăm sóc cũng đe dọa quyền sống còn của trẻ. Những hành vi đánh đập, hành hạ hoặc không đáp ứng nhu cầu ăn uống, chữa bệnh có thể gây tổn thương nghiêm trọng về thể chất và tinh thần, thậm chí dẫn đến tử vong.

Ngoài ra, thiên tai, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường và xung đột có thể khiến trẻ mất nơi ở, thiếu thực phẩm, nước sạch và bị gián đoạn chăm sóc y tế. Việc chưa được khai sinh cũng có thể gây khó khăn khi tiếp cận dịch vụ và hỗ trợ.

Vì vậy, gia đình, Nhà nước và xã hội cần phối hợp phòng ngừa nguy cơ, bảo đảm trẻ được chăm sóc và sống an toàn.