SCĐ GDKTPL 11 CD bài 9: Khái niệm tranh chấp lao động là gì?

Khái niệm tranh chấp lao động là gì?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 179 Bộ luật Lao động 2019 có nêu khái niệm tranh chấp lao động là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ, lợi ích phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động; tranh chấp giữa các tổ chức đại diện người lao động với nhau; tranh chấp phát sinh từ quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động.

Từ quy định trên có thể thấy, tranh chấp lao động không chỉ giới hạn giữa người lao động và người sử dụng lao động mà còn có thể phát sinh ở phạm vi rộng hơn, như giữa các tổ chức đại diện người lao động hoặc từ các quan hệ liên quan mật thiết đến quan hệ lao động. Điều này phản ánh tính phức tạp và đa dạng của các quan hệ lao động trong thực tiễn.

Về bản chất, tranh chấp lao động xuất hiện khi một bên cho rằng quyền hoặc lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, không được thực hiện đúng theo thỏa thuận hoặc quy định của pháp luật. Đây là biểu hiện của sự xung đột lợi ích trong quan hệ lao động.

Ví dụ về tranh chấp lao động giữa các chủ thể với nhau bao gồm:

Ví dụ 1: Anh M là người lao động làm việc tại Công ty TNHH A theo hợp đồng lao động với mức lương 8 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, trong 2 tháng liên tiếp, công ty không trả lương đúng hạn như đã thỏa thuận. Anh M yêu cầu thanh toán tiền lương nhưng không được giải quyết, từ đó phát sinh tranh chấp lao động về tiền lương giữa anh M và công ty.

Ví dụ 2: Chị L ký hợp đồng lao động thời hạn 1 năm với cửa hàng B. Sau 3 tháng làm việc, cửa hàng đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không có lý do hợp pháp và cũng không báo trước. Không đồng ý với quyết định này, chị L yêu cầu được bồi thường theo quy định pháp luật, từ đó phát sinh tranh chấp lao động về việc chấm dứt hợp đồng trái pháp luật giữa hai bên.

Như vậy, tranh chấp lao động là sự xung đột về quyền và lợi ích trong quan hệ lao động, có thể xảy ra ở nhiều chủ thể và dưới nhiều hình thức khác nhau. Việc nhận diện đúng loại tranh chấp có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

Khái niệm tranh chấp lao động là gì? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động được pháp luật quy định thế nào?

Căn cứ theo Điều 180 Bộ luật Lao động 2019 có quy định về nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động như sau:

(1) Tôn trọng quyền tự định đoạt thông qua thương lượng của các bên trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp lao động.

(2) Coi trọng giải quyết tranh chấp lao động thông qua hòa giải, trọng tài trên cơ sở tôn trọng quyền và lợi ích của hai bên tranh chấp, tôn trọng lợi ích chung của xã hội, không trái pháp luật.

(3) Công khai, minh bạch, khách quan, kịp thời, nhanh chóng và đúng pháp luật.

(4) Bảo đảm sự tham gia của đại diện các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động.

(5) Việc giải quyết tranh chấp lao động do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động tiến hành sau khi có yêu cầu của bên tranh chấp hoặc theo đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và được các bên tranh chấp đồng ý.