Học sinh chưa đủ 18 tuổi có được tự mình ký kết hợp đồng dân sự không?

Học sinh chưa đủ 18 tuổi có được tự mình ký kết hợp đồng dân sự không?

Căn cứ Điều 20 và Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015, người chưa đủ 18 tuổi là người chưa thành niên và chưa có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Do đó, việc ký kết hợp đồng dân sự của học sinh chưa đủ 18 tuổi phải căn cứ vào từng nhóm tuổi cụ thể.

(1) Cá nhân dưới 6 tuổi:

Trong độ tuổi này, cá nhân không có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Giao dịch dân sự đều do người đại diện theo pháp luật của cá nhân đó xác lập, thực hiện.

(2) Cá nhân từ đủ 06 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi

Cá nhân từ đủ 06 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi chỉ được thực hiện các giao dịch phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi; còn những giao dịch khác phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.

(3) Cá nhân từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi

Đối với cá nhân từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi, pháp luật cho phép tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, nhưng vẫn có giới hạn: các giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký hoặc những trường hợp giao dịch dân sự khác theo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.

Như vậy, học sinh chưa đủ 18 tuổi không thể tự do thực hiện tất cả các hợp đồng dân sự một cách độc lập, mà chỉ có thể thực hiện trong phạm vi luật cho phép hoặc phải có sự đồng ý, bảo vệ của người đại diện theo pháp luật.

Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên, tránh việc bị lừa dối, thiệt hại hoặc phải gánh hậu quả pháp lý nặng nề khi chưa có nhận thức đầy đủ về pháp luật.

Học sinh chưa đủ 18 tuổi có được tự mình ký kết hợp đồng dân sự không? (Hình từ Internet)

Hợp đồng dân sự do học sinh chưa đủ 18 tuổi ký kết trong trường hợp nào bị vô hiệu?

Căn cứ Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 quy định giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:

(i) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;

(ii) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;

(iii) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Và hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.

Theo Điều 122 Bộ luật Dân sự 2015, nếu giao dịch dân sự không có một trong các điều kiện được quy định tại Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 thì vô hiệu, trừ trường hợp Bộ luật này có quy định khác.

Trong trường hợp giao dịch dân sự do người chưa thành niên xác lập, thực hiện, pháp luật có quy định riêng về căn cứ tuyên bố vô hiệu. Cụ thể, tại Điều 125 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về giao dịch dân sự vô hiệu do người chưa thành niên xác lập, thực hiện như sau:

- Khi giao dịch dân sự do người chưa thành niên xác lập, thực hiện thì theo yêu cầu của người đại diện của người đó, Tòa án tuyên bố giao dịch đó vô hiệu nếu theo quy định của pháp luật giao dịch này phải do người đại diện của họ xác lập, thực hiện hoặc đồng ý, trừ trường hợp quy định dưới đây:

+ Giao dịch dân sự của người chưa đủ 6 tuổi nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu hàng ngày của người đó;

- Giao dịch dân sự chỉ làm phát sinh quyền hoặc chỉ miễn trừ nghĩa vụ cho người chưa thành niên với người đã xác lập, thực hiện giao dịch với họ;

- Giao dịch dân sự được người xác lập giao dịch thừa nhận hiệu lực sau khi đã thành niên.

Như vậy, hợp đồng dân sự do học sinh chưa đủ 18 tuổi ký kết sẽ bị vô hiệu khi không đáp ứng điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, đặc biệt là điều kiện về năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch được xác lập.

Cụ thể, nếu hợp đồng thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện hoặc phải có sự đồng ý của người đại diện mà người chưa thành niên vẫn tự mình ký kết, thì theo yêu cầu của người đại diện, Tòa án có thể tuyên bố hợp đồng vô hiệu theo Điều 125 Bộ luật Dân sự 2015.

Tuy nhiên, hợp đồng sẽ không bị vô hiệu nếu thuộc các trường hợp ngoại lệ như: giao dịch nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu hàng ngày; giao dịch chỉ làm phát sinh quyền hoặc miễn trừ nghĩa vụ cho người chưa thành niên; hoặc được người đó thừa nhận hiệu lực sau khi đã thành niên.

Do đó, việc xác định hợp đồng có bị vô hiệu hay không phải căn cứ vào điều kiện có hiệu lực của giao dịch và từng trường hợp cụ thể theo quy định pháp luật.