Bài 1: Nền kinh tế và các hoạt động của nền kinh tế (CTST lớp 10) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy quan sát các tranh dưới đây và thực hiện yêu cầu.

Nêu các hoạt động kinh tế được mô tả trong tranh và chia sẻ hiểu biết của em về các hoạt động kinh tế đó.

Em hãy đọc trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

Anh D quyết định chuyển toàn bộ diện tích đất trồng lúa của gia đình sang trồng bưởi da xanh với quy mô 450 gốc. Không chỉ chăm sóc tỉ mỉ, anh D còn tích cực học hỏi các kĩ thuật trồng trọt, áp dụng biện pháp cắt tỉa cành, hạn chế sử dụng
phân hoá học, ưu tiên dùng phân hữu cơ, phân vi sinh làm cho cây bưởi ngày càng sai quả. Anh D còn tận dụng đất dưới tán cây để trồng cây sả, gừng, vừa tạo cho khu vườn không gian 2 tầng đẹp mắt, vừa đem lại hiệu quả kinh tế cao. Mỗi năm, gia đình anh cung cấp ra thị trường nhiều nông sản sạch, có giá trị cao.

Hoạt động sản xuất trên đã mang lợi hiệu quả như thế nào cho gia đình anh D và xã hội?

Em hãy đọc các trường hợp sau và thực hiện yêu cầu.

Trường hợp 1. 

Doanh nghiệp dệt may T trúng thầu sản xuất quẩn áo bảo hộ lao động, cung cấp cho các đối tác ở châu Âu nên đã thu hẹp sản xuất áo sơ mi nam, nữ; đầu tư máy móc và nhân công hoàn thành các đơn hàng. Nhờ nhanh nhạy nắm bắt kịp xu hướng, các đơn hàng gia tăng đáng kể, doanh thu và lợi nhuận tăng, giảm bớt thiệt hại do việc tạm dừng các đơn hàng may mặc, doanh nghiệp có điều kiện duy trì sản xuất, tăng thu nhập cho công nhân.

- Nhận xét về quyết định phân bố nguồn lực sản xuất và phân chia kết quả sản xuất của doanh nghiệp dệt may T trong trường hợp trên.
- Nêu vai trò của hoạt động phân phối đối với người sản xuất và người tiêu dùng.

Trường hợp 2.

Nhiều siêu thị, chuỗi cửa hàng tiện lợi trong cả nước đã linh động triển khai các dịch vụ đặt hàng trực tuyến khi nhận thấy nhu cầu mua sắm trực tuyến của khách hàng đang ngày càng trở nên phổ biến. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp trên còn triển khai nhóm nhân viên "đi chợ hộ", giao hàng trực tiếp hoặc khách hàng đến lấy theo các khung giờ phù hợp.

- Nêu vai trò của hoạt động trao đổi đối với người sản xuất và người tiêu dùng.
- Hãy kể tên các hình thức trao đổi, mua bán trực tuyến khác mà em biết.

Em hãy đọc trường hợp sau và trả lời

Chỉ còn vài ngày nữa, năm học mới sẽ chính thức bắt đầu nên lượng khách hàng đến nhà sách, siêu thị mua sắm đồ dùng học tập càng tấp nập. Các sản phẩm như sách giáo khoa, vở và đồ dùng học tập với mẫu mã đẹp, chất lượng và giá cả hợp lí của các thương hiệu nổi tiếng trong nước đã thu hút được sự quan tâm của khách hàng. So với các năm trước, người tiêu dùng hiện nay không chỉ quan tâm đến mục đích sử dụng mà còn chú ý đến nguồn gốc, nguyên liệu sản xuất nhằm đảm bảo an toàn sức khoẻ.

- Thị hiếu của người tiêu dùng thay đổi như thế nào so với các năm trước trong trường hợp trên?
- Hoạt động tiêu dùng có vai trò như thế nào đối với sản xuất, phân phối - trao đổi?

Em hãy đọc các trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

Trường hợp 1.
Anh K dự định mở cửa hàng bán trà sữa ngay trước cổng trường học. Anh sẽ tìm mua nguồn nguyên liệu rẻ, bột trà chế biến từ bột màu, đường hoá học, hương vị chế tạo từ các chất tổng hợp,... Anh cho rằng điều này không những tạo sự hấp dẫn của sản phẩm mà giá bán sẽ rẻ hơn.

- Em có nhận xét gì về dự định hoạt động kinh doanh của anh K?
- Nếu là anh K, em sẽ thực hiện kinh doanh như thế nào?

Trường hợp 2.
Với phương châm "Sức khoẻ người tiêu dùng là tiêu chí hàng đầu", Doanh nghiệp Q luôn sản xuất các sản phẩm từ nguồn nguyên liệu tự nhiên, bao bì đóng gói thân thiện với môi trường. Nhiều năm qua, Doanh nghiệp Q liên tục trồng cây xung quanh nhà máy, tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch. Doanh nghiệp cũng đầu tư kinh phí để cải tiến thiết bị sản xuất, xây dựng hệ thống xử lí xả thải, giảm thiểu tối đa nguy cơ ô nhiễm môi trường.

- Em có nhận xét gì về hoạt động của Doanh nghiệp Q?
- Hoạt động đó có ý nghĩa như thế nào đối với kinh tế - xã hội?

1. Trao đổi cùng các bạn và cho biết, em đồng tình hoặc không đồng tình với ý kiến nào. Giải thích vì sao.

a. Chỉ khi kinh doanh hàng hoá mới tạo ra lợi ích về kinh tế, từ đó thúc đẩy và phát triển kinh tế quốc gia.

b. Hoạt động tiêu dùng là căn cứ để xác định số lượng, chất lượng hàng hoá.

c. Hạn chế hoạt động sản xuất là biện pháp cẩn thiết để cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường ở nước ta hiện nay.

d. Phân phối - trao đổi đóng vai trò là cẩu nối thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng.

2. Em hãy đọc các trường hợp sau và thực hiện yêu cầu.

Trường hợp 1.

Nhờ mô hình xe công nghệ mà thị trường dịch vụ taxi, "xe ôm" công nghệ, giao hàng nhanh,... tại các thành phố lớn sôi động hơn. Việc này góp phẩn phát triển nền kinh tế - xã hội, tạo việc làm và nhu cầu sử dụng lao động, làm thay đổi thói quen tiêu
dùng, sinh hoạt và di chuyển của người dân theo hướng tiện lợi, tích cực.

- Xác định các hoạt động kinh tế mà các hãng xe công nghệ đang thơm gia.
- Nêu những đóng góp mà các hãng xe công nghệ mang lại cho nền kinh tế.

Trường hợp 2.

Sắp đến ngày 8 tháng 3, K bàn với T cùng nhau góp tiền để dành mua hoa về bán. Nhờ khéo tay và ham học hỏi, K và T kết được những bó hoa vô cùng xinh xắn, rất được khách hàng yêu thích và ủng hộ. Việc kinh doanh trên đem lại cho K và T một số tiền nhỏ. Hai bạn dự định dùng số tiền ấy tham gia một khoá học về cắm hoa, nhằm phát triển năng khiếu của bản thân.

- Xác định hoạt động kinh tế mà K và T đã tham gia.
- Nhận xét về việc làm của K và T khi tham gia vào hoạt động kinh tế kể trên.

Trường hợp 3

Xu hướng "tiêu dùng xanh" hiện nay đang được nhiều người quan tâm. Người tiêu dùng chuyển sang lựa chọn các sản phẩm như bình đựng nước bằng thuỷ tinh thay cho bình nhựa, sử dụng túi vải thay cho túi nilon,... Điều này góp phần tạo nên được sản phẩm thân thiện môi trường, giảm chất thải và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

- Xác định hoạt động kinh tế trong trường hợp trên.
- Nhận xét về tác động của xu hướng "tiêu dùng xanh" đến đời sống xã hội.

3. Em hãy đọc trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

Gia đình M chuyên trồng và cung cấp sản phẩm rau hữu cơ cho thị trường. Sau giờ học, M thường giúp bố mẹ đóng gói sản phẩm. Nhờ khả năng giao tiếp tốt, bố mẹ giao cho M nhiệm vụ trực điện thoại, trả lời các đơn đặt hàng của khách hàng. M còn tìm tòi, giới thiệu sản phẩm của gia đình qua mạng xã hội, để mọi người biết đến nhiều hơn.

- M đã tham gia hoạt động nào cùng gia đình? Em có ý kiến như thế nào về việc làm của M?
- Em sẽ làm gì để tham gia vào các hoạt động kinh tế phù hợp với lứa tuổi?

4. Em hãy đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi.

Khu vực nhà B sinh sống có nhiều hộ sản xuất kinh doanh làm sợi bún, phở. Thấy hộ kinh doanh P thường xuyên để bún dưới đất, B về nhà nói chuyện với mẹ:
- Mẹ ơi, hộ kinh doanh P không che đậy bún để ruổi bọ bay vào, rất mất vệ sinh ạ!
Mẹ B thở dài:
- Vậy thôi, từ mai nhà mình không mua bún ở đó nữa.
B nói thêm:
- Hay là mình báo chính quyền mẹ nhỉ?
Nghe vậy, mẹ của B bảo:
- Nhưng cũng là tình làng nghĩa xóm. Khó nghĩ quá!

- Em có đồng tình với hành động của B không? Vì sao?
- Nếu là B, em sẽ nói như thế nào với mẹ?

1. Em hãy cùng các bạn lên ý tưởng cho kế hoạch kinh doanh một mặt hàng phù hợp với đối tượng ngưòi mua là học sinh trung học phố thông.

2. Em hãy tìm hiểu và viết bài giới thiệu về một sản phẩm thân thiện với môi trường và chia sẻ cùng các bạn trong lớp.