GDKTPL 10 Bài 18: Vì sao nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động của hệ thống chính trị?

Nội dung của nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân gồm gì?

Nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân là một trong những nguyên tắc nền tảng của tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước Việt Nam. Nguyên tắc này được ghi nhận tại khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Hiến pháp 2013 như sau:

Điều 2.

1. Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

2. Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức.

…

Theo đó, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân; đồng thời, tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về Nhân dân. Điều này khẳng định Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực nhà nước, còn Nhà nước được tổ chức để thực hiện ý chí và phục vụ lợi ích của Nhân dân.

Nội dung của nguyên tắc này trước hết thể hiện ở việc mọi hoạt động của Nhà nước và hệ thống chính trị đều hướng đến bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân. Các cơ quan nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị hoạt động nhằm bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, phục vụ lợi ích của Nhân dân theo Hiến pháp và pháp luật. Đây là cơ sở để bảo đảm quyền lực nhà nước luôn được thực hiện đúng mục đích và không tách rời lợi ích của Nhân dân.

Bên cạnh đó, nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân còn được thể hiện qua trách nhiệm của Đảng Cộng sản Việt Nam, các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức và viên chức. Đảng phải gắn bó mật thiết với Nhân dân, phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát và chịu trách nhiệm trước Nhân dân về các quyết định của mình. Các cơ quan nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức có trách nhiệm tôn trọng, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, tận tụy phục vụ và chịu sự giám sát của Nhân dân trong quá trình thực thi công vụ.

Ngoài ra, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên có vai trò tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phản ánh ý kiến, nguyện vọng của Nhân dân và thực hiện giám sát, phản biện xã hội. Qua đó, quyền làm chủ của Nhân dân được bảo đảm trên cả phương diện tham gia quản lý nhà nước và kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước.

Tóm lại, nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân khẳng định Nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước; mọi tổ chức và cá nhân thực thi quyền lực đều phải hoạt động vì lợi ích của Nhân dân và chịu sự giám sát của Nhân dân theo quy định của pháp luật.

GDKTPL 10 Bài 18: Vì sao nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động của hệ thống chính trị? (Hình từ Internet)

Vì sao nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động của hệ thống chính trị?

Nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân có ý nghĩa quan trọng vì khẳng định Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực nhà nước. Mọi hoạt động của hệ thống chính trị đều phải xuất phát từ lợi ích của Nhân dân, phục vụ Nhân dân và bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân. Đây là cơ sở hiến định để xây dựng Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, đồng thời bảo đảm bản chất dân chủ của chế độ chính trị Việt Nam.

Bên cạnh đó, nguyên tắc này tạo cơ sở pháp lý để Nhân dân tham gia vào quá trình quản lý nhà nước và xã hội thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện. Đồng thời, Nhân dân có quyền giám sát hoạt động của Đảng, Nhà nước, các cơ quan, tổ chức và đội ngũ cán bộ, công chức. Cơ chế giám sát này góp phần hạn chế lạm quyền, nâng cao trách nhiệm giải trình và bảo đảm quyền lực nhà nước được sử dụng đúng mục đích.

Ngoài ra, nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân còn thúc đẩy các cơ quan nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động, tôn trọng, lắng nghe và tiếp thu ý kiến của Nhân dân. Qua đó, các chính sách và quyết định của Nhà nước sẽ phù hợp hơn với nhu cầu thực tiễn, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Như vậy, nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân vừa là nền tảng của tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị, vừa là điều kiện bảo đảm tính dân chủ, minh bạch và hiệu quả trong việc thực hiện quyền lực nhà nước, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.