Dùng ảnh người khác chế ảnh meme có vi phạm pháp luật không?

Dùng ảnh người khác chế ảnh meme có vi phạm pháp luật không?

Hiện nay, việc sử dụng ảnh người khác để chế ảnh meme và đăng tải lên mạng xã hội khá phổ biến. Nhiều meme được tạo ra nhằm mục đích giải trí, gây cười hoặc bắt trend trên internet. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào dùng ảnh người khác chế ảnh meme cũng hợp pháp.

Căn cứ theo Điều 21 Hiến pháp 2013 quy định: "Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình."

Bên cạnh đó, căn cứ khoản 1 Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền của cá nhân đối với hình ảnh:

Điều 32. Quyền của cá nhân đối với hình ảnh

1. Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình.

Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý.

Việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

...

Đối với trẻ em, việc sử dụng hình ảnh còn phải tuân thủ các quy định của Luật Trẻ em 2016 về bảo vệ hình ảnh và bí mật đời sống riêng tư của trẻ.

Từ các quy định nêu trên, việc sử dụng hình ảnh của người khác về nguyên tắc phải được người đó đồng ý, kể cả trong trường hợp dùng để chế ảnh meme hoặc đăng tải lên mạng xã hội.

Điều này có nghĩa là nếu tự ý dùng ảnh người khác chế ảnh meme, đăng công khai lên mạng xã hội hoặc gắn với nội dung gây cười, xúc phạm, bôi nhọ hay xuyên tạc thì người thực hiện có thể vi phạm pháp luật.

Trong thực tế, nhiều trường hợp dùng ảnh người khác chế ảnh meme có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý, danh dự hoặc công việc của người có hình ảnh, nhất là khi meme bị lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.

Ví dụ: lấy ảnh bạn học để chế giễu ngoại hình, ghép ảnh người khác với nội dung phản cảm hoặc đăng meme nhằm bêu xấu người khác trên mạng xã hội.

Dùng ảnh người khác chế ảnh meme có vi phạm pháp luật không? (Hình từ Internet)

Dùng ảnh người khác trong trường hợp nào không cần sự đồng ý?

Căn cứ khoản 2 Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 quy định việc sử dụng hình ảnh trong trường hợp sau đây không cần có sự đồng ý của người có hình ảnh hoặc người đại diện theo pháp luật của họ:

- Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng;

- Hình ảnh được sử dụng từ các hoạt động công cộng, bao gồm hội nghị, hội thảo, hoạt động thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động công cộng khác mà không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.

Tuy nhiên, nếu việc sử dụng hình ảnh mà vi phạm quy định tại Điều này thì người có hình ảnh có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định buộc người vi phạm, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, bồi thường thiệt hại và áp dụng các biện pháp xử lý khác theo quy định của pháp luật.