Thế nào là tai nạn cháy nổ? Tai nạn cháy nổ có thể gây ra các thiệt hại về những mặt nào?

Thế nào là tai nạn cháy nổ?

Tai nạn cháy nổ là những sự cố xảy ra ngoài ý muốn do sự bùng cháy hoặc phát nổ của các chất dễ cháy, dễ nổ như điện, gas, xăng dầu, hóa chất…, gây thiệt hại hoặc đe dọa đến tính mạng, sức khỏe con người, tài sản và môi trường.

Một số loại tai nạn cháy, nổ có thể kể đến như:

- Cháy nhà ở, khu dân cư do chập điện, quá tải điện hoặc bất cẩn khi sử dụng lửa.

- Cháy rừng do nắng nóng kéo dài, đốt rác, đốt nương rẫy hoặc tàn thuốc lá.

- Cháy chợ, kho hàng, nhà xưởng, khu công nghiệp do sơ suất trong sản xuất và bảo quản hàng hóa dễ cháy.

- Nổ bình gas, rò rỉ khí gas trong gia đình hoặc nhà hàng, quán ăn.

- Nổ xăng dầu, hóa chất, nồi hơi, bình áp suất trong quá trình sử dụng hoặc vận chuyển.

- Cháy, nổ do sấm sét hoặc các sự cố thiên nhiên tác động vào công trình, thiết bị.

Những tai nạn này thường bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, cả do con người lẫn yếu tố kỹ thuật và môi trường, bao gồm:

- Thiết bị điện quá tải, chập điện, rò điện, dây điện cũ hoặc hư hỏng gây phát sinh tia lửa điện.

- Bình gas, bếp gas rò rỉ hoặc sử dụng sai cách, không khóa van sau khi dùng.

- Bất cẩn khi sử dụng lửa như đốt rác, đốt vàng mã, hút thuốc, nấu ăn quên tắt bếp.

- Tàng trữ xăng, dầu, hóa chất, vật liệu dễ cháy nổ không đúng quy định, để gần nguồn nhiệt hoặc lửa.

- Máy móc, thiết bị kém chất lượng hoặc không được bảo dưỡng định kỳ, dễ phát sinh cháy, nổ trong quá trình hoạt động.

- Thiếu trang thiết bị phòng cháy, chữa cháy như bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, lối thoát hiểm.

- Tác động của thiên nhiên như nắng nóng kéo dài, sấm sét khi mưa dông, cháy rừng lan rộng.

- Thiếu kiến thức và ý thức an toàn của con người, chủ quan, lơ là trong sinh hoạt và sản xuất.

Như vậy, tai nạn cháy nổ có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau và gây hậu quả nghiêm trọng, vì thế việc chủ động phòng ngừa, nâng cao ý thức an toàn và tuân thủ các quy định phòng cháy, chữa cháy là hết sức cần thiết để bảo vệ con người và tài sản.

Thế nào là tai nạn cháy nổ? Tai nạn cháy nổ có thể gây ra các thiệt hại về những mặt nào? (Hình từ Internet)

Tai nạn cháy nổ có thể gây ra các thiệt hại về những mặt nào?

Tai nạn cháy, nổ thường để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến con người mà còn tác động lớn đến tài sản và đời sống xã hội. Cụ thể, các thiệt hại có thể xảy ra trên những mặt sau:

- Thiệt hại về tính mạng, sức khỏe: gây bỏng, ngạt khói, thương tích, thậm chí tử vong.

- Thiệt hại về tài sản: cháy nhà cửa, tiền bạc, hàng hóa, máy móc, phương tiện và các công trình xây dựng.

- Thiệt hại về môi trường: khói, khí độc, hóa chất phát tán gây ô nhiễm không khí, đất, nước.

- Thiệt hại về kinh tế: gián đoạn sản xuất, kinh doanh, tốn kém chi phí khắc phục hậu quả, sửa chữa, bồi thường.

- Thiệt hại về tinh thần, xã hội: gây hoảng loạn, mất ổn định cuộc sống, ảnh hưởng trật tự an toàn xã hội.

Như vậy, cháy, nổ có thể gây thiệt hại toàn diện cả người, của và môi trường, nên cần đặc biệt chú trọng phòng ngừa.

Các hành vi bị nghiêm cấm trong phòng cháy, chữa cháy

Tại Điều 14 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ 2024 quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ bao gồm:

- Cố ý gây cháy, nổ, tai nạn, sự cố hoặc kích động, xúi giục, dụ dỗ người khác gây cháy, nổ, tai nạn, sự cố gây thiệt hại hoặc có khả năng gây thiệt hại về người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân, ảnh hưởng đến kinh tế, môi trường, an ninh, trật tự.

- Xúc phạm, đe dọa, cản trở, chống đối lực lượng thực hiện nhiệm vụ và người tham gia phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.

- Lợi dụng, lạm dụng việc thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, nhũng nhiễu, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

- Lợi dụng việc tham gia chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

- Làm giả, làm sai lệch kết quả thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy, kết quả kiểm tra nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy.

- Báo cháy giả; báo tình huống cứu nạn, cứu hộ giả.

- Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hàng hóa, chất, vật phẩm nguy hiểm về cháy, nổ.

- Chuyển đổi, bổ sung công năng sử dụng công trình, hạng mục công trình không bảo đảm an toàn phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật.

- Kinh doanh phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ có chất lượng không đúng với tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

- Chiếm đoạt, hủy hoại, cố ý làm hư hỏng phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; tự ý thay đổi, di chuyển, che khuất phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, biển báo, biển chỉ dẫn đã được trang bị theo quy định; cản trở lối thoát nạn; làm mất tác dụng của lối thoát nạn, đường thoát nạn, ngăn cháy lan.

- Lấn chiếm, bố trí vật cản gây cản trở hoạt động của phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới.