Quyền tố cáo là gì? Công dân có thể thực hiện quyền tố cáo trong trường hợp nào?

Quyền tố cáo là gì?

Quyền tố cáo là một trong những quyền cơ bản được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận, nhằm tạo điều kiện để cá nhân báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những hành vi vi phạm pháp luật, góp phần bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Theo quy định tại Điều 30 Hiến pháp 2013, mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Cụ thể hóa quy định của Hiến pháp, tại khoản 1 Điều 2 Luật Tố cáo 2018 quy định, tố cáo là việc cá nhân theo thủ tục quy định của Luật này báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, bao gồm:

- Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ;

- Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực.

Như vậy, quyền tố cáo là quyền của cá nhân được pháp luật ghi nhận, cho phép cá nhân báo cho cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định. Thông qua việc thực hiện quyền tố cáo, cá nhân góp phần phát hiện hành vi vi phạm pháp luật và bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể.

Quyền tố cáo là gì? Công dân có thể thực hiện quyền tố cáo trong trường hợp nào? (HÌnh từ Internet)

Công dân có thể thực hiện quyền tố cáo trong trường hợp nào?

Theo khoản 1 Điều 2 Luật Tố cáo 2018, cá nhân thực hiện quyền tố cáo khi báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Pháp luật hiện hành xác định hai nhóm trường hợp cơ bản mà cá nhân có thể thực hiện quyền tố cáo, bao gồm tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ và tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực, bao gồm:

(1) Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ là tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ của các đối tượng sau đây:

- Cán bộ, công chức, viên chức; người khác được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ;

- Người không còn là cán bộ, công chức, viên chức nhưng đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật trong thời gian là cán bộ, công chức, viên chức; người không còn được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ nhưng đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật trong thời gian được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ;

- Cơ quan, tổ chức.

(2) Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực là tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào về việc chấp hành quy định của pháp luật, trừ hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ.