SBT Giáo dục công dân 7 Bài 10: Nghiêm cấm con cháu có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà đúng không?

Nghiêm cấm con cháu có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà đúng không?

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm con cháu có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà. Điều này xuất phát từ việc pháp luật không chỉ bảo vệ quyền và lợi ích của cha mẹ, ông bà mà còn đặt ra những nghĩa vụ cụ thể đối với con cháu trong gia đình.

Tại khoản 2 Điều 70, khoản 2 Điều 71, khoản 2 Điều 104 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về quyền và nghĩa vụ của con như sau:

Điều 70. Quyền và nghĩa vụ của con

…

2. Có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình.

…

Điều 71. Nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng

…

2. Con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự, ốm đau, già yếu, khuyết tật; trường hợp gia đình có nhiều con thì các con phải cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ.

…

Điều 104. Quyền, nghĩa vụ của ông bà nội, ông bà ngoại và cháu

…

2. Cháu có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà nội, ông bà ngoại; trường hợp ông bà nội, ông bà ngoại không có con để nuôi dưỡng mình thì cháu đã thành niên có nghĩa vụ nuôi dưỡng.

Theo đó, pháp luật Việt Nam nghiêm cấm con cháu có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà. Các quy định này đã xác lập rõ những nghĩa vụ cơ bản mà con cháu phải thực hiện đối với các thành viên lớn tuổi trong gia đình, bao gồm yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, chăm sóc, nuôi dưỡng và phụng dưỡng cha mẹ, ông bà.

Pháp luật còn quy định trách nhiệm cụ thể của con trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự, ốm đau, già yếu hoặc khuyết tật. Đối với ông bà, cháu cũng có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc và phụng dưỡng; nếu ông bà không có con để nuôi dưỡng mình thì cháu đã thành niên phải thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.

Những quy định trên cho thấy pháp luật không chỉ đề cao truyền thống hiếu kính của gia đình Việt Nam mà còn đặt ra trách nhiệm pháp lý cụ thể đối với con cháu. Do đó, các hành vi ngược đãi, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, bạo hành, bỏ mặc hoặc đối xử thiếu tôn trọng với cha mẹ, ông bà đều trái với nghĩa vụ mà pháp luật quy định. Những hành vi này không chỉ làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cha mẹ, ông bà mà còn xâm phạm các chuẩn mực đạo đức xã hội, phá vỡ sự gắn kết trong gia đình.

Vì vậy, con cháu có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc và phụng dưỡng cha mẹ, ông bà, đồng thời tuyệt đối không được có các hành vi ngược đãi, xúc phạm đối với các thành viên lớn tuổi trong gia đình.

SBT Giáo dục công dân 7 Bài 10: Nghiêm cấm con cháu có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà đúng không? (Hình từ Internet)

Vì sao con cháu không được có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà?

Theo quy định của pháp luật hiện hành, con cháu không được có hành vi ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà vì pháp luật đã xác định rõ trách nhiệm của con cháu trong việc yêu thương, kính trọng, chăm sóc và phụng dưỡng các thành viên lớn tuổi trong gia đình.

Cụ thể, con có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo và phụng dưỡng cha mẹ; đồng thời có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ ốm đau, già yếu, khuyết tật hoặc mất năng lực hành vi dân sự. Bên cạnh đó, cháu cũng có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà nội, ông bà ngoại và thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng trong những trường hợp luật định.

Những quy định này thể hiện quan điểm nhất quán của pháp luật trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cũng như danh dự, nhân phẩm của cha mẹ, ông bà. Do đó, các hành vi ngược đãi, xúc phạm, bạo hành hoặc đối xử thiếu tôn trọng với cha mẹ, ông bà không chỉ đi ngược lại truyền thống đạo đức, văn hóa hiếu kính của gia đình Việt Nam mà còn trái với các nghĩa vụ pháp lý mà con cháu phải thực hiện.

Thay vì có những hành vi gây tổn hại về thể chất hoặc tinh thần, con cháu phải có trách nhiệm quan tâm, chăm sóc và tạo điều kiện để cha mẹ, ông bà có cuộc sống ổn định, được tôn trọng và bảo đảm các quyền chính đáng của mình.

Vì vậy, việc nghiêm cấm con cháu ngược đãi, xúc phạm cha mẹ, ông bà là cần thiết nhằm bảo vệ các giá trị đạo đức gia đình, duy trì sự gắn kết giữa các thế hệ và bảo đảm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ mà pháp luật đã quy định đối với con cháu trong quan hệ gia đình.