SBT GDKTPL 10 Bài 6: Người tiêu dùng phải nộp thuế giá trị gia tăng cho Nhà nước đúng không?

Người tiêu dùng phải nộp thuế giá trị gia tăng cho Nhà nước đúng không?

Theo Điều 2 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 quy định, thuế giá trị gia tăng (VAT) là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.

Về mặt pháp lý, người nộp thuế giá trị gia tăng không phải là người tiêu dùng mà là các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ như doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc người bán hàng. Các chủ thể này có trách nhiệm kê khai, tính thuế và nộp thuế cho cơ quan nhà nước theo quy định của pháp luật. Trong khi đó, người tiêu dùng được xác định là người chịu thuế vì họ là người cuối cùng sử dụng hàng hóa, dịch vụ và phải thanh toán khoản thuế này thông qua giá mua.

Do thuế giá trị gia tăng là một loại thuế gián thu nên người tiêu dùng không trực tiếp nộp tiền thuế cho Nhà nước. Khi mua hàng hóa hoặc sử dụng dịch vụ, khoản thuế VAT đã được cộng vào giá bán và người tiêu dùng thanh toán toàn bộ số tiền đó cho người bán. Sau đó, doanh nghiệp hoặc người kinh doanh sẽ thực hiện nghĩa vụ kê khai và nộp số thuế đã thu được vào ngân sách nhà nước.

Như vậy, nếu xét về gánh nặng kinh tế thì người tiêu dùng chính là người chịu thuế giá trị gia tăng vì họ là người thực sự chi trả khoản thuế này thông qua giá hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, nếu xét về nghĩa vụ pháp lý đối với Nhà nước thì người tiêu dùng không phải là người trực tiếp nộp thuế. Chủ thể trực tiếp nộp thuế cho Nhà nước vẫn là các doanh nghiệp và người kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.

Vì vậy, nói rằng “người tiêu dùng phải nộp thuế giá trị gia tăng cho Nhà nước” là chưa hoàn toàn chính xác; đúng hơn, người tiêu dùng là người chịu thuế, còn người bán mới là người trực tiếp kê khai và nộp thuế cho Nhà nước.

SBT GDKTPL 10 Bài 6: Người tiêu dùng phải nộp thuế giá trị gia tăng cho Nhà nước đúng không? (Hình từ Internet)

Người nộp thuế giá trị gia tăng gồm những ai?

Theo Điều 4 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 quy định người nộp thuế giá trị gia tăng bao gồm:

(1) Tổ chức, hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng (sau đây gọi là cơ sở kinh doanh).

(2) Tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa chịu thuế giá trị gia tăng (sau đây gọi là người nhập khẩu).

(3) Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam mua dịch vụ (kể cả trường hợp mua dịch vụ gắn với hàng hóa) của tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, cá nhân ở nước ngoài là đối tượng không cư trú tại Việt Nam, trừ trường hợp quy định tại (4) và (5); tổ chức sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam mua hàng hóa, dịch vụ để tiến hành hoạt động tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ dầu khí và khai thác dầu khí của tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, cá nhân ở nước ngoài là đối tượng không cư trú tại Việt Nam.

(4) Nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số với tổ chức, cá nhân tại Việt Nam (sau đây gọi là nhà cung cấp nước ngoài); tổ chức là nhà quản lý nền tảng số nước ngoài thực hiện khấu trừ, nộp thay nghĩa vụ thuế phải nộp của nhà cung cấp nước ngoài; tổ chức kinh doanh tại Việt Nam áp dụng phương pháp tính thuế giá trị gia tăng là phương pháp khấu trừ thuế mua dịch vụ của nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam thông qua kênh thương mại điện tử hoặc các nền tảng số thực hiện khấu trừ, nộp thay nghĩa vụ thuế phải nộp của nhà cung cấp nước ngoài.

(5) Tổ chức là nhà quản lý sàn giao dịch thương mại điện tử, nhà quản lý nền tảng số có chức năng thanh toán thực hiện khấu trừ, nộp thuế thay, kê khai số thuế đã khấu trừ cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, nền tảng số.