Bài 11: EM CHỦ ĐỘNG PHÒNG, TRÁNH XÂM HẠI (CTST lớp 5) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Nghe, vận động theo bài hát Năm ngón tay xinh (Nhạc và lời: Đoàn Ngô Tĩnh) và thực hiện yêu cầu

Nêu cách sử dụng quy tắc năm ngón tay mà bài hát nhắc đến.

1. Đọc thông tin và thực hiện yêu cầu

Thông tin 1

Trẻ em có quyền được bảo vệ dưới mọi hình thức để không bị xâm hại tình dục; không bị bóc lột sức lao động; không bị bạo lực, bỏ rơi, bỏ mặc; không bị mua bán, bắt cóc, đánh tráo, chiếm đoạt và được bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.

(Theo Điều 21, 25, 26, 27, 28, Chương II, Luật Trẻ em năm 2016)

Thông tin 2

Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến xâm hại trẻ em gồm: 

2) Bỏ rơi, bỏ mặc, mua bán, bắt cóc, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em; 

3) Xâm hại tình dục, bạo lực, lạm dụng, bóc lột trẻ em; 

7) Không cung cấp hoặc che giấu, ngăn cản việc cung cấp thông tin về trẻ em bị xâm hại hoặc trẻ em có nguy cơ bị bóc lột, bị bạo lực cho gia đình, cơ sở giáo dục, cơ quan, cá nhân có thẩm quyền; 

11) Công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em mà không được sự đồng ý của trẻ em.

(Theo Điều 6, Chương I, Luật Trẻ em năm 2016)

Thông tin 3

Tùy theo tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm, người thực hiện hành vi xâm hại trẻ em có thể bị xử phạt hành chính hoặc xử lí hình sự. Trong đó, người phạm tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi có thể chịu mức án cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình.

(Theo Nghị định số 130/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ và Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017)

Thông tin 4

Các cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân có trách nhiệm thông tin, thông báo, tố giác hành vi xâm hại trẻ em. Cơ quan lao động - thương binh và xã hội, cơ quan công an các cấp và Uỷ ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận, xử lí thông tin, thông báo, tố giác đó. Chính phủ thiết lập tổng đài điện thoại quốc gia thường trực để tiếp nhận, xử lí thông tin, thông báo, tố giác nguy cơ, hành vi xâm hại trẻ em.

 (Theo Điều 51, Chương IV, Luật Trẻ em năm 2016)

Nêu một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng, tránh xâm hại trẻ em

2. Quan sát tranh và thực hiện yêu cầu

- Bin đã làm gì để phòng, tránh xâm hợi?

- Nêu các bước để phòng, tránh xâm hại.

3. Đọc các trường hợp sau và cho biết cách thực hiện một số kĩ năng phòng, tránh xâm hại

• Trường hợp 1:

Về quê, Tin được sắp xếp ngủ cùng phòng với anh họ. Khi ngủ, anh thường ôm Tin khiến Tin khó chịu. Anh cũng hay rủ Tin tắm chung. Anh nói với Tin: "Đây là bí mật của anh và em. Em không được kể với ai!". Tin cảm thấy lo lắng nên đã báo với bố. Bố dặn Tin: "Có những bí mật tốt và bí mật xấu. Khi có ai đó bắt con giữ bí mật khiến con lo lắng, con hãy kể lại cho bố mẹ hoặc người lớn đáng tin cậy biết ngay nhé!".

• Trường hợp 2:

Na đang đứng trước cổng trường để đợi bố đến đón. Chợt một người đàn ông lạ mặt đi xe máy đến nói với Na: "Bố cháu bận nên nhờ chú chở cháu về nhà". Na liền từ chối: "Cảm ơn chú. Nhưng cháu không biết chú nên cháu sẽ nhờ cô giáo gọi cho bố". Nói xong, Na chạy vào trong trường, đến phòng giáo viên kể cho cô giáo chủ nhiệm về sự việc vừa xảy ra.

• Trường hợp 3:

Cốm vẽ lên giấy hình bàn tay và viết vào 5 ngón tay tên 5 người lớn đáng tin cậy có thể giúp Cốm khi gặp nguy hiểm. Ở giữa bàn tay, Cốm viết số điện thoại của bố, mẹ, thầy chủ nhiệm, địa chỉ nhà Cốm và số đường dây nóng hỗ trợ trẻ em. Cốm tự nhủ sẽ luôn mang theo tờ cẩm nang này để bảo vệ bản thân.

1. Nhận xét các ý kiến sau:

1) Pháp luật Việt Nam quy định tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi có thể phải chịu mức án cao nhất là tử hình.

2) Cá nhân không có trách nhiệm thông tin, thông báo, tố giác hành vi xâm hại trẻ em.

3) Những thông tin cá nhân của trẻ em được pháp luật bảo vệ để tránh bị xâm hại.

4) Bắt trẻ em nhịn ăn, nhịn uống, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân là hành vi xâm hại.

5) Các tội phạm xâm hại trẻ em được quy định trong pháp luật Việt Nam áp dụng cho trẻ bị xâm hại từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi.

6) Trẻ em được quyền tố giác những hành vi xâm hại đến mình hoặc người khác qua Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111.

2. Đọc các trường hợp sau và thực hiện yêu cầu:

Trường hợp 1:

Bin bị bệnh và được bố mẹ dẫn đi khám ở bệnh viện. Bác sĩ yêu cầu bố mẹ Bin ngồi bên ngoài và muốn Bin cởi quần áo để kiểm tra cơ thể

Trường hợp 2:

Tại công viên, một người nước ngoài nhờ Na dẫn đường đến nhà vệ sinh

Trường hợp 3:

Cốm trông thấy một người đàn ông đang ép buộc một bạn nhỏ đi ăn xin và nộp tiền về cho ông ấy

Trường hợp 4:

Na phát hiện gia đình mới chuyển đến cạnh nhà mình thường xuyên cãi nhau. Bạn nhỏ trong gia đình ấy bị bố mẹ mắng chửi rất nhiều mỗi khi họ tức giận

 - Trường hợp nào có nguy cơ bị xâm hại, vì sao?

 - Nêu cách xử lí trong các trường hợp có nguy cơ bị xâm hại.

3. Xử lí tình huống

• Tình huống 1:

Trên đường đi học về, Na bị một anh thanh niên cản đường và trêu ghẹo.

Nếu là Na, em sẽ làm gì?

• Tình huống 2:

Huấn luyện viên dạy múa thường mắng Cốm và các bạn khi tập không đúng động tác

Nếu là Cốm, em sẽ làm gì?

• Tình huống 3:

Bin sử dụng máy tính để tìm kiếm thông tin cho bài học. Khi đăng nhập vào một diễn đàn, bất ngờ Bin nhận được nhiều tin nhắn chê bai và miệt thị ngoại hình của mình khiến cậu hoảng sợ.

Nếu là Bin, em sẽ làm gì?

• Tình huống 4:

Nhìn qua cửa sổ phòng tắm,Tin phát hiện người đàn ông ở nhà đối diện đang chĩa ống kính về phía mình.

Nếu là Tin, em sẽ làm gì?

1. Thiết kế “Sổ tay phòng tránh xâm hại” với các thông tin: Số điện thoại hỗ trợ, cách ứng phó khi rơi vào tình huống có nguy cơ xâm hại.

2. Thực hiện một sản phẩm tuyên truyền về các kĩ năng phòng, tránh xâm hại trẻ em.