Quan hệ lao động là gì? Quan hệ lao động bao gồm những quan hệ nào?

Quan hệ lao động là gì? Quan hệ lao động bao gồm những quan hệ nào?

Tại khoản 5 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019 quy định như sau:

Điều 3. Giải thích từ ngữ

Trong Bộ luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

…

5. Quan hệ lao động là quan hệ xã hội phát sinh trong việc thuê mướn, sử dụng lao động, trả lương giữa người lao động, người sử dụng lao động, các tổ chức đại diện của các bên, cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Quan hệ lao động bao gồm quan hệ lao động cá nhân và quan hệ lao động tập thể.

…

Theo đó, quan hệ lao động được hiểu là quan hệ xã hội phát sinh trong việc thuê mướn, sử dụng lao động, trả lương giữa người lao động, người sử dụng lao động, tổ chức đại diện của các bên, cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Nói cách khác, quan hệ lao động không chỉ giới hạn giữa người lao động và người sử dụng lao động mà còn bao gồm sự tham gia của các tổ chức đại diện và cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Theo quy định, quan hệ lao động được chia thành 02 loại cơ bản:

- Quan hệ lao động cá nhân: là quan hệ giữa một người lao động cụ thể với người sử dụng lao động, thường được xác lập thông qua hợp đồng lao động.

- Quan hệ lao động tập thể: là quan hệ giữa tập thể người lao động (thông qua tổ chức đại diện) với người sử dụng lao động, thường liên quan đến các vấn đề chung như thỏa ước lao động tập thể, điều kiện làm việc, tiền lương, phúc lợi,…

Bên cạnh hai loại quan hệ lao động nêu trên, pháp luật còn ghi nhận các quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động, bao gồm: quan hệ về việc làm; quan hệ học nghề; quan hệ về bảo hiểm xã hội; quan hệ về bồi thường thiệt hại; quan hệ về giải quyết tranh chấp lao động và đình công; quan hệ về quản lý lao động và các quan hệ khác theo quy định của pháp luật.

Quan hệ lao động là gì? Quan hệ lao động bao gồm những quan hệ nào? (Hình từ Internet)

Pháp luật quy định về việc xây dựng quan hệ lao động như thế nào?

Tại Điều 7 Bộ luật Lao động 2019 quy định về xây dựng quan hệ lao động như sau:

- Quan hệ lao động được xác lập qua đối thoại, thương lượng, thỏa thuận theo nguyên tắc tự nguyện, thiện chí, bình đẳng, hợp tác, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của nhau.

- Người sử dụng lao động, tổ chức đại diện người sử dụng lao động và người lao động, tổ chức đại diện người lao động xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa và ổn định với sự hỗ trợ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Công đoàn tham gia cùng với cơ quan nhà nước có thẩm quyền hỗ trợ xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa và ổn định; giám sát việc thi hành quy định của pháp luật về lao động; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

- Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và các tổ chức đại diện của người sử dụng lao động khác được thành lập theo quy định của pháp luật có vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động, tham gia xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa và ổn định.

Như vậy, pháp luật quy định việc xây dựng quan hệ lao động phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, thiện chí, bình đẳng và hợp tác thông qua đối thoại, thương lượng và thỏa thuận giữa các bên. Đồng thời, quan hệ lao động được hướng tới mục tiêu tiến bộ, hài hòa và ổn định với sự tham gia, hỗ trợ của cơ quan nhà nước, công đoàn và các tổ chức đại diện của cả người lao động và người sử dụng lao động, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.