Giáo dục công dân 7 Bài 5: Chỉ cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới có thể bảo vệ được các di sản văn hóa đúng hay sai?

Chỉ cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới có thể bảo vệ được các di sản văn hóa đúng hay sai?

Di sản văn hóa là tài sản vô giá của dân tộc, chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học được hình thành và lưu truyền qua nhiều thế hệ. Để bảo vệ những giá trị ấy, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền giữ vai trò hết sức quan trọng. Nhà nước ban hành các quy định pháp luật, xây dựng chính sách bảo tồn, tổ chức quản lý, tu bổ, tôn tạo di tích, kiểm kê, nghiên cứu và có những biện pháp cần thiết nhằm ngăn chặn các hành vi xâm hại đến di sản văn hóa.

Căn cứ Điều 5 Luật Di sản văn hóa 2024 quy định về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm đối với di sản văn hóa, cơ quan, đơn vị, tổ chức, cộng đồng dân cư, gia đình, dòng họ, pháp nhân và cá nhân đều có quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm tham gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa theo quy định của pháp luật.

Từ quy định trên có thể thấy, việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mà còn là quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, gia đình, dòng họ, pháp nhân và mỗi cá nhân theo quy định của pháp luật.

Nếu cho rằng chỉ cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới có thể bảo vệ được các di sản văn hóa thì đó là cách nhìn chưa đầy đủ. Bởi lẽ, di sản văn hóa không tồn tại tách biệt mà gắn bó mật thiết với đời sống của cộng đồng. Việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản chỉ thực sự hiệu quả khi có sự chung tay của toàn xã hội. Ý thức, thái độ và hành động của mỗi người dân đều có ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của di sản.

Trong thực tế, nhiều di sản được gìn giữ và lan tỏa nhờ tình yêu, niềm tự hào và tinh thần trách nhiệm của người dân địa phương. Những nghệ nhân miệt mài truyền dạy nghề truyền thống, những người dân tự nguyện tham gia bảo vệ di tích, những bạn trẻ tích cực quảng bá văn hóa quê hương trên các nền tảng truyền thông,... tất cả đều đang góp phần gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc.

Ngược lại, chỉ một hành vi thiếu ý thức như xả rác, vẽ bậy lên di tích, buôn bán trái phép cổ vật hay thờ ơ trước sự xuống cấp của di sản cũng có thể gây ra những hậu quả đáng tiếc.

Có thể thấy, bảo vệ di sản văn hóa là trách nhiệm chung của Nhà nước, cộng đồng và mỗi công dân. Nhà nước giữ vai trò định hướng, quản lý; còn mỗi người chính là chủ thể trực tiếp tham gia gìn giữ và lan tỏa các giá trị di sản văn hóa. Chỉ khi tất cả cùng nâng cao ý thức và hành động thiết thực, các di sản văn hóa mới có thể được bảo tồn bền vững và tiếp tục trở thành niềm tự hào của dân tộc Việt Nam.

Chỉ cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới có thể bảo vệ được các di sản văn hóa đúng hay sai? (Hình từ Internet)

Mỗi người cần làm gì để góp phần bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa?

Mỗi người đều có thể góp phần bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa bằng những hành động cụ thể, phù hợp với lứa tuổi và khả năng của bản thân. Một số việc cần làm là:

- Tích cực học tập, tìm hiểu để nâng cao hiểu biết về lịch sử, ý nghĩa và giá trị của các di sản văn hóa.

- Có ý thức trân trọng, giữ gìn và bảo vệ các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, hiện vật và các loại hình nghệ thuật truyền thống.

- Thực hiện đúng các quy định khi tham quan di sản; không xả rác, viết, vẽ bậy lên di tích hoặc có những hành vi làm hư hại, xuống cấp di sản.

- Giới thiệu, quảng bá những giá trị tốt đẹp của di sản văn hóa Việt Nam đến bạn bè, người thân và du khách.

- Tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, bảo tồn và phát huy giá trị di sản do nhà trường, địa phương hoặc các tổ chức phát động.

- Kịp thời nhắc nhở, phê phán hoặc báo cho cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện những hành vi xâm hại đến di sản văn hóa.

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa không phải là những việc làm lớn lao mà bắt nguồn từ ý thức và hành động của mỗi người trong cuộc sống hằng ngày. Khi biết trân trọng và gìn giữ di sản, chúng ta đang góp phần bảo vệ cội nguồn dân tộc, lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp và trao truyền những tài sản vô giá ấy cho các thế hệ tương lai.