Pháp luật hình sự không áp dụng hình phạt tù chung thân, tử hình đối với những ai?

Pháp luật hình sự không áp dụng hình phạt tù chung thân, tử hình đối với những ai?

Pháp luật hình sự quy định rõ đối tượng không bị áp dụng hình phạt tù chung thân và tử hình như sau:

* Về hình phạt tù chung thân (Điều 39 Bộ luật Hình sự 2015)

Tù chung thân là hình phạt tù không thời hạn được áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, nhưng chưa đến mức bị xử phạt tử hình.

Tuy nhiên, người dưới 18 tuổi khi phạm tội không bị áp dụng hình phạt tù chung thân.

* Về hình phạt tử hình (Điều 40 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025)

- Tử hình là hình phạt đặc biệt chỉ áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc một trong nhóm các tội xâm phạm an ninh quốc gia, xâm phạm tính mạng con người, các tội phạm về ma túy, tham nhũng và một số tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác do Bộ luật Hình sự 2015 quy định.

- Đối tượng không bị áp dụng hình phạt tử hình gồm:

+ Người dưới 18 tuổi khi phạm tội;

+ Phụ nữ có thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi khi phạm tội hoặc khi xét xử; hoặc

+ Người đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử.

- Không thi hành án tử hình đối với người bị kết án nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Phụ nữ có thai hoặc phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi;

+ Người đủ 75 tuổi trở lên;

+ Người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối.

Trường hợp thuộc các đối tượng không bị áp dụng hình phạt tử hình hoặc trường hợp người bị kết án tử hình được ân giảm, thì hình phạt tử hình được chuyển thành tù chung thân.

Pháp luật hình sự không áp dụng hình phạt tù chung thân, tử hình đối với những ai? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc áp dụng hình phạt đối với người dưới 18 tuổi khi phạm tội như thế nào?

Nguyên tắc áp dụng hình phạt đối với người dưới 18 tuổi khi phạm tội được căn cứ theo Điều 12 Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024 như sau:

- Hình phạt áp dụng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội chủ yếu nhằm giáo dục họ ý thức tôn trọng, tuân theo pháp luật và các chuẩn mực đạo đức, lối sống, ngăn ngừa họ phạm tội mới, có tác dụng phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm.

- Tòa án chỉ áp dụng hình phạt đối với người dưới 18 tuổi phạm tội nếu xét thấy việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng không bảo đảm hiệu quả giáo dục, phòng ngừa. Trường hợp phải áp dụng hình phạt thì ưu tiên áp dụng hình phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, hình phạt tù nhưng cho hưởng án treo.

- Không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người dưới 18 tuổi phạm tội.

- Tòa án chỉ áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi phạm tội khi xét thấy các hình phạt và biện pháp khác không có tác dụng răn đe, phòng ngừa.

- Khi xử phạt tù có thời hạn, Tòa án cho người dưới 18 tuổi phạm tội được hưởng mức án nhẹ hơn mức án áp dụng đối với người thành niên phạm tội tương ứng và với thời hạn thích hợp ngắn nhất.

- Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với người dưới 18 tuổi phạm tội.

- Án đã tuyên đối với người dưới 18 tuổi phạm tội nếu thuộc trường hợp sau đây thì không tính để xác định tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm:

+ Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội;

+ Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng hoặc tội rất nghiêm trọng do vô ý.