Thế nào là ngân sách trung ương? Cơ quan nào có thẩm quyền quyết định phân bổ ngân sách trung ương?

Thế nào là ngân sách trung ương?

Tại khoản 18 Điều 4 Luật Ngân sách Nhà nước 2025 quy định như sau:

Điều 4. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

…

18. Ngân sách trung ương là các khoản thu ngân sách nhà nước phân cấp cho cấp trung ương hưởng và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp trung ương.

…

Theo đó, ngân sách trung ương là một bộ phận quan trọng của ngân sách nhà nước, bao gồm toàn bộ các khoản thu được phân cấp cho cấp trung ương quản lý và sử dụng, cùng với các khoản chi thuộc trách nhiệm của cấp trung ương.

Nói cách khác, đây là nguồn tài chính do Nhà nước quản lý ở cấp trung ương để thực hiện các nhiệm vụ chung của quốc gia. Các khoản thu của ngân sách trung ương có thể bao gồm thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác theo quy định pháp luật. Đồng thời, ngân sách này được sử dụng để chi cho các nhiệm vụ quan trọng như quốc phòng, an ninh, đối ngoại, đầu tư phát triển và bảo đảm hoạt động của các cơ quan trung ương.

Ngân sách trung ương giữ vai trò quan trọng trong việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế, bảo đảm cân đối tài chính quốc gia và thực hiện các mục tiêu phát triển chung của đất nước.

Thế nào là ngân sách trung ương? Cơ quan nào có thẩm quyền quyết định phân bổ ngân sách trung ương? (Hình từ Internet)

Cơ quan nào có thẩm quyền quyết định phân bổ ngân sách trung ương?

Căn cứ tại khoản 5 Điều 19 Luật Ngân sách Nhà nước 2025 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội như sau:

Điều 19. Nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội

…

5. Quyết định phân bổ ngân sách trung ương:

a) Tổng số chi ngân sách trung ương bao gồm các khoản đã phân bổ chi tiết và các khoản chưa phân bổ chi tiết; chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, chi dự trữ quốc gia, chi trả nợ lãi, chi viện trợ, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính; dự phòng ngân sách;

b) Dự toán chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chi dự trữ quốc gia, chi viện trợ của từng Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và cơ quan khác ở trung ương;

c) Mức bổ sung từ ngân sách trung ương cho ngân sách từng địa phương bao gồm bổ sung cân đối ngân sách và bổ sung có mục tiêu.

…

Theo đó, Quốc hội là cơ quan có thẩm quyền quyết định phân bổ ngân sách trung ương, bao gồm:

- Tổng số chi ngân sách trung ương bao gồm các khoản đã phân bổ chi tiết và các khoản chưa phân bổ chi tiết; chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, chi dự trữ quốc gia, chi trả nợ lãi, chi viện trợ, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính; dự phòng ngân sách;

- Dự toán chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chi dự trữ quốc gia, chi viện trợ của từng Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và cơ quan khác ở trung ương;

- Mức bổ sung từ ngân sách trung ương cho ngân sách từng địa phương bao gồm bổ sung cân đối ngân sách và bổ sung có mục tiêu.

Như vậy, Quốc hội là cơ quan có thẩm quyền quyết định phân bổ ngân sách trung ương. Đây là một trong những nhiệm vụ, quyền hạn quan trọng nhằm đảm bảo việc sử dụng ngân sách nhà nước được minh bạch, hợp lý và đúng định hướng phát triển.