SBT Kinh tế Pháp luật 12 trang 83: Chủ thể chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản là quyền gì?

Chủ thể chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản là quyền gì?

Chủ thể chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản đó là quyền định đoạt.

Cụ thể, tại Điều 192 Bộ luật Dân sự 2015 quy định như sau:

Điều 192. Quyền định đoạt

Quyền định đoạt là quyền chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản.

Đây là một trong những quyền cơ bản đối với tài sản, thể hiện việc chủ thể có quyền quyết định số phận pháp lý của tài sản theo ý chí của mình.

Cụ thể, thông qua quyền định đoạt, chủ thể có thể chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho người khác thông qua các giao dịch như mua bán, tặng cho, trao đổi; hoặc từ bỏ quyền sở hữu đối với tài sản khi không còn nhu cầu sử dụng. Ngoài ra, chủ thể cũng có thể làm chấm dứt sự tồn tại của tài sản bằng cách tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản theo quy định của pháp luật.

Như vậy, việc chủ thể chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản là biểu hiện cụ thể của quyền định đoạt theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

SBT Kinh tế Pháp luật 12 trang 83: Chủ thể chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản là quyền gì?(Hình từ Internet)

Quyền định đoạt của chủ sở hữu, người không phải là chủ sở hữu được quy định thế nào?

Căn cứ Điều 194, 195 Bộ luật Dân sự 2015 quy định như sau:

Điều 194. Quyền định đoạt của chủ sở hữu

Chủ sở hữu có quyền bán, trao đổi, tặng cho, cho vay, để thừa kế, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng, tiêu hủy hoặc thực hiện các hình thức định đoạt khác phù hợp với quy định của pháp luật đối với tài sản.

Điều 195. Quyền định đoạt của người không phải là chủ sở hữu

Người không phải là chủ sở hữu tài sản chỉ có quyền định đoạt tài sản theo ủy quyền của chủ sở hữu hoặc theo quy định của luật.

Theo đó, pháp luật đã phân biệt rõ quyền định đoạt của chủ sở hữu và người không phải là chủ sở hữu đối với tài sản.

Đối với chủ sở hữu, quyền định đoạt được thực hiện một cách đầy đủ và độc lập. Chủ sở hữu có quyền quyết định số phận pháp lý của tài sản thông qua các hình thức như: bán, trao đổi, tặng cho, cho vay, để thừa kế, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng, tiêu hủy hoặc thực hiện các hình thức định đoạt khác theo quy định của pháp luật. Đây là biểu hiện rõ nhất của quyền làm chủ đối với tài sản.

Đối với người không phải là chủ sở hữu, quyền định đoạt không mang tính độc lập mà bị giới hạn. Theo quy định, họ chỉ được định đoạt tài sản trong hai trường hợp:

(i) theo ủy quyền của chủ sở hữu; hoặc

(ii) theo quy định của luật.

Do đó, việc định đoạt của người không phải là chủ sở hữu phải dựa trên căn cứ pháp lý cụ thể và không được vượt quá phạm vi được giao.

Ví dụ minh họa: A là chủ sở hữu xe máy nên có quyền bán hoặc tặng cho xe. Nếu A cho B mượn xe thì B không có quyền bán. Chỉ khi A ủy quyền cho B, B mới được thay mặt A thực hiện việc định đoạt.

Như vậy, có thể thấy, pháp luật dân sự xác lập sự khác biệt rõ ràng giữa hai chủ thể: chủ sở hữu giữ quyền định đoạt đầy đủ và độc lập; còn đối với người không phải là chủ sở hữu, quyền này mang tính phụ thuộc và bị giới hạn theo quy định của pháp luật hoặc theo sự ủy quyền.