Lãnh thổ quốc gia là gì? Chủ quyền quốc gia đối với lãnh thổ được thể hiện ở hai phương diện cơ bản nào?

Lãnh thổ quốc gia là gì?

Lãnh thổ quốc gia là phạm vi không gian thuộc chủ quyền của một quốc gia, đồng thời là cơ sở để quốc gia thực hiện quyền lực nhà nước và khẳng định vị thế trong quan hệ quốc tế. Lãnh thổ quốc gia được cấu thành bởi bốn bộ phận cơ bản gồm: vùng đất, vùng nước, vùng trời và vùng lòng đất.

Trong phạm vi lãnh thổ của mình, quốc gia thực hiện chủ quyền đầy đủ đối với lãnh thổ đất liền, nội thủy và vùng trời; riêng đối với lãnh hải, việc thực hiện chủ quyền phải phù hợp với quy định của pháp luật quốc tế, trong đó có quyền đi qua không gây hại của tàu thuyền nước ngoài.

Ngoài nội thủy và lãnh hải, quốc gia còn có các vùng biển như vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa, trong đó mức độ thực hiện quyền chủ quyền và quyền tài phán có sự khác nhau.

Lãnh thổ quốc gia được xác định thông qua hệ thống biên giới quốc gia trên đất liền, trên biển và trên không, được phân định rõ ràng với các quốc gia khác hoặc các khu vực có quy chế pháp lý quốc tế. Đây là không gian thiêng liêng, toàn vẹn và bất khả xâm phạm, gắn liền với chủ quyền, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của mỗi quốc gia.

Như vậy, lãnh thổ quốc gia là toàn bộ không gian thuộc chủ quyền của một quốc gia, bao gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời và vùng lòng đất, nơi quốc gia thực hiện quyền lực nhà nước đối với dân cư và các hoạt động diễn ra trong phạm vi đó.

Lãnh thổ quốc gia là gì? Chủ quyền quốc gia đối với lãnh thổ được thể hiện ở hai phương diện cơ bản nào? (Hình từ Internet)

Chủ quyền quốc gia đối với lãnh thổ được thể hiện ở hai phương diện cơ bản nào?

Chủ quyền quốc gia đối với lãnh thổ được thể hiện ở hai phương diện cơ bản là phương diện quyền lực và phương diện vật chất. Hai phương diện này gắn bó chặt chẽ với nhau, phản ánh đầy đủ quyền làm chủ của quốc gia đối với lãnh thổ của mình.

- Về phương diện quyền lực:

Chủ quyền lãnh thổ trước hết thể hiện ở việc quốc gia thực hiện quyền lực nhà nước tối cao trong phạm vi lãnh thổ của mình. Quyền lực này được thực hiện thông qua hệ thống cơ quan nhà nước và có hiệu lực đối với mọi tổ chức, cá nhân sinh sống hoặc hoạt động trong lãnh thổ, không phân biệt quốc tịch. Quyền lực đó bao trùm tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội như chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh.

Đây là quyền lực độc lập của quốc gia trong phạm vi lãnh thổ, không bị chi phối bởi bất kỳ quốc gia nào khác. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc thực hiện quyền lực này phải phù hợp với các nguyên tắc và quy định của pháp luật quốc tế, đồng thời tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia khác.

- Về phương diện vật chất:

Chủ quyền lãnh thổ còn thể hiện ở quyền của quốc gia đối với các yếu tố vật chất và tài nguyên thiên nhiên trong phạm vi lãnh thổ. Cụ thể, quốc gia có quyền quản lý, khai thác, sử dụng và bảo vệ các nguồn tài nguyên như đất đai, nguồn nước, rừng, khoáng sản, tài nguyên biển, tài nguyên trong lòng đất… Việc thực hiện các quyền này nhằm phục vụ lợi ích chung của quốc gia và cộng đồng dân cư, đồng thời bảo đảm phát triển bền vững.

Ngoài ra, quốc gia còn có quyền quyết định việc phân bổ, sử dụng và bảo vệ các nguồn lực vật chất trong lãnh thổ, cũng như xây dựng các chính sách phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với điều kiện thực tế của mình.

Như vậy, chủ quyền quốc gia đối với lãnh thổ được thể hiện ở quyền lực quản lý của nhà nước và quyền đối với các yếu tố vật chất trong lãnh thổ, qua đó khẳng định quyền làm chủ của quốc gia đối với lãnh thổ của mình.