SBT Kinh tế Pháp luật 12 CTST trang 86: Chủ sở hữu có toàn quyền định đoạt đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của mình đúng không?

Chủ sở hữu có toàn quyền định đoạt đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của mình đúng không?

Tại Điều 194 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

Điều 194. Quyền định đoạt của chủ sở hữu

Chủ sở hữu có quyền bán, trao đổi, tặng cho, cho vay, để thừa kế, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng, tiêu hủy hoặc thực hiện các hình thức định đoạt khác phù hợp với quy định của pháp luật đối với tài sản.

Theo đó, chủ sở hữu có quyền định đoạt tài sản của mình, nhưng quyền này được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật.

Cụ thể, pháp luật cho phép chủ sở hữu được tự do quyết định số phận pháp lý của tài sản, bao gồm các quyền như: bán, trao đổi, tặng cho, cho vay, để thừa kế, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản. Ngoài ra, chủ sở hữu còn có thể thực hiện các hình thức định đoạt khác miễn là không trái với quy định của pháp luật.

SBT Kinh tế Pháp luật 12 CTST trang 86: Chủ sở hữu có toàn quyền định đoạt đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của mình đúng không? (Hình từ Internet)

Người không phải chủ sở hữu thì có quyền định đoạt tài sản không?

Căn cứ tại Điều 195 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

Điều 195. Quyền định đoạt của người không phải là chủ sở hữu

Người không phải là chủ sở hữu tài sản chỉ có quyền định đoạt tài sản theo ủy quyền của chủ sở hữu hoặc theo quy định của luật.

Dựa vào quy định nêu trên, có thể thấy rằng người không phải là chủ sở hữu vẫn có thể thực hiện quyền định đoạt tài sản, nhưng không có quyền tự do định đoạt như chủ sở hữu.

Cụ thể, pháp luật quy định người không phải là chủ sở hữu chỉ được quyền định đoạt tài sản trong hai trường hợp:

- Khi có sự ủy quyền hợp pháp từ chủ sở hữu, ví dụ như được giao bán, cho thuê hoặc chuyển nhượng tài sản theo phạm vi ủy quyền.

- Khi việc định đoạt được pháp luật cho phép hoặc quy định, chẳng hạn như trong một số trường hợp xử lý tài sản để thi hành án, xử lý tài sản bảo đảm, hoặc theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Khi nào quyền định đoạt tài sản bị hạn chế?

Theo Điều 196 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về hạn chế quyền định đoạt như sau:

Điều 196. Hạn chế quyền định đoạt

1. Quyền định đoạt chỉ bị hạn chế trong trường hợp do luật quy định.

2. Khi tài sản đem bán là tài sản thuộc di tích lịch sử - văn hóa theo quy định của Luật di sản văn hóa thì Nhà nước có quyền ưu tiên mua.

Trường hợp cá nhân, pháp nhân có quyền ưu tiên mua đối với tài sản nhất định theo quy định của pháp luật thì khi bán tài sản, chủ sở hữu phải dành quyền ưu tiên mua cho các chủ thể đó.

Trước hết, pháp luật khẳng định nguyên tắc chung là quyền định đoạt chỉ bị hạn chế khi có quy định cụ thể của luật. Điều này có nghĩa là chủ sở hữu về cơ bản vẫn có quyền quyết định đối với tài sản của mình, và chỉ khi pháp luật có quy định rõ ràng thì quyền này mới bị giới hạn.

Bên cạnh đó, đối với tài sản là di tích lịch sử - văn hóa, khi chủ sở hữu có ý định bán thì Nhà nước có quyền ưu tiên mua nhằm bảo vệ giá trị văn hóa, lịch sử của tài sản đó.

Đối với những tài sản mà pháp luật quy định có chủ thể được quyền ưu tiên mua, khi thực hiện việc bán, chủ sở hữu phải dành quyền ưu tiên cho các chủ thể này trước, thay vì tự do bán cho bất kỳ ai.

Tóm lại, quyền định đoạt của chủ sở hữu chỉ bị hạn chế trong những trường hợp do pháp luật quy định, và các hạn chế này mang tính cần thiết để đảm bảo sự cân bằng giữa quyền lợi cá nhân và lợi ích chung của xã hội.