Bài 4: Khái quát chung về mô hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ (CTST lớp 10) | Sách chuyên đề - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy quan sát các tranh sau và thực hiện yêu cầu.

- Liệt kê các hoạt động sản xuất, kinh doanh được mô tả trong tranh.

- Kể thêm một số lĩnh vực kinh doanh khác mà em biết.

Em hãy đọc các thông tin, trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

THÔNG TIN:

Doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng là doanh nghiệp có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm lớn hơn 10 người và không quá 100 người, tổng doanh thu của năm lớn hơn 3 tỉ và không quá 50 tỉ đồng hoặc tổng nguồn vốn lớn hơn 3 tỉ nhưng không quá 20 tỉ đồng.

Doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm lớn hơn 10 người và không quá 50 người, tổng doanh thu của năm lớn hơn 10 tỉ và không quá 100 tỉ đồng hoặc tổng nguồn vốn lớn hơn 3 tỉ nhưng không quá 50 tỉ đồng.

Doanh nghiệp nhỏ được Nhà nước hỗ trợ tư vấn, hướng dẫn hồ sơ, thủ tục thành lập, miễn giảm phí, thuế môn bài khi thành lập; ngoài ra, doanh nghiệp còn được cung cấp thông tin thị trường, đào tạo nhân lực.

(Trích Điều 5, Nghị định số 80/2021/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ)

Trường hợp:

Công ti A đăng kí giấy phép kinh doanh để thành lập công ti kinh doanh nhà hàng, vốn điều lệ của công ti là 5 tỉ đồng. Để vận hành công việc, giám đốc công ti cần tuyển dụng số lượng 40 nhân viên chính thức và 60 nhân viên thời vụ. Nhân viên chính thức sẽ được đảm bảo các quyền lợi về bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cùng mức thưởng, hoa hồng theo quý. Nhân viên thời vụ sẽ được thưởng hoa hồng theo các giai đoạn kinh doanh khác nhau của công ti.

Câu hỏi:

- Công ti A có phải là doanh nghiệp nhỏ không? Căn cứ nào để xác định Công ti A là doanh nghiệp nhỏ?

- Theo em, doanh nghiệp nhỏ là gì?

Em hãy đọc các trường hợp sau và thực hiện yêu cầu.

Trường hợp 1:

Doanh nghiệp HT chuyên sản xuất thời trang cho giới trẻ như áo phông, quần jean,... theo thị hiếu người tiêu dùng. Vài năm qua, doanh nghiệp luôn linh hoạt với các xu hướng thời trang, cập nhật thay đổi mẫu mã, chất liệu và kĩ thuật sản xuất, chăm sóc khách hàng chu đáo nên khách hàng rất yêu thích thương hiệu thời trang HT. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng tối đa hoá nguồn lực như nhân sự, tài chính, nguyên vật liệu làm hạn chế sai sót và thất thoát. Không những thế, việc đưa ra các quyết định liên quan đến quản lí và giải quyết các vấn đề phát sinh khá nhanh chóng giúp quá trình hoạt động, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp HT diễn ra hiệu quả.

Trường hợp 2:

Doanh nghiệp của ông A chuyên về nuôi tôm sú. Nhiều năm qua, việc kinh doanh của ông gặp nhiều thuận lợi nhờ chính sách vay vốn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của các tỉnh vùng sâu, vùng xa. Hơn nữa, doanh nghiệp của ông có quy mô nhỏ nên rất linh động trong việc thay đổi và nâng cấp mô hình nuôi tôm sú, từ mô hình nuôi tôm thâm canh đến mô hình nuôi tôm công nghệ cao. Ông A luôn chủ động trong việc đầu tư trang thiết bị, máy móc và nguyên vật liệu nuôi tôm để đạt năng suất cao nhất. Vì vậy, từ khoản vay ban đầu, ông dần trả được nợ và mở rộng mô hình sản xuất, nuôi trồng tôm sú của mình.

Câu hỏi:

- Cho biết lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ trong hai trường hợp trên.

- Nêu những thuận lợi trong quá trình tham gia sản xuất, kinh doanh của hai doanh nghiệp nhỏ được đề cập.

Trường hợp 3:

Ông P, giám đốc một doanh nghiệp nhỏ, đang rất buồn rầu vì ông được đề nghị tham gia một dự án kinh doanh lớn nhưng do quy mô nhỏ, số vốn ít, chưa có nhiều chi phí để đầu tư nghiên cứu và đào tạo nhân lực, mà việc vay vốn thì không dễ dàng nên doanh nghiệp của ông không đủ năng lực cung cấp cho hợp đồng, ông đành từ chối trong sự tiếc nuối.

Trường hợp 4:

Công ti của bà M là doanh nghiệp nhỏ kinh doanh trong lĩnh vực chế biến thủy, hải sản cho thị trường tiêu dùng trong nước. Bà M muốn mở rộng quy mô kinh doanh và xuất khẩu sản phẩm của công ti mình. Tuy nhiên, bà gặp nhiều khó khăn về nhân sự trong việc quản lí và vận hành các trang thiết bị chế biến, đóng gói và cấp đông. Bà phân vân giữa việc đẩy mạnh đào tạo, phát triển chuyên môn cho nhân sự hiện tại hay tuyển dụng nhân sự mới có trình độ cao, cũng như khả năng tài chính hiện có của công ti bà.

Câu hỏi: Xác định khó khăn mà doanh nghiệp của ông P và công ti bà M gặp phải.

Em hãy quan sát các hình ảnh sau và trả lời câu hỏi:

[Hình ảnh]

Câu hỏi: Các hoạt động sản xuất, kinh doanh trên thuộc lĩnh vực kinh doanh nào? (Gợi ý: nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ, ...)

Em hãy đọc trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

Trong một hội thảo của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, anh K đã chia sẻ hành trình từ khởi nghiệp đến thành công của mình.

Thời gian đầu, anh K phải đầu tư nhiều máy móc, nhà xưởng, chi phí thuê công nhân cũng như chi phí nguyên vật liệu mà chưa có khách hàng do thương hiệu mới, nhiều đối thủ cạnh tranh. Nhưng anh quyết tâm theo đuổi triết lí: “Lợi nhuận phải đi cùng chất lượng sản phẩm tốt, không chạy theo lợi nhuận trước mắt.”

May mắn là doanh nghiệp của anh K có được đội ngũ nhân viên giỏi và tâm huyết. Anh quyết tâm bỏ thêm vốn làm các chương trình quảng cáo, dùng thử sản phẩm, phân biệt hàng thật – hàng giả, nâng cao dịch vụ khách hàng. Ngoài ra, anh còn đầu tư công nghệ mới cho sản xuất, hoạch định chiến lược cho sản phẩm, thương hiệu, cũng như cơ cấu tổ chức quản lí của doanh nghiệp. Hiện nay, doanh nghiệp của anh đã gây dựng được thương hiệu uy tín, doanh thu ổn định, nhiều khách hàng trung thành, tạo được công ăn việc làm cho lao động địa phương, cũng như cung cấp cho thị trường sản phẩm tốt, tiêu thụ được nông sản địa phương và đưa thương hiệu Việt vươn lên tầm cao mới.

Câu hỏi:

- Mục tiêu sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp anh K là gì?

- Các nhân tố bên trong và bên ngoài nào có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp anh K? Nêu ví dụ minh họa cho sự ảnh hưởng của các nhân tố đó đối với một doanh nghiệp thực tế mà em biết.

Em hãy đọc trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

Trong một hội thảo của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, anh K đã chia sẻ hành trình từ khởi nghiệp đến thành công của mình.

Thời gian đầu, anh K phải đầu tư nhiều máy móc, nhà xưởng, chi phí thuê công nhân cũng như chi phí nguyên vật liệu mà chưa có khách hàng do thương hiệu mới, nhiều đối thủ cạnh tranh. Nhưng anh quyết tâm theo đuổi triết lí: “Lợi nhuận phải đi cùng chất lượng sản phẩm tốt, không chạy theo lợi nhuận trước mắt.”

May mắn là doanh nghiệp của anh K có được đội ngũ nhân viên giỏi và tâm huyết. Anh quyết tâm bỏ thêm vốn làm các chương trình quảng cáo, dùng thử sản phẩm, phân biệt hàng thật – hàng giả, nâng cao dịch vụ khách hàng. Ngoài ra, anh còn đầu tư công nghệ mới cho sản xuất, hoạch định chiến lược cho sản phẩm, thương hiệu, cũng như cơ cấu tổ chức quản lí của doanh nghiệp. Hiện nay, doanh nghiệp của anh đã gây dựng được thương hiệu uy tín, doanh thu ổn định, nhiều khách hàng trung thành, tạo được công ăn việc làm cho lao động địa phương, cũng như cung cấp cho thị trường sản phẩm tốt, tiêu thụ được nông sản địa phương và đưa thương hiệu Việt vươn lên tầm cao mới.

Câu hỏi:

- Mục tiêu sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp anh K là gì?

- Các nhân tố bên trong và bên ngoài nào có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp anh K? Nêu ví dụ minh họa cho sự ảnh hưởng của các nhân tố đó đối với một doanh nghiệp thực tế mà em biết.

1. Em hãy đọc trường hợp sau và trả lời câu hỏi.

Công ti AB có quy mô 80 nhân sự, doanh thu năm qua đạt được 35 tỉ đồng. Hiện công ti đang gặp khó khăn về nguồn vốn cho việc đầu tư dây chuyền máy móc và mua nguyên vật liệu, mở rộng quy mô kinh doanh. Vì vay vốn ngân hàng và tổ chức tín dụng thì đòi hỏi nhiều thủ tục và lãi suất cao, giám đốc đã ra lời kêu gọi góp vốn từ các thành viên công ti. Giám đốc cũng treo phần thưởng nóng cho nhân viên kinh doanh nào kí được hợp đồng bán trước sản phẩm, bộ phận cung ứng kí được hợp đồng ứng trước nguyên vật liệu. Nhờ vậy, công ti AB đã giải quyết được bài toán vốn.

Câu hỏi:

- Công ti AB có phải là doanh nghiệp nhỏ không? Vì sao?

- Công ti AB có những thuận lợi và khó khăn gì?

2. Em hãy xác định lĩnh vực kinh doanh thích hợp trong các trường hợp dưới đây.

Trường hợp 1:

Chị T có tài lẻ như nấu ăn ngon, làm bánh giỏi, giao tiếp tốt. Nhà chị cũng có một khoảng đất khá lớn tại trung tâm thị trấn khá nhộn nhịp, bên ngoài thị trấn là vùng nguyên liệu nông sản khá lớn, nơi đây còn là một địa danh du lịch.

Trường hợp 2:

Sinh ra tại Đồng bằng sông Cửu Long, anh K luôn muốn làm giàu từ chính quê hương mình với các đặc sản địa phương như lúa gạo, hoa màu, cây trái, anh cũng nhận thấy nhu cầu sử dụng các loại bột, nguyên liệu làm bánh cũng rất cao.

Trường hợp 3:

Nhận thấy xu hướng nuôi yến ngày càng lớn trong khu vực, anh V lại học ngành kiến trúc, anh nhận thấy trên thị trường phát triển nhiều loại vật liệu cách âm, cách nhiệt, chịu lực, thời gian thi công nhanh rất phù hợp với việc xây nhà nuôi yến.

Trường hợp 4:

Đam mê kinh doanh từ bé, sau khi tốt nghiệp đại học, nhà nhà dùng mạng, người người dùng điện thoại thông minh, xu hướng mua hàng qua mạng ngày càng lớn, M muốn phát triển kinh doanh đáp ứng nhu cầu số hoá của thời đại.

3. Em đồng tình với quan điểm của nhân vật nào trong tình huống sau? Vì sao?

Khi tranh luận về chủ đề “Mục tiêu xây dựng doanh nghiệp nhỏ”, P cho rằng:

- Doanh nghiệp nhỏ thì mục tiêu duy nhất là lợi nhuận vì doanh nghiệp còn ít vốn, có như vậy doanh nghiệp mới phát triển nhanh và đi xa được.

Tuy nhiên, N lại cho rằng:

- Dù là doanh nghiệp nhỏ hay lớn thì lợi nhuận phải đi cùng với chất lượng sản phẩm, uy tín doanh nghiệp. Chứ bất chấp mọi vấn đề chỉ để thu về lợi nhuận thì doanh nghiệp sẽ không tồn tại được lâu dài.

P không đồng ý với N, cho rằng:

- Lợi nhuận phải là trên hết cậu à! Phi thương bất phú! Kinh doanh là phải tìm mọi cách để làm giàu. Kinh doanh không vì tiền và lợi nhuận là chuyện không tưởng!

4. Em hãy thảo luận cùng bạn và chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình kinh doanh dịch vụ du lịch lữ hành của doanh nghiệp trong trường hợp sau:

Dịch vụ du lịch lữ hành là một trọng điểm kinh tế hiện nay của nước ta. Từ Bắc chí Nam, Việt Nam hội tụ đầy đủ những kì quan, thắng cảnh thiên nhiên hùng vĩ mang đậm bản sắc dân tộc. Miền Bắc có Vịnh Hạ Long, ruộng bậc thang Mù Cang Chải, đỉnh Phan-xi-păng hùng vĩ; miền Trung có Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, hang Sơn Đoòng, bãi biển Mỹ Khê tuyệt đẹp; miền Nam có những cánh đồng lúa bát ngát, những dòng sông trĩu nặng phù sa. Trong quá trình phát triển ngành dịch vụ du lịch lữ hành, các doanh nghiệp không chỉ chú trọng đến việc đầu tư về chất lượng của đội ngũ hướng dẫn viên, nội dung chương trình du lịch, mà phải tính toán đến việc dự phòng các rủi ro về thời tiết, dịch bệnh, sự khác biệt văn hoá vùng miền,... Để thành công trong ngành này, việc đón đầu xu hướng công nghệ hoá du lịch cũng như tăng cường tính trải nghiệm và chăm sóc tinh thần trong mỗi chuyến đi là điều tất yếu mà các doanh nghiệp đang hướng đến.

1. Em hãy lựa chọn một mô hình doanh nghiệp nhỏ trong tương lai mà em yêu thích và dự đoán những thuận lợi và khó khăn khi lựa chọn mô hình doanh nghiệp đó.

2. Em hãy viết cảm nhận về một tấm gương khởi nghiệp thành công mà em biết.