Người có hành vi xâm phạm trái phép chỗ ở của người khác có bị phạt tù không?

Xâm phạm trái phép chỗ ở của người khác là xâm phạm đến quyền gì của công dân?

Tại Điều 22 Hiến pháp 2013 có quy định:

Điều 22.

1. Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp.

2. Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý.

3. Việc khám xét chỗ ở do luật định.

Theo đó, công dân có quyền có nơi ở hợp pháp và được pháp luật bảo đảm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Quyền này thể hiện ở việc mọi cá nhân đều được tôn trọng và bảo vệ không gian sinh sống hợp pháp của mình, không ai được tự ý xâm nhập vào chỗ ở của người khác nếu chưa được sự đồng ý của người đó. Đây là một trong những quyền cơ bản của công dân, gắn liền với quyền tự do, quyền riêng tư và sự an toàn trong đời sống cá nhân.

Theo khoản 1 Điều 2 Luật Cư trú 2020 thì chỗ ở hợp pháp là nơi được sử dụng để sinh sống, thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng của công dân, bao gồm nhà ở, tàu, thuyền, phương tiện khác có khả năng di chuyển hoặc chỗ ở khác theo quy định của pháp luật.

Chỗ ở là nhà ở, phương tiện hoặc nhà khác mà công dân sử dụng để cư trú. Chỗ ở thuộc quyền sở hữu của công dân hoặc được cơ quan, tổ chức, cá nhân cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ theo quy định của pháp luật. Dù dưới hình thức nào, khi công dân có quyền sử dụng hợp pháp đối với chỗ ở thì quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của họ đều được pháp luật bảo vệ.

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm mọi hành vi tự ý xâm nhập, chiếm giữ hoặc thực hiện các hành vi khác làm ảnh hưởng đến sự an toàn, riêng tư của chỗ ở hợp pháp của công dân. Chỉ trong những trường hợp đặc biệt do pháp luật quy định, cơ quan có thẩm quyền mới được tiến hành khám xét chỗ ở và phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục luật định. Điều này nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân không bị xâm phạm một cách tùy tiện.

Như vậy, hành vi xâm phạm trái phép chỗ ở của người khác là hành vi xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân. Đây là quyền hiến định được Nhà nước bảo vệ nhằm bảo đảm sự an toàn, tự do và quyền riêng tư của mỗi cá nhân trong nơi ở hợp pháp của mình.

Người có hành vi xâm phạm trái phép chỗ ở của người khác có bị phạt tù không? (Hình từ Internet)

Người có hành vi xâm phạm trái phép chỗ ở của người khác có bị phạt tù không?

Người nào có hành vi xâm phạm trái phép chỗ ở của người khác, nếu đủ yếu tố cấu thành tội Xâm phạm chỗ ở của người khác theo quy định của Bộ luật Hình sự, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 158 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bởi khoản 31 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017), cụ thể như sau:

- Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây xâm phạm chỗ ở của người khác, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

+ Khám xét trái pháp luật chỗ ở của người khác;

+ Đuổi trái pháp luật người khác ra khỏi chỗ ở của họ;

+ Chiếm giữ chỗ ở hoặc cản trở trái pháp luật người đang ở hoặc người đang quản lý hợp pháp vào chỗ ở của họ;

+ Xâm nhập trái pháp luật chỗ ở của người khác.

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

+ Có tổ chức;

+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

+ Phạm tội 02 lần trở lên;

+ Làm người bị xâm phạm chỗ ở tự sát;

+ Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

- Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, người có hành vi xâm phạm trái phép chỗ ở của người khác mà đủ yếu tố cấu thành tội phạm có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm. Trường hợp phạm tội thuộc các tình tiết tăng nặng theo quy định của pháp luật thì có thể bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.