Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên (CTST lớp 12) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy kể tên một số quy định về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên mà em biết.

Dựa vào thông tin trong bài, em hãy:

- Cho biết các trường hợp để cập đến quy định nào của pháp luật vể quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản vân hoá.

- Cho biết hành vi của bà M trong trường hợp 2 vi phạm quy định nào của pháp luật vể quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản vân hoá. Hành vi này có thể gây m hậu quả gì?

Trường hợp 1:
Với mong muốn lưu giữ tiếng nói, chữ viết của người Thái cho các em học sinh vùng Tây Bắc, anh Đèo Văn H đã mở nhiều lớp dạy tiếng Thái vào các buổi tối trong tuần. Các lớp học này đã góp phần gìn giữ cũng như phát huy nét đẹp văn hóa của đồng bào người Thái.

Trường hợp 2:
Bà M đã chiếm dụng nhiều khoảng đất trống quanh khu vực Di tích lịch sử K (di sản văn hóa cấp quốc gia) để mở hàng quán bán nước cho du khách. Hành vi này đã gây ra cảnh lộn xộn, làm ảnh hưởng đến cảnh quan trang nghiêm của khu di tích.

Dựa vào thông tin trong bài, em hãy:

- Cho biết hành vi của chủ thể trong các trường hợp vi phạm quy định nào của pháp luật về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

- Cho biết hành vi này gây ra hậu quả gì cho người vi phạm và xã hội.

Trường hợp 1

Anh T là Giám đốc công ty sản xuất thuốc bảo vệ thực vật. Để cắt giảm chi phí xử lý chất thải, anh đã yêu cầu nhân viên chôn số thuốc bảo vệ thực vật hết hạn sử dụng xuống đất.

Trường hợp 2

Anh A làm nghề gia công kim loại. Cơ sở sản xuất của anh không sử dụng biện pháp chống tiếng ồn, ô nhiễm môi trường dẫn đến việc âm thanh cường độ lớn từ các loại máy móc, bụi bay ra không khí, làm ảnh hưởng đến đời sống của các hộ gia đình lân cận. Sau nhiều lần yêu cầu nhưng anh A không khắc phục, anh N đã làm đơn tố cáo lên cơ quan chính quyền để xử lý theo quy định của pháp luật.

Trường hợp 3

Anh A và anh B có hành vi xả dầu thải xuống hồ nơi cung cấp nguồn nước đầu vào cho Nhà máy nước sạch K. Việc làm của anh A và anh B đã làm ảnh hưởng đến hoạt động của nhà máy, đồng thời làm gián đoạn nguồn cung cấp nước, khiến nhiều người dân rơi vào hoàn cảnh thiếu nước sạch để ăn uống, sinh hoạt trong thời gian dài.

1. Cho biết quan điểm của em đối với các nhận định sau về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hóa, môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

a. Cá nhân phát hiện di sản văn hóa thì không có quyền sở hữu đối với di sản văn hóa đó; quyền này thuộc về Nhà nước hoặc tổ chức, cá nhân được pháp luật công nhận.

b. Tố cáo các hành vi vi phạm việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên vừa là quyền vừa là nghĩa vụ của công dân.

c. Bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa là thực hiện nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hóa, đồng thời góp phần thực hiện quyền hưởng thụ và tiếp cận giá trị văn hóa.

d. Công dân có quyền tiếp cận các thông tin về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

e. Tham gia giải quyết các vấn đề bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là nghĩa vụ và cũng là quyền của công dân.

2. Hành vi sau đây vi phạm quy định nào của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hóa? Vì sao?

a. Anh A buôn bán cổ vật nhằm thu lợi bất chính.

b. Ông K phát hiện các di vật trong đình làng bị mất nhưng không thông báo cho các cơ quan có thẩm quyền.

c. Anh V, quản lý của Khu di tích A, không tạo điều kiện thuận lợi cho khách tham quan tìm hiểu thông tin về khu di tích.

3. Hành vi sau đây vi phạm quy định nào của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên? Vì sao?

a. Bà Y thường súc rửa bình phun ở sông sau khi phun thuốc trừ sâu.

b. Chị G kinh doanh quán ăn nhưng không thực hiện phân loại rác thải trước khi đưa đến nơi tập kết.

c. Anh T nhập khẩu vào Việt Nam các vỏ nhựa của thiết bị điện tử đã qua sử dụng.

d. Vợ chồng ông P chặt phá một số cây trong rừng phòng hộ.

4. Em hãy đọc các trường hợp sau và thực hiện yêu cầu.

a. Trong quá trình thi công xây nhà cho anh H, anh A đã phát hiện một số hiện vật bằng đồng. Nghi ngờ các hiện vật này có niên đại từ thời Nguyễn, anh đã liên hệ với những người buôn đồ cổ để bán.

Em hãy cho biết hành vi của anh A vi phạm quy định nào của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hóa. Hành vi đó dẫn đến hậu quả gì?

b. Trong quá trình làm nhiệm vụ, Tổ công tác Phòng Cảnh sát môi trường huyện A đã phát hiện ông Q điều khiển phương tiện múc cát từ dưới sông lên sà lan. Khi cơ quan chức năng yêu cầu xuất trình giấy phép khai thác cát, ông Q đã không cung cấp được.

- Em hãy cho biết hành vi của ông Q vi phạm quy định nào của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

- Cho biết hành vi của ông Q phải chịu hậu quả gì.

5. Em hãy đọc các trường hợp sau và trả lời câu hỏi:

a. Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của các di sản văn hóa, anh K đã dày công tìm hiểu và số hóa các di sản văn hóa Việt Nam. Dự án của anh K đã góp phần giúp cho công chúng có thể tiếp cận dễ dàng với các di sản bằng việc trải nghiệm qua mô hình 2D và 3D. Nhờ đó, giúp mọi người hiểu rõ và có ý thức hơn trong việc bảo vệ các di sản văn hóa của Việt Nam.

b. Với mong muốn khôi phục lại sự nguyên sơ cho dòng sông ở quê mình, anh H và một nhóm các bạn trẻ đã thành lập dự án Dòng sông xanh. Dự án đã tổ chức các hoạt động nhặt rác xung quanh bờ sông, dưới sông; tuyên truyền nói không với túi ni lông, đổ nhựa dùng một lần,…

- Em có nhận xét gì về việc làm của anh K, anh H trong các trường hợp trên?

- Em còn làm gì để góp phần thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ trong bảo vệ di sản văn hóa, môi trường và tài nguyên thiên nhiên?

Em hãy cùng các bạn trong nhóm làm một sản phẩm tái chế và thuyết trình về ý nghĩa của sản phẩm đó.